Флора-фауна
Кои се придобивките од вегетаријанска исхрана


Според продуктите кои што ги конзумираат луѓето вегетаријанци, можеме да издвоиме 4 видови на вегетаријанска исхрана, и тоа:
1. Ово-вегетаријанци (вклучуваат јајца во исхраната, но избегнуваат храна од животинско потекло и млечни продукти);
2. Лакто-ово (вклучуваат млечни продукти и јајца во исхраната, но не конзумираат месо, живина и морска храна);
3. Лакто-вегетаријанци (вклучуваат млечни продукти во исхраната, но не конзумираат јајца, месо, живина и морска храна);
4. Вегани (воопшто не конзумираат продукти од животинско потекло, вклучувајќи го и медот).
Покрај четирите главни категории постојат и неколку варијации на вегетаријанци како пескетаријани (кои вклучуваат риба и морски плодови) и полу-вегетаријанци (или флекситаријани кои понекогаш јадат месо или живина).
Како вегетаријанската исхрана придонесува за оптимално здравје
Без разлика која вегетаријанска исхрана ја применувате, секогаш треба да ги имате во обзир официјалните препораки за правилно хранење. Тоа значи да јадете доволно овошје и зеленчук, како и храна богата со скроб како леб, цералии и компири. Потоа, да конзумирате алтернативни продукти за месо и риба во умерени количини, нешто помалку млечни продукти или нивните алтернативи (како млеко или јогурт од соја) и мали количини на храна богата со масти и/или шеќери (гледајте тоа да бидат ”здрави” масти и природни засладувачи како јаворов и агаве сируп, фруктоза или мед).
Добро испланираната вегетаријанска исхрана може да биде многу хранлива и здрава. Со нејзината примена во секојдневието се верува дека се намалуваат хроничните болести како дијабетес, болести со срцето, дебелина, одредени типови на рак и холестеролот во крвта.
Сепак, доколку ги отстраните продуктите од животинско потекло, треба да имате на ум дека треба да ја внесувате достојната замена за нутрициенсите кои тие ги содржат.
1. Протеини
Протеинот се состои од хемиските единици наречени аминокиселини, од кои 9 се есенцијални за телото. Во продуктите од животинско потекло, есенцијалните амино киселини се во комплетен состав, додека кај растителната храна ретко каде се сите на број. Сојата, киноата и конопот се тие неколку растителни продукти кои ги содржат сите есенцијални амино киселини. Останатите содржат дел, со тоа што различни растенија содржат различна амино киселина/и. Затоа, гледајте да јадете разновидни растителни продукти во текот на денот за да ги добиете сите потребни есенцијални амино киселини.
Ако конзумирате млечни продукти, осигурајте се дека не се потпирате премногу на протеинот од сирењето и кашкавалот, бидејќи со нив внесувате и многу ”нездрави” заситени масти во вашата диета.
Извори на храна богата со протеини за вегетаријанци…
– грав, леќа, наут (слануток);
– соја и соини продукти;
– семиња;
– јатки и путер од јатки (путер од кикирики);
– зрна (кои се присутни и во мусли, паста и леб), ориз и пченка.
Доколку ги конзумирате…
– јајца;
– млеко и млечни продукти.

2. Железо
Иако црвеното месо и јајцата се најбогати извори на железо кои воедно и најлесно се апсорбираат во организмот, постојат и многу растителни продукти кои можат да ви ги надокнадат потребите. За да ги задоволите потребите за железо треба да конзумирате многу:
– мусли;
– суво овошје;
– грав и леќа;
– зелен лисест зеленчук;
– сусам;
– јатки;
– полнозрнест леб.
За да му помогнете на телото полесно да го апсорбира железото од растителните продукти треба да додадете и продукт богат со витамин Ц во вашиот оброк. Добра опција ви се повеќето зеленчуци, овошје или чаша свежо цеден овошен сок (како сокот од портокал или лимон).
