Подоле го имате интегралниот говор на Даниел. Извор
0:11-Јас сум невролог. Во неврологијата, се справуваме со многу тешки прашања кои се однесуваат на мозокот. Меѓутоа сакам да започнам со најлесното прашање кое што веројатно си го имате поставено во одреден период од вашиот живот, бидејќи е суштинско прашање доколку сакаме да разбереме како функционира мозокот. А тоа е, зошто ние и другите животни имаме мозоци? Сите видови од нашата планета немаат мозоци, и ако сакаме да знаеме за што служи мозокот, да размислиме зошто настанал кај нас. Ќе помислите дека имаме мозок за да го перцепираме светот или за да мислиме, а тоа е потполно погрешно. Ако размислите за ова прашање, очигледна е причината за настанокот на мозокот. Ние имаме мозок од една и единствена причина, а тоа е да правиме адаптабилни и сложени движења. Не постои друга причина за мозокот. Размислете за ова. Движењето е единствениот начин што го имате за да влијаете врз светот околу вас. Тоа и не е баш точно. Постои друг начин, а тоа е преку потењето. Но освен тоа, сето друго влијание се одвива преку контракција на мускулите.
1:10-Еве размислете за комуникацијата, говорот, гестовите, пишувањето, знаковниот јазик, сите тие се возможни благодарение на контракцијата на мускулите. Значи навистина е важно да запаметите дека сетилните, мемориските и сознајните процеси се важни, но тие се важни само доколку ги поттикнуваат или поттиснуваат идните движења. Не може да постои еволуциска предност за зачувување на детските сеќавања или за перцепирање на бојата на розата доколку тоа не влијае врз вашето движење подоцна во животот. 1:37-За оние кои не веруваат во овој аргумент, ги имаме дрвјата и тревата кои се без мозок, но непобитниот доказ е ова животно овде, скромното морско прасе. Рудиментирано животно, има нервен систем, плива низ океанот додека е во раната возраст. И во одреден период од животот, се закачува на карпа. И веднаш по закачувањето за карпата, која никогаш не ја напушта, го јаде сопствениот мозок и нервен систем како храна. Значи доколку не се движите, тогаш не ви треба мозокот како луксуз. Ова животно често пати се зема како аналогија за она што се случува на универзитетите откако професорите ќе добијат позиција, но тоа е друга тема.
2:17-Значи јас сум шовинист за движењето. Верувам дека движењето е најважната функција на мозокот, и не дозволувајте некој да ви каже дека не е така. Доколку движењето е толку важно, тогаш колку добро разбираме како мозокот ги контролира движењата? Одговорот е многу слабо; тоа е навистина тежок проблем. Колку го разбираме овој процес се гледа преку тоа колку сме добри во правењето машини кои можат да прават она што и луѓето.
2:38-Помислете за играта шах. Колку сме добри во одлучувањето која фигура каде да ја поместиме? Доколку го спротивставите Гари Каспаров, кога не е во затвор, наспроти Дип Блу на IBM, одговорот е дека IBM-овата Дип Блу понекогаш ќе победи. Мислам дека, ако IBM-овата Дип Блу игра со било кој од овде, ќе победи секој пат. Тој проблем е решен. А што правиме со подигање на шаховската фигура, нејзиното манипулирање со рака и повторно ставање на таблата? Ако спротивставите едно петгодишно дете со најдобриот робот, одговорот е едноставен: детето лесно победува. Воопшто не постои натпревар.
3:12-Зошто горниот проблем е толку лесен додека пак долниот толку тежок? Причината е што многу паметно петгодишно ќе ви го каже алгоритамот за првиот проблем, ќе ги предвиди сите можни потези до крајот на играта и ќе го избере оној што е победнички. Алгоритамот е многу едноставен. Се разбира постојат и други потези, но со големи компјутери се приближуваме и доаѓаме близу до оптималното решение. Кога станува збор за рачната флексибилност, дури и не знаеме кој алгоритам треба да го решите. А истовремено треба и да го перцепирате и да влијаете врз светот, што е навистина проблематично.
3:40-Но, да ви ја покажам најсовршената роботика. Голем дел од роботиката е импресивна, но манипулациската роботика е сè уште во мрачната доба. Ова е завршетокот на еден докторат во еден од најдобрите институти за роботика. Студентот го има тренирано овој робот да сипува вода во чаша. Ова е сложен проблем бидејќи водата е нестабилна, но некако успева. Меѓутоа сипувањето не го прави онака агилно како човек. Ако сакате овој робот да извршува поинаква задача, тоа е веќе друг тригодишен докторат. Не постои генерализација воопшто во роботиката од една на друга задача.
4:11-Можеме да го споредиме ова со совршената човечка изведба. Она што ќе ви го покажам е Емили Фокс како постигнува светски рекорд во редење чаши. Американците во публиката знаат сè за редењето на чаши. Тоа е средношколски спорт, имате 12 чаши кои што треба да ги наместите и разместите што побрзо по одреден редослед. Еве је како го постигнува светскиот рекорд. (Смеа) (Аплауз) Прилично е среќна. Не знаеме што се случува во нејзиниот мозок во тој момент, а тоа сакаме да го дознаеме.
4:54-Во мојата група, се обидуваме преку анализа да откриеме како луѓето го контролираат движењето. Звучи како лесен проблем. Испраќате наредба, а тоа предизвикува мускулна контракција Вашата рака или тело се движат, а потоа добивате сетилен фидбек од вашиот вид, кожа, од мускулите итн. Проблемот е што овие сигнали не се онолку убави колку што би сакале. Една работа што ја отежнува контролата на движењето е фактот што сетилниот фидбек е екстремно бучен. Кога велам бучава, не мислам на звук. За неа зборуваме во инжинерска и невролошка смисла подразбирајќи случајна бучава што го оневозможува сигналот. Порано пред да се појави дигиталното радио кога го подесувавте радиото и слушавте “ххрркк” на станицата што ја баравте токму за таква бучава зборувам. Во основа, оваа бучава е нешто што го оневозможува сигналот. 5:34 На пример, ако ја ставите раката под маса и се обидете да ја лоцирате со другата рака, може да промашите за неколку сантиметри поради бучавата во сетилниот фидбек. Слично, влијанието на моторниот аутпут врз движењето, е екстремно бучно. Не мора да се обидувате да го погодите центарот на пикадото, само целете кон истата точка постојано. Ќе добиете голема распрсканост поради варијабилноста на движењето. Уште поважно, надворешниот свет, или задача, се истовремено и нејасни и варијабилни. Чајникот може да биде полн, или празен. Се менува со тек на време. Значи ние изведуваме сензорно-движечки задачи опкружени со огромна бучава.