3. Калциум
Млечните продукти се преполни со калциум, но доколку сте ги исклучиле од вашето мени тогаш конзумирајте голема количина на:
– тофу;
– млеко од соја, јогурти и пудинзи;
– пијалоци од ориз и овес;
– зелен лисест зеленчук (особено кељ, но не и спанаќ бидејќи иако содржи калциум, тој е сврзан со соединението оксалат. Со оваа комбинација, во голема мера се намалува апсорпцијата на калциум во телото);
– интегрален или бел леб;
– сусам и танини;
– јатки;
– суво овошје (кајсии и смокви).

4. Витамин Д
Нашите тела произведуваат витамин Д со помош на сончевите зраци во текот на пролетта и летото. Во останатиот дел од годината важно е да се конзумира храна која што го содржи овој витамин како што се:
– брендовите на соини продукти и цералии кои се збогатени со витамин Д;
Доколку ги конзумирате…
– обезмастено млеко во прав;
– збогатен јогурт;
– јајца.
Дополнителна суплементација на овој витамин е потребна доколку ретко излегувате на природна светлина, имате темна кожа, кај постари лица и кај децата. Но секогаш прво консултирајте се со вашиот доктор кога се работи за синтетичка суплементација.
5. Витамин Б12 и Б2
Доколку конзумирате јајца и млечни продукти тогаш внесувате доволно од овие витамини преку исхраната. Веганите треба да имаат во обзир им е потребна храна вештачки збогатена со овие витамини или пак синтетички суплементи.
За да ги надополните резервите со Б12 и Б2 треба да конзумирате многу:
– пивски квасец;
– соино млеко, десерти и јогурти;
– мусли;
– одредени бреднови на оризови и овесни напитоци.
6. Омега-3 и други важни елементи
Омега-3 масните киселини се важни за вашето здравје и затоа треба да бидат присутни во вашата исхрана. Постојат 2 типа на омега-3 и тоа:
– долги верзии (содржани во масните риби) – еикосапентаненоична (EPA) и докосахексеноична (DHA) киселина;
– кратки верзии (содржани во растителни масла од ленот, оревот, репката и сојата) – алфа линоленска киселина (ALA).
Долгите Омега-3 масни киселини се добри за вас и се препорачува да се конзумираат 2 порции риба неделно. Различните кратки Омега-3 масни киселини ги немаат истите придобивки. Иако нашите тела можат да ги конвертираат киселините ALA во EPA и DHA, тоа нема да има многу ефикасни последици. Доколку не конзумирате риба, тогаш можете да ги земете во обзир суплементите од алги кои содржат DHA.
Месото, рибата и јатките се добар извор на селен. Но, доколку не конзумирате месо или риба тогаш задолжително вклучете ги јатките во вашата диета. Бразилските ореви се одличен извор на овој минерал. Ако сте веган, тогаш внесувајте и мали количини на јодирана сол од морските зеленчуци за да го надополните недостатокот од јод во вашиот организам.
Посебно внимание треба да обратите при бременост, доење, одвикнување или во детството за да се осигурате дека ги примате сите потребни нутрициенси за вас и/или за вашето дете. Во овој случај, пожелно е да се советувате со професионален нутриционист.
Исхраната која е внимателно испланирана може да биде соодветна во секоја доба од животот. И можеме со сигурност да се заклучиме дека вегетаријанската исхрана има многу повеќе придобивки од самото откажување од месо.