6:05-Оваа бучава е толку голема што општеството ги вреднува оние од нас кои можат да ги намалат последиците од бучавата. Доколку сте доволно среќни да успеете да уфрлите мала бела топка во дупка оддалечена неколку стотици метри користејќи долг метален стап, нашето општество со задоволство ќе ве награди со стотици милиони долари.
6:23-Она што сакам да ве убедам е дека мозокот исто така вложува многу напор за да ги намали негативните последици од овој вид на бучава и варијабилност. Затоа, ќе зборувам за една концепција што е многу популарна во статистиката и машинското учење во изминативе 50 години и се вика Бејзијанска теорија на одлучување. И од неодамна стана консензуален начин за објаснување како мозокот се справува со неизвесноста. Основната идеја е дека најпрвин донесувате заклучоци а потоа превземате акции.
6:47-Ајде да размислиме за заклучувањето. Сакате да создадете верувања за светот. Што се верувањата? Верувања можат да бидат: каде ми се рацете во просторот? Гледам во мачка или во лисица? Но ние ќе ги претставиме верувањата како веројатности. Ќе го претставиме верувањето со број од нула до еден, нула означува не верувам воопшто, еден означува потполно сум сигурен. Броевите во средината ги претставуваат сивите нивоа на неизвесноста. Клучната идеја во Бејзијанското заклучување е дека имате два извора на информации врз чија основа ги донесувате заклучоците. Имате податоци, а податоци во неврологијата се сетилните инпути. Имам сетилен инпут, а врз негова основа ги градам моите верувања. Но, има друг извор на информации, а тоа е претходното знаење. Вие собирате знаење во текот на животот во сеќавањата. Важното за Бејзијанската теорија на одлучување е дека ви ја дава математиката за оптималниот начин на комбинирање на вашето претходно знаење со вашиот сетилен доказ како би изградиле нови верувања.
7:39-Овде ја напишав формулата. Нема да објаснувам што значи формулата, но е многу убава. Има вистинска убавина и вистинска поучна моќ. Со оваа формула можете да ја пресметате веројатноста на различните верувања земајќи го во предвид сетилниот инпут. Да ви дадам еден секојдневен пример. Замислете дека учите да играте тенис и сакате да утврдите каде ќе отскокне топчето додека се движи од мрежата кон вас. Постојат два извори на информации Бејзијанското правило вели. Постои сетилен доказ – може да ги користите визуелните, аудиторните информации, и тоа ќе ви каже да се насочите кон црвената област. Но вие знаете дека вашите сетила не се совршени, и дека постои одредена варијабилност за тоа каде ќе падне топчето, тоа го гледаме во црвениот облак, претставувајќи ги броевите од 0.5 до можеби 0.1.
8:22-Таа информација е достапна на сегашната снимка, но има друг извор на информација кој не е достапен на оваа снимка, туку само преку искуството стекнато од повеќекратно играње на тенис, а тоа е дека топчето не отскокнува со еднаква веројатност низ теренот за време на мечот. Ако играте против многу добар противник, топчињата можеби ќе паѓаат во зелената област, претходниот приказ, отежнувајќи ви го повратниот удар. Овие два извори на информации носат важна информација. Бејзијанското правило вели дека треба да ги помножам броевите во црвеното со броевите во зеленото за да ги добијам броевите во жолтото, елипсата, и тоа е моето верување. Тоа е оптималниот начин за комбинирање на информации.
8:58-Пред неколку години, покажавме дека луѓето всушност на овој начин ги учат новите вештини т.е. движења. Тоа значи дека сме Бејзијански инференцијални машини. Движејќи се наоколу, учиме за статистиките на светот и ги зачувуваме, но исто така учиме колку е непрецизен нашиот сетилен апарат, и потоа ова го комбинираме на вистински Бејзијански начин.
9:20-Клучниот дел кога станува збор за Бејзијан е овој дел од формулата. Она што всушност вели овој дел е дека морам да ја предвидам веројатноста на различни сетилни фидбеци врз основа на моите верувања Тоа значи дека морам да правам предвидувања за иднината. Сакам да ве убедам дека мозокот навистина го предвидува сензорниот фидбек што подоцна ќе го добие. Уште повеќе, тоа суштински ја менува вашата прецепција на она што го правите. За да ве убедам, ќе ви кажам за тоа како мозокот се справува со сетилниот инпут. Значи праќате наредба надвор, а добивате сетилен фидбек за возврат, а таа трансформација е водена од физиката на вашето тело и вашиот сетилен апарат.
9:56-Замислете дека гледате внатре во мозокот. Ова е внатре во мозокот. Замислете дека имате мал предвидувач, нервен симулатор, за физиката на вашето тело и вашите сетила. Како што праќате наредба за движење, правите копија од тоа и ја одигрувате во вашиот нервен симулатор со цел да ги антиципирате сетилните последици од вашите движења. Значи додека го тресам ова шише кечап, добивам вистински сетилен фидбек како функција на времето. Ако имам добар предвидувач, тој ќе го предвиде истото.
10:22-Тогаш зошто морам да го правам ова? И онака ќе го добијам истиот фидбек. Па, има добри причини. Замислете дека, тресејќи го шишето кечап, некој тивко доаѓа до мене и го удира шишето отпозади наместо мене. Овој пат добивам дополнителна сетилна информација поради овој надворешен акт. Значи имам два извора. Некој од надвор го удира, и јас го тресам, но од гледна точка на моите сетила, ова се комбинира во еден извор на информации.
10:47-Има добра причина да веруваме дека сакате да правите разлика помеѓу надворешни и внатрешни настани. Бидејќи надворешните настани се многу порелевантни за однесувањето одошто чувствата кои доаѓаат од внатрешноста на телото. Еден начин за реконструкција на тоа е да се спореди предвидувањето, кое што единствено се базира на наредбите за движење, со реалноста. И разликата ќе претставува она што доаѓа од надвор. Значи, движејќи се низ светот, правам предвидувања за фидбеците што треба да ги добијам, потоа ги одземам. Она што останува е надвор од мене.
11:16-Какви се доказите за ова? Има еден многу очигледен пример, чувството што јас сум го предизвикал се доживува поинаку од чувството предизвикано од некој друг. Одлучивме дека најочигледното место за почеток е скокоткањето. Се знае дека не можете да се скокоткате онака како што можат другите да ве скокоткаат. Но не беше покажано зошто, а тоа е бидејќи имате нервен симулатор, кој го симулира вашето тело и кој го намалува тоа чувство. Сега можеме да ги спроведеме експериментите со примена на роботска технологија врз овој проблем. Во експериментот, имаме еден стап во едната рака прикачен за робот, субјектот ќе го движи стапот напред-назад. Движењето ќе го следиме со компјутер а ќе го користиме за да контролираме друг робот, кој што ќе ја скокотка неговата дланка со друг стап. Потоа ќе го замолиме да изврши рангирање на многу нешта, а тука е и скокотливоста.
12:00-Ќе ви покажам само еден дел. Овде ги отстранив роботите, но во основа луѓето ја движат десната рака синусоидно напред-назад. Тоа го повторуваме на другата рака со временско задоцнување. Или без временско задоцнување, при што светлина ќе ви ја скокотка дланката, или со временско задоцнување од две десетини, три десетини од секундата. Важното овде е дека десната рака секогаш го прави истото – синусоидно движење. Левата рака е статична и добива синусоидно скокоткање. Она што манипулираме е временската-каузалност. Како што одиме од нула до 0.1 секунда, скокотливоста се зголемува. Како што одиме од 0.1 до 0.2, скокотливоста се зголемува на крајот. И на 0.2 од секундата, скокотливоста е еднаква на онаа кога роботот ве скокоткаше, а вие бевте статични. Било што да е одговорно за ова одложување тоа е екстремно тесно поврзано со временската поврзаност. Врз основа на оваа илустрација, бевме убедени дека мозоците прават прецизни предвидувања и истите нив ги одземаат од сензациите.
12:55-Морам да признаам, овие ми се едни од најлошите истражувања. Бидејќи скокоткањето на дланката доаѓа и си оди, затоа ви требаат голем број на субјекти за наодот да биде статистички значаен. Затоа баравме пообјективен начин за да го истражиме овој феномен. Имам две ќерки. За време на долгите патувања на задните седишта од колата честопати тие се препираат, тоа започнува така што едната и прави нешто на другата, а другата враќа. Тоа брзо ескалира. Децата влегуваат во закачки кои ескалираат до употреба на сила. Кога ќе им викнев да престанат, понекогаш и двете ќе речеа дека другата ги удрила посилно.
13:30-Знам дека моите деца не лажат, така си мислев, како невролог, дека е важно да објаснам зошто кажуваат неконзистентни вистини. Врз основа на студијата за скокоткање претпоставивме дека кога едното дете ќе го удри другото, тие создаваат наредба за движење. Тие ги предвидуваат сетилните последици и ги одземаат. Значи тие мислат дека го удриле лицето со помала сила одошто е случајот, слично на скокоткањето. Додека пак удрениот не прави предвидување, го чувствува целиот удар. И ако удрениот врати со истата сила, првото лице ќе мисли дека всушност ударот е посилен.
13:59-Ова го тестиравме во лабораторија. (Смеа) Не работиме со деца, не работиме со удирање, но концептот е идентичен. Имаме двајца возрасни. Им кажуваме дека ќе играат игра. Двајцата играчи седат на спротивни страни еден од друг. Играта е многу едноставна. Користевме мотор со мала полуга, мал пренесувач на сила. Овој мотор служи за да примениме сила врз прстите на првиот играч околу три секунди и потоа прекинуваме. На тој играч му е кажано, запамети го доживувањето од таа сила и со другиот прст примени ја истата сила врз прстите на другиот субјект со помош на преносникот на сила – и тие тоа и го прават. На вториот играч му е кажано, запамети го доживувањето од таа сила. Со другата рака примени ја истата сила за возврат. Така во неколку наврати ја применуваат силата што ја доживеале во моментот.
14:44-Но важно е дека правилата за игра ги добиваат во различни соби. Значи тие не ги знаат правилата по кои другото лице игра. Она што меревме е силата како функција на овие правила. Да го погледнеме графикот, почнува со четвртина од Њутн, неколку обиди, иделното би била оваа црвена линија. Кај сите парови на субјекти го видовме ова, 70 процентно ескалирање на силата во секој наврат. Ова ни кажува, врз основа на ова истражување и другите, дека мозокот ги поништува сетилните последици и ја потценува силата што ја создава. И повторно покажува дека мозокот предвидува и суштински ја менува перцепцијата. Донесовме заклучоци, направивме предвидувања, сега треба да создадеме движења. Бејзовото правило вели, имајќи ги во предвид верувањата, движењата треба да бидат оптимални.
15:30-Но, имаме проблем. Задачите се симболични: Сакам да пијам, сакам да играм, а, моторниот систем треба да придвижи 600 мускули по одреден редослед. Постои голем јаз помеѓу задачата и моторниот систем. Јазот може да биде надминат на многу различни начини. Размислете за движењето од точка до точка. Можам да ги изберам овие два патишта од бесконечниот број на патишта. Откако сум избрал одреден пат, можам да ја држам раката на тој пат во безброј различни свиткувања. И можам да ја држам раката на одреден начин свиткана или многу стегнато или многу опуштено. Значи имам голем простор за избор. Но се покажа, дека сме екстремно стереотипни. Сите се движиме воглавно на ист начин.