koi se pridobivkite od vegetarijanska ishrana spored produktite koi shto gi konzumiraat lugjeto vegetarijanci, mozheme da izdvoime 4 vidovi na vegetarijanska ishrana, i toa: 1. ovo-vegetarijanci (vkluchuvaat jajca vo ishranata, no izbegnuvaat hrana od zhivotinsko poteklo i mlechni produkti); 2. lakto-ovo (vkluchuvaat mlechni produkti i jajca vo ishranata, no ne konzumiraat meso, zhivina i morska hrana); 3. lakto-vegetarijanci (vkluchuvaat mlechni produkti vo ishranata, no ne konzumiraat jajca, meso, zhivina i morska hrana); 4. vegani (voopshto ne konzumiraat produkti od zhivotinsko poteklo, vkluchuvajkji go i medot). pokraj chetirite glavni kategorii postojat i nekolku varijacii na vegetarijanci kako pesketarijani (koi vkluchuvaat riba i morski plodovi) i polu-vegetarijanci (ili fleksitarijani koi ponekogash jadat meso ili zhivina). kako vegetarijanskata ishrana pridonesuva za optimalno zdravje bez razlika koja vegetarijanska ishrana ja primenuvate, sekogash treba da gi imate vo obzir oficijalnite preporaki za pravilno hranenje. toa znachi da jadete dovolno ovoshje i zelenchuk, kako i hrana bogata so skrob kako leb, ceralii i kompiri. potoa, da konzumirate alternativni produkti za meso i riba vo umereni kolichini, neshto pomalku mlechni produkti ili nivnite alternativi (kako mleko ili jogurt od soja) i mali kolichini na hrana bogata so masti i/ili shekjeri (gledajte toa da bidat ”zdravi” masti i prirodni zasladuvachi kako javorov i agave sirup, fruktoza ili med). dobro isplaniranata vegetarijanska ishrana mozhe da bide mnogu hranliva i zdrava. so nejzinata primena vo sekojdnevieto se veruva deka se namaluvaat hronichnite bolesti kako dijabetes, bolesti so srceto, debelina, odredeni tipovi na rak i holesterolot vo krvta. sepak, dokolku gi otstranite produktite od zhivotinsko poteklo, treba da imate na um deka treba da ja vnesuvate dostojnata zamena za nutriciensite koi tie gi sodrzhat. 1. proteini proteinot se sostoi od hemiskite edinici narecheni aminokiselini, od koi 9 se esencijalni za teloto. vo produktite od zhivotinsko poteklo, esencijalnite amino kiselini se vo kompleten sostav, dodeka kaj rastitelnata hrana retko kade se site na broj. sojata, kinoata i konopot se tie nekolku rastitelni produkti koi gi sodrzhat site esencijalni amino kiselini. ostanatite sodrzhat del, so toa shto razlichni rastenija sodrzhat razlichna amino kiselina/i. zatoa, gledajte da jadete raznovidni rastitelni produkti vo tekot na denot za da gi dobiete site potrebni esencijalni amino kiselini. ako konzumirate mlechni produkti, osigurajte se deka ne se potpirate premnogu na proteinot od sirenjeto i kashkavalot, bidejkji so niv vnesuvate i mnogu ”nezdravi” zasiteni masti vo vashata dieta. izvori na hrana bogata so proteini za vegetarijanci… – grav, lekja, naut (slanutok); – soja i soini produkti; – seminja; – jatki i puter od jatki (puter od kikiriki); – zrna (koi se prisutni i vo musli, pasta i leb), oriz i pchenka. dokolku gi konzumirate… – jajca; – mleko i mlechni produkti. 2. zhelezo iako crvenoto meso i jajcata se najbogati izvori na zhelezo koi voedno i najlesno se apsorbiraat vo organizmot, postojat i mnogu rastitelni produkti koi mozhat da vi gi nadoknadat potrebite. za da gi zadovolite potrebite za zhelezo treba da konzumirate mnogu : – musli; – suvo ovoshje; – grav i lekja; – zelen lisest zelenchuk; – susam; – jatki; – polnozrnest leb. za da mu pomognete na teloto polesno da go apsorbira zhelezoto od rastitelnite produkti treba da dodadete i produkt bogat so vitamin c vo vashiot obrok. dobra opcija vi se povekjeto zelenchuci, ovoshje ili chasha svezho ceden ovoshen sok (kako sokot od portokal ili limon). 