16:10-Излезе дека сме толку многу стеротипни, што нашите мозоци имаат нервни мрежи за препознавање на оваа стеротипност. Ако земам неколку точки и направам да се движат како живо суштество, овие центри од вашиот мозок веднаш ќе сфатат што се случува. Ова се еден куп на точки што се движат. Ќе знаете што прави оваа личност, дали е среќна, тажна, стара, млада – големо количество на информации. Ако овие точки беа автомобили кои возат тркачки круг, воопшто немаше да знаете што се случува.
16:37-Зошто тогаш се движиме на овие карактеристични начини? Да размислиме што всушност се случува. Можеби и не баш сите се движиме на ист начин. Можеби има варијации во популацијата. И можеби тие што се движат подобро од другите имаат поголема шанса да остават потомци во следната генерација. Во еволуциски рамки, движењата се подобруваат. И можеби во животот, движењата се подобруваат преку учење.
16:58-Кое движење е добро, а кое лошо? Замислете дека сакам да ја фатам оваа топка. Ова се два начина за фаќање на топката. Ако ја изберам стратегијата од лево, ќе можам да пресметам колку сила ми треба во еден од моите мускули како функција на време. Меѓутоа ќе ја додадеме бучавата. Она што добиваме, базирано на оваа убава, мазна, посакувана сила, е многу бучна верзија. Значи ако ја изберам истата наредба во повеќе наврати, секој пат ќе добивам различна верзија, бидејќи бучавата се менува постојано. Она што можам да ви покажам е како варијабилноста на движењето ќе се менува доколку ја изберам таа стратегија. Доколку изберам друга стратегија – од десно на пример, тогаш ќе имам поинаква наредба, поинаква бучава, која се одигрува во бучен многу сложен систем. Единствено сме сигурни дека варијабилноста ќе биде различна. Ако се движам на овој начин, ќе добијам помала варијабилност во движењата. Ако треба да бирам помеѓу тие две, ќе ја изберам десната бидејќи е помалку варијабилна.
17:50-Основната идеја е дека треба да ги планирате движењата како би ги намалиле негативните последици од бучавата. Треба да запаметите дека големината на бучавата или варијабилноста станува поголема со зголемување на силата. Во принцип треба да избегнувате големи сили. Со ова покажавме дека, можеме, да го објасниме огромното количество на податоци, дека луѓето во нивните животи ги планираат движењата со цел да ги намалат негативните последици од бучавата.
18:16-Се надевам ве убедив дека мозокот служи и еволуирал за да го контролира движењето. Како го правиме тоа претставува интелектуален предизвик. Тоа е исто така релевантно за болести и рехабилитација. Има многу болести што го засегаат движењето. Се надевам дека ако разбереме како го контролираме движењето, потоа ќе можеме да го примениме во роботиката. И на крај, сакам да ве потсетам, кога ќе видите животни како прават нешто многу едноставно, имајте на ум дека сложеноста внатре нивниот мозок е прилично драматична.
18:42-Ви благодарам многу.
18:52-Крис Андерсон: Кратко прашање за тебе, Ден. Значи ти си шовинист за движењето. Дали тоа значи дека другите работи поради кои мислиме дека постојат нашите мозоци, сонувањето, мечтаењето, заљубувањето и сите други нешта, се еден вид нус појава, случајност?
19:07-ДВ: Не, не. Мислам дека сите тие се многу важни и влијаат врз движењето кое има крајна цел, размножување. Мислев на луѓето кои ги проучуваат сетилата или меморијата без да сфатат зошто ги зачувуваме сеќавањата од детството. Фактот дека го забораваме поголемиот дел од детството, на пример, е веројатно во ред, бидејќи не влијае врз нашите движења подоцна во животот. Треба да ги зачувате работите кои што навистина ќе влијаат врз движењето.
19:26-КА: Мислиш ли дека луѓето што го изучуваат мозокот ќе можат да добијат вистински увид доколку се прашаат каде се вклопува движењето во сето тоа?
19:33-ДВ: Луѓето увидоа на пример дека доколку ја изучувате визијата, без притоа да сфатите зошто имате визија е погрешно. Мора да ја изучувате визијата имајќи на ум како моторниот систем ќе ја користи визијата. На крај ќе видите дека го користи на многу поинаков начин. 19:45-КА: Ова беше навистина фасцинатно. Ви благодарам многу.
prichinata zoshto imame mozok! podole go imate integralniot govor na daniel. izvor 0:11-jas sum nevrolog. vo nevrologijata, se spravuvame so mnogu teshki prashanja koi se odnesuvaat na mozokot. megjutoa sakam da zapochnam so najlesnoto prashanje koe shto verojatno si go imate postaveno vo odreden period od vashiot zhivot, bidejkji e sushtinsko prashanje dokolku sakame da razbereme kako funkcionira mozokot. a toa e, zoshto nie i drugite zhivotni imame mozoci? site vidovi od nashata planeta nemaat mozoci, i ako sakame da znaeme za shto sluzhi mozokot, da razmislime zoshto nastanal kaj nas. kje pomislite deka imame mozok za da go percepirame svetot ili za da mislime, a toa e potpolno pogreshno. ako razmislite za ova prashanje, ochigledna e prichinata za nastanokot na mozokot. nie imame mozok od edna i edinstvena prichina, a toa e da pravime adaptabilni i slozheni dvizhenja. ne postoi druga prichina za mozokot. razmislete za ova. dvizhenjeto e edinstveniot nachin shto go imate za da vlijaete vrz svetot okolu vas. toa i ne e bash tochno. postoi drug nachin, a toa e preku potenjeto. no osven toa, seto drugo vlijanie se odviva preku kontrakcija na muskulite. 1:10-eve razmislete za komunikacijata, govorot, gestovite, pishuvanjeto, znakovniot jazik, site tie se vozmozhni blagodarenie na kontrakcijata na muskulite. znachi navistina e vazhno da zapametite deka setilnite, memoriskite i soznajnite procesi se vazhni, no tie se vazhni samo dokolku gi pottiknuvaat ili pottisnuvaat idnite dvizhenja. ne mozhe da postoi evoluciska prednost za zachuvuvanje na detskite sekjavanja ili za percepiranje na bojata na rozata dokolku toa ne vlijae vrz vasheto dvizhenje podocna vo zhivotot. 1:37-za onie koi ne veruvaat vo ovoj argument, gi imame drvjata i trevata koi se bez mozok, no nepobitniot dokaz e ova zhivotno ovde, skromnoto morsko prase. rudimentirano zhivotno, ima nerven sistem, pliva niz okeanot dodeka e vo ranata vozrast. i vo odreden period od zhivotot, se zakachuva na karpa. i vednash po zakachuvanjeto za karpata, koja nikogash ne ja napushta, go jade sopstveniot mozok i nerven sistem kako hrana. znachi dokolku ne se dvizhite, togash ne vi treba mozokot kako luksuz. ova zhivotno chesto pati se zema kako analogija za ona shto se sluchuva na univerzitetite otkako profesorite kje dobijat pozicija, no toa e druga tema. 2:17-znachi jas sum shovinist za dvizhenjeto. veruvam deka dvizhenjeto e najvazhnata funkcija na mozokot, i ne dozvoluvajte nekoj da vi kazhe deka ne e taka. dokolku dvizhenjeto e tolku vazhno, togash kolku dobro razbirame kako mozokot gi kontrolira dvizhenjata? odgovorot e mnogu slabo; toa e navistina tezhok problem. kolku go razbirame ovoj proces se gleda preku toa kolku sme dobri vo pravenjeto mashini koi mozhat da pravat ona shto i lugjeto. 2:38-pomislete za igrata shah. kolku sme dobri vo odluchuvanjeto koja figura kade da ja pomestime? dokolku go sprotivstavite gari kasparov, koga ne e vo zatvor, nasproti dip blu na ibm, odgovorot e deka ibm-ovata dip blu ponekogash kje pobedi. mislam deka, ako ibm-ovata dip blu igra so bilo koj od ovde, kje pobedi sekoj pat. toj problem e reshen. a shto pravime so podiganje na shahovskata figura, nejzinoto manipuliranje so raka i povtorno stavanje na tablata? ako sprotivstavite edno petgodishno dete so najdobriot robot, odgovorot e ednostaven: deteto lesno pobeduva. voopshto ne postoi natprevar. 3:12-zoshto gorniot problem e tolku lesen dodeka pak dolniot tolku tezhok? prichinata e shto mnogu pametno petgodishno kje vi go kazhe algoritamot za prviot problem, kje gi predvidi site mozhni potezi do krajot na igrata i kje go izbere onoj shto e pobednichki. algoritamot e mnogu ednostaven. se razbira postojat i drugi potezi, no so golemi kompjuteri se priblizhuvame i doagjame blizu do optimalnoto reshenie. koga stanuva zbor za rachnata fleksibilnost, duri i ne znaeme koj algoritam treba da go reshite. a istovremeno treba i da go percepirate i da vlijaete vrz svetot, shto e navistina problematichno. 3:40-no, da vi ja pokazham najsovrshenata robotika. golem del od robotikata e impresivna, no manipulaciskata robotika e sè ushte vo mrachnata doba. ova e zavrshetokot na eden doktorat vo eden od najdobrite instituti za robotika. studentot go ima trenirano ovoj robot da sipuva voda vo chasha. ova e slozhen problem bidejkji vodata e nestabilna, no nekako uspeva. megjutoa sipuvanjeto ne go pravi onaka agilno kako chovek. ako sakate ovoj robot da izvrshuva poinakva zadacha, toa e vekje drug trigodishen doktorat. ne postoi generalizacija voopshto vo robotikata od edna na druga zadacha. 4:11-mozheme da go sporedime ova so sovrshenata chovechka izvedba. ona shto kje vi go pokazham e emili foks kako postignuva svetski rekord vo redenje chashi. amerikancite vo publikata znaat sè za redenjeto na chashi. toa e srednoshkolski sport, imate 12 chashi koi shto treba da gi namestite i razmestite shto pobrzo po odreden redosled. eve je kako go postignuva svetskiot rekord. (smea) (aplauz) prilichno e srekjna. ne znaeme shto se sluchuva vo nejziniot mozok vo toj moment, a toa sakame da go doznaeme. 