3. kalcium mlechnite produkti se prepolni so kalcium, no dokolku ste gi iskluchile od vasheto meni togash konzumirajte golema kolichina na: – tofu; – mleko od soja, jogurti i pudinzi; – pijaloci od oriz i oves; – zelen lisest zelenchuk (osobeno kelj, no ne i spanakj bidejkji iako sodrzhi kalcium, toj e svrzan so soedinenieto oksalat. so ovaa kombinacija, vo golema mera se namaluva apsorpcijata na kalcium vo teloto); – integralen ili bel leb; – susam i tanini; – jatki; – suvo ovoshje (kajsii i smokvi). 4. vitamin d nashite tela proizveduvaat vitamin d so pomosh na sonchevite zraci vo tekot na proletta i letoto. vo ostanatiot del od godinata vazhno e da se konzumira hrana koja shto go sodrzhi ovoj vitamin kako shto se: – brendovite na soini produkti i ceralii koi se zbogateni so vitamin d; dokolku gi konzumirate… – obezmasteno mleko vo prav; – zbogaten jogurt; – jajca. dopolnitelna suplementacija na ovoj vitamin e potrebna dokolku retko izleguvate na prirodna svetlina, imate temna kozha, kaj postari lica i kaj decata. no sekogash prvo konsultirajte se so vashiot doktor koga se raboti za sintetichka suplementacija. 5. vitamin b12 i b2 dokolku konzumirate jajca i mlechni produkti togash vnesuvate dovolno od ovie vitamini preku ishranata. veganite treba da imaat vo obzir im e potrebna hrana veshtachki zbogatena so ovie vitamini ili pak sintetichki suplementi. za da gi nadopolnite rezervite so b12 i b2 treba da konzumirate mnogu : – pivski kvasec; – soino mleko, deserti i jogurti; – musli; – odredeni brednovi na orizovi i ovesni napitoci. 6. omega-3 i drugi vazhni elementi omega-3 masnite kiselini se vazhni za vasheto zdravje i zatoa treba da bidat prisutni vo vashata ishrana. postojat 2 tipa na omega-3 i toa: – dolgi verzii (sodrzhani vo masnite ribi) – eikosapentanenoichna (epa) i dokosaheksenoichna (dha) kiselina; – kratki verzii (sodrzhani vo rastitelni masla od lenot, orevot, repkata i sojata) – alfa linolenska kiselina (ala). dolgite omega-3 masni kiselini se dobri za vas i se preporachuva da se konzumiraat 2 porcii riba nedelno. razlichnite kratki omega-3 masni kiselini gi nemaat istite pridobivki. iako nashite tela mozhat da gi konvertiraat kiselinite ala vo epa i dha, toa nema da ima mnogu efikasni posledici. dokolku ne konzumirate riba, togash mozhete da gi zemete vo obzir suplementite od algi koi sodrzhat dha. mesoto, ribata i jatkite se dobar izvor na selen. no, dokolku ne konzumirate meso ili riba togash zadolzhitelno vkluchete gi jatkite vo vashata dieta. brazilskite orevi se odlichen izvor na ovoj mineral. ako ste vegan, togash vnesuvajte i mali kolichini na jodirana sol od morskite zelenchuci za da go nadopolnite nedostatokot od jod vo vashiot organizam. posebno vnimanie treba da obratite pri bremenost, doenje, odviknuvanje ili vo detstvoto za da se osigurate deka gi primate site potrebni nutriciensi za vas i/ili za vasheto dete. vo ovoj sluchaj, pozhelno e da se sovetuvate so profesionalen nutricionist. ishranata koja e vnimatelno isplanirana mozhe da bide soodvetna vo sekoja doba od zhivotot. i mozheme so sigurnost da se zakluchime deka vegetarijanskata ishrana ima mnogu povekje pridobivki od samoto otkazhuvanje od meso.
Објава← Назад кон архивата