4:54-vo mojata grupa, se obiduvame preku analiza da otkrieme kako lugjeto go kontroliraat dvizhenjeto. zvuchi kako lesen problem. isprakjate naredba, a toa predizvikuva muskulna kontrakcija vashata raka ili telo se dvizhat, a potoa dobivate setilen fidbek od vashiot vid, kozha, od muskulite itn. problemot e shto ovie signali ne se onolku ubavi kolku shto bi sakale. edna rabota shto ja otezhnuva kontrolata na dvizhenjeto e faktot shto setilniot fidbek e ekstremno buchen. koga velam buchava, ne mislam na zvuk. za nea zboruvame vo inzhinerska i nevroloshka smisla podrazbirajkji sluchajna buchava shto go onevozmozhuva signalot. porano pred da se pojavi digitalnoto radio koga go podesuvavte radioto i slushavte hhrrkk na stanicata shto ja baravte tokmu za takva buchava zboruvam. vo osnova, ovaa buchava e neshto shto go onevozmozhuva signalot. 5:34 na primer, ako ja stavite rakata pod masa i se obidete da ja locirate so drugata raka, mozhe da promashite za nekolku santimetri poradi buchavata vo setilniot fidbek. slichno, vlijanieto na motorniot autput vrz dvizhenjeto, e ekstremno buchno. ne mora da se obiduvate da go pogodite centarot na pikadoto, samo celete kon istata tochka postojano. kje dobiete golema rasprskanost poradi varijabilnosta na dvizhenjeto. ushte povazhno, nadvoreshniot svet, ili zadacha, se istovremeno i nejasni i varijabilni. chajnikot mozhe da bide poln, ili prazen. se menuva so tek na vreme. znachi nie izveduvame senzorno-dvizhechki zadachi opkruzheni so ogromna buchava. 6:05-ovaa buchava e tolku golema shto opshtestvoto gi vrednuva onie od nas koi mozhat da gi namalat posledicite od buchavata. dokolku ste dovolno srekjni da uspeete da ufrlite mala bela topka vo dupka oddalechena nekolku stotici metri koristejkji dolg metalen stap, nasheto opshtestvo so zadovolstvo kje ve nagradi so stotici milioni dolari. 6:23-ona shto sakam da ve ubedam e deka mozokot isto taka vlozhuva mnogu napor za da gi namali negativnite posledici od ovoj vid na buchava i varijabilnost. zatoa, kje zboruvam za edna koncepcija shto e mnogu popularna vo statistikata i mashinskoto uchenje vo izminative 50 godini i se vika bejzijanska teorija na odluchuvanje. i od neodamna stana konsenzualen nachin za objasnuvanje kako mozokot se spravuva so neizvesnosta. osnovnata ideja e deka najprvin donesuvate zakluchoci a potoa prevzemate akcii. 6:47-ajde da razmislime za zakluchuvanjeto. sakate da sozdadete veruvanja za svetot. shto se veruvanjata? veruvanja mozhat da bidat: kade mi se racete vo prostorot? gledam vo machka ili vo lisica? no nie kje gi pretstavime veruvanjata kako verojatnosti. kje go pretstavime veruvanjeto so broj od nula do eden, nula oznachuva ne veruvam voopshto, eden oznachuva potpolno sum siguren. broevite vo sredinata gi pretstavuvaat sivite nivoa na neizvesnosta. kluchnata ideja vo bejzijanskoto zakluchuvanje e deka imate dva izvora na informacii vrz chija osnova gi donesuvate zakluchocite. imate podatoci, a podatoci vo nevrologijata se setilnite inputi. imam setilen input, a vrz negova osnova gi gradam moite veruvanja. no, ima drug izvor na informacii, a toa e prethodnoto znaenje. vie sobirate znaenje vo tekot na zhivotot vo sekjavanjata. vazhnoto za bejzijanskata teorija na odluchuvanje e deka vi ja dava matematikata za optimalniot nachin na kombiniranje na vasheto prethodno znaenje so vashiot setilen dokaz kako bi izgradile novi veruvanja. 7:39-ovde ja napishav formulata. nema da objasnuvam shto znachi formulata, no e mnogu ubava. ima vistinska ubavina i vistinska pouchna mokj. so ovaa formula mozhete da ja presmetate verojatnosta na razlichnite veruvanja zemajkji go vo predvid setilniot input. da vi dadam eden sekojdneven primer. zamislete deka uchite da igrate tenis i sakate da utvrdite kade kje otskokne topcheto dodeka se dvizhi od mrezhata kon vas. postojat dva izvori na informacii bejzijanskoto pravilo veli. postoi setilen dokaz mozhe da gi koristite vizuelnite, auditornite informacii, i toa kje vi kazhe da se nasochite kon crvenata oblast. no vie znaete deka vashite setila ne se sovrsheni, i deka postoi odredena varijabilnost za toa kade kje padne topcheto, toa go gledame vo crveniot oblak, pretstavuvajkji gi broevite od 0.5 do mozhebi 0.1. 8:22-taa informacija e dostapna na segashnata snimka, no ima drug izvor na informacija koj ne e dostapen na ovaa snimka, tuku samo preku iskustvoto steknato od povekjekratno igranje na tenis, a toa e deka topcheto ne otskoknuva so ednakva verojatnost niz terenot za vreme na mechot. ako igrate protiv mnogu dobar protivnik, topchinjata mozhebi kje pagjaat vo zelenata oblast, prethodniot prikaz, otezhnuvajkji vi go povratniot udar. ovie dva izvori na informacii nosat vazhna informacija. bejzijanskoto pravilo veli deka treba da gi pomnozham broevite vo crvenoto so broevite vo zelenoto za da gi dobijam broevite vo zholtoto, elipsata, i toa e moeto veruvanje. toa e optimalniot nachin za kombiniranje na informacii. 8:58-pred nekolku godini, pokazhavme deka lugjeto vsushnost na ovoj nachin gi uchat novite veshtini t.e. dvizhenja. toa znachi deka sme bejzijanski inferencijalni mashini. dvizhejkji se naokolu, uchime za statistikite na svetot i gi zachuvuvame, no isto taka uchime kolku e neprecizen nashiot setilen aparat, i potoa ova go kombinirame na vistinski bejzijanski nachin. 9:20-kluchniot del koga stanuva zbor za bejzijan e ovoj del od formulata. ona shto vsushnost veli ovoj del e deka moram da ja predvidam verojatnosta na razlichni setilni fidbeci vrz osnova na moite veruvanja toa znachi deka moram da pravam predviduvanja za idninata. sakam da ve ubedam deka mozokot navistina go predviduva senzorniot fidbek shto podocna kje go dobie. ushte povekje, toa sushtinski ja menuva vashata precepcija na ona shto go pravite. za da ve ubedam, kje vi kazham za toa kako mozokot se spravuva so setilniot input. znachi prakjate naredba nadvor, a dobivate setilen fidbek za vozvrat, a taa transformacija e vodena od fizikata na vasheto telo i vashiot setilen aparat. 9:56-zamislete deka gledate vnatre vo mozokot. ova e vnatre vo mozokot. zamislete deka imate mal predviduvach, nerven simulator, za fizikata na vasheto telo i vashite setila. kako shto prakjate naredba za dvizhenje, pravite kopija od toa i ja odigruvate vo vashiot nerven simulator so cel da gi anticipirate setilnite posledici od vashite dvizhenja. znachi dodeka go tresam ova shishe kechap, dobivam vistinski setilen fidbek kako funkcija na vremeto. ako imam dobar predviduvach, toj kje go predvide istoto. 10:22-togash zoshto moram da go pravam ova? i onaka kje go dobijam istiot fidbek. pa, ima dobri prichini. zamislete deka, tresejkji go shisheto kechap, nekoj tivko doagja do mene i go udira shisheto otpozadi namesto mene. ovoj pat dobivam dopolnitelna setilna informacija poradi ovoj nadvoreshen akt. znachi imam dva izvora. nekoj od nadvor go udira, i jas go tresam, no od gledna tochka na moite setila, ova se kombinira vo eden izvor na informacii. 10:47-ima dobra prichina da veruvame deka sakate da pravite razlika pomegju nadvoreshni i vnatreshni nastani. bidejkji nadvoreshnite nastani se mnogu porelevantni za odnesuvanjeto odoshto chuvstvata koi doagjaat od vnatreshnosta na teloto. eden nachin za rekonstrukcija na toa e da se sporedi predviduvanjeto, koe shto edinstveno se bazira na naredbite za dvizhenje, so realnosta. i razlikata kje pretstavuva ona shto doagja od nadvor. znachi, dvizhejkji se niz svetot, pravam predviduvanja za fidbecite shto treba da gi dobijam, potoa gi odzemam. ona shto ostanuva e nadvor od mene. 11:16-kakvi se dokazite za ova? ima eden mnogu ochigleden primer, chuvstvoto shto jas sum go predizvikal se dozhivuva poinaku od chuvstvoto predizvikano od nekoj drug. odluchivme deka najochiglednoto mesto za pochetok e skokotkanjeto. se znae deka ne mozhete da se skokotkate onaka kako shto mozhat drugite da ve skokotkaat. no ne beshe pokazhano zoshto, a toa e bidejkji imate nerven simulator, koj go simulira vasheto telo i koj go namaluva toa chuvstvo. sega mozheme da gi sprovedeme eksperimentite so primena na robotska tehnologija vrz ovoj problem. vo eksperimentot, imame eden stap vo ednata raka prikachen za robot, subjektot kje go dvizhi stapot napred-nazad. dvizhenjeto kje go sledime so kompjuter a kje go koristime za da kontrolirame drug robot, koj shto kje ja skokotka negovata dlanka so drug stap. potoa kje go zamolime da izvrshi rangiranje na mnogu neshta, a tuka e i skokotlivosta. 12:00-kje vi pokazham samo eden del. ovde gi otstraniv robotite, no vo osnova lugjeto ja dvizhat desnata raka sinusoidno napred-nazad. toa go povtoruvame na drugata raka so vremensko zadocnuvanje. ili bez vremensko zadocnuvanje, pri shto svetlina kje vi ja skokotka dlankata, ili so vremensko zadocnuvanje od dve desetini, tri desetini od sekundata. vazhnoto ovde e deka desnata raka sekogash go pravi istoto sinusoidno dvizhenje. levata raka e statichna i dobiva sinusoidno skokotkanje. ona shto manipulirame e vremenskata-kauzalnost. kako shto odime od nula do 0.1 sekunda, skokotlivosta se zgolemuva. kako shto odime od 0.1 do 0.2, skokotlivosta se zgolemuva na krajot. i na 0.2 od sekundata, skokotlivosta e ednakva na onaa koga robotot ve skokotkashe, a vie bevte statichni. bilo shto da e odgovorno za ova odlozhuvanje toa e ekstremno tesno povrzano so vremenskata povrzanost. vrz osnova na ovaa ilustracija, bevme ubedeni deka mozocite pravat precizni predviduvanja i istite niv gi odzemaat od senzaciite. 12:55-moram da priznaam, ovie mi se edni od najloshite istrazhuvanja. bidejkji skokotkanjeto na dlankata doagja i si odi, zatoa vi trebaat golem broj na subjekti za naodot da bide statistichki znachaen. zatoa baravme poobjektiven nachin za da go istrazhime ovoj fenomen. imam dve kjerki. za vreme na dolgite patuvanja na zadnite sedishta od kolata chestopati tie se prepiraat, toa zapochnuva taka shto ednata i pravi neshto na drugata, a drugata vrakja. toa brzo eskalira. decata vleguvaat vo zakachki koi eskaliraat do upotreba na sila. koga kje im viknev da prestanat, ponekogash i dvete kje rechea deka drugata gi udrila posilno. 13:30-znam deka moite deca ne lazhat, taka si mislev, kako nevrolog, deka e vazhno da objasnam zoshto kazhuvaat nekonzistentni vistini. vrz osnova na studijata za skokotkanje pretpostavivme deka koga ednoto dete kje go udri drugoto, tie sozdavaat naredba za dvizhenje. tie gi predviduvaat setilnite posledici i gi odzemaat. znachi tie mislat deka go udrile liceto so pomala sila odoshto e sluchajot, slichno na skokotkanjeto. dodeka pak udreniot ne pravi predviduvanje, go chuvstvuva celiot udar. i ako udreniot vrati so istata sila, prvoto lice kje misli deka vsushnost udarot e posilen. 13:59-ova go testiravme vo laboratorija. (smea) ne rabotime so deca, ne rabotime so udiranje, no konceptot e identichen. imame dvajca vozrasni. im kazhuvame deka kje igraat igra. dvajcata igrachi sedat na sprotivni strani eden od drug. igrata e mnogu ednostavna. koristevme motor so mala poluga, mal prenesuvach na sila. ovoj motor sluzhi za da primenime sila vrz prstite na prviot igrach okolu tri sekundi i potoa prekinuvame. na toj igrach mu e kazhano, zapameti go dozhivuvanjeto od taa sila i so drugiot prst primeni ja istata sila vrz prstite na drugiot subjekt so pomosh na prenosnikot na sila i tie toa i go pravat. na vtoriot igrach mu e kazhano, zapameti go dozhivuvanjeto od taa sila. so drugata raka primeni ja istata sila za vozvrat. taka vo nekolku navrati ja primenuvaat silata shto ja dozhiveale vo momentot. 14:44-no vazhno e deka pravilata za igra gi dobivaat vo razlichni sobi. znachi tie ne gi znaat pravilata po koi drugoto lice igra. ona shto merevme e silata kako funkcija na ovie pravila. da go pogledneme grafikot, pochnuva so chetvrtina od njutn, nekolku obidi, idelnoto bi bila ovaa crvena linija. kaj site parovi na subjekti go vidovme ova, 70 procentno eskaliranje na silata vo sekoj navrat. ova ni kazhuva, vrz osnova na ova istrazhuvanje i drugite, deka mozokot gi ponishtuva setilnite posledici i ja potcenuva silata shto ja sozdava. i povtorno pokazhuva deka mozokot predviduva i sushtinski ja menuva percepcijata. donesovme zakluchoci, napravivme predviduvanja, sega treba da sozdademe dvizhenja. bejzovoto pravilo veli, imajkji gi vo predvid veruvanjata, dvizhenjata treba da bidat optimalni. 15:30-no, imame problem. zadachite se simbolichni: sakam da pijam, sakam da igram, a, motorniot sistem treba da pridvizhi 600 muskuli po odreden redosled. postoi golem jaz pomegju zadachata i motorniot sistem. jazot mozhe da bide nadminat na mnogu razlichni nachini. razmislete za dvizhenjeto od tochka do tochka. mozham da gi izberam ovie dva patishta od beskonechniot broj na patishta. otkako sum izbral odreden pat, mozham da ja drzham rakata na toj pat vo bezbroj razlichni svitkuvanja. i mozham da ja drzham rakata na odreden nachin svitkana ili mnogu stegnato ili mnogu opushteno. znachi imam golem prostor za izbor. no se pokazha, deka sme ekstremno stereotipni. site se dvizhime voglavno na ist nachin. 16:10-izleze deka sme tolku mnogu sterotipni, shto nashite mozoci imaat nervni mrezhi za prepoznavanje na ovaa sterotipnost. ako zemam nekolku tochki i napravam da se dvizhat kako zhivo sushtestvo, ovie centri od vashiot mozok vednash kje sfatat shto se sluchuva. ova se eden kup na tochki shto se dvizhat. kje znaete shto pravi ovaa lichnost, dali e srekjna, tazhna, stara, mlada golemo kolichestvo na informacii. ako ovie tochki bea avtomobili koi vozat trkachki krug, voopshto nemashe da znaete shto se sluchuva. 16:37-zoshto togash se dvizhime na ovie karakteristichni nachini? da razmislime shto vsushnost se sluchuva. mozhebi i ne bash site se dvizhime na ist nachin. mozhebi ima varijacii vo populacijata. i mozhebi tie shto se dvizhat podobro od drugite imaat pogolema shansa da ostavat potomci vo slednata generacija. vo evoluciski ramki, dvizhenjata se podobruvaat. i mozhebi vo zhivotot, dvizhenjata se podobruvaat preku uchenje. 16:58-koe dvizhenje e dobro, a koe losho? zamislete deka sakam da ja fatam ovaa topka. ova se dva nachina za fakjanje na topkata. ako ja izberam strategijata od levo, kje mozham da presmetam kolku sila mi treba vo eden od moite muskuli kako funkcija na vreme. megjutoa kje ja dodademe buchavata. ona shto dobivame, bazirano na ovaa ubava, mazna, posakuvana sila, e mnogu buchna verzija. znachi ako ja izberam istata naredba vo povekje navrati, sekoj pat kje dobivam razlichna verzija, bidejkji buchavata se menuva postojano. ona shto mozham da vi pokazham e kako varijabilnosta na dvizhenjeto kje se menuva dokolku ja izberam taa strategija. dokolku izberam druga strategija od desno na primer, togash kje imam poinakva naredba, poinakva buchava, koja se odigruva vo buchen mnogu slozhen sistem. edinstveno sme sigurni deka varijabilnosta kje bide razlichna. ako se dvizham na ovoj nachin, kje dobijam pomala varijabilnost vo dvizhenjata. ako treba da biram pomegju tie dve, kje ja izberam desnata bidejkji e pomalku varijabilna. 17:50-osnovnata ideja e deka treba da gi planirate dvizhenjata kako bi gi namalile negativnite posledici od buchavata. treba da zapametite deka goleminata na buchavata ili varijabilnosta stanuva pogolema so zgolemuvanje na silata. vo princip treba da izbegnuvate golemi sili. so ova pokazhavme deka, mozheme, da go objasnime ogromnoto kolichestvo na podatoci, deka lugjeto vo nivnite zhivoti gi planiraat dvizhenjata so cel da gi namalat negativnite posledici od buchavata. 18:16-se nadevam ve ubediv deka mozokot sluzhi i evoluiral za da go kontrolira dvizhenjeto. kako go pravime toa pretstavuva intelektualen predizvik. toa e isto taka relevantno za bolesti i rehabilitacija. ima mnogu bolesti shto go zasegaat dvizhenjeto. se nadevam deka ako razbereme kako go kontrolirame dvizhenjeto, potoa kje mozheme da go primenime vo robotikata. i na kraj, sakam da ve potsetam, koga kje vidite zhivotni kako pravat neshto mnogu ednostavno, imajte na um deka slozhenosta vnatre nivniot mozok e prilichno dramatichna. 18:42-vi blagodaram mnogu. 18:52-kris anderson: kratko prashanje za tebe, den. znachi ti si shovinist za dvizhenjeto. dali toa znachi deka drugite raboti poradi koi mislime deka postojat nashite mozoci, sonuvanjeto, mechtaenjeto, zaljubuvanjeto i site drugi neshta, se eden vid nus pojava, sluchajnost? 19:07-dv: ne, ne. mislam deka site tie se mnogu vazhni i vlijaat vrz dvizhenjeto koe ima krajna cel, razmnozhuvanje. mislev na lugjeto koi gi prouchuvaat setilata ili memorijata bez da sfatat zoshto gi zachuvuvame sekjavanjata od detstvoto. faktot deka go zaboravame pogolemiot del od detstvoto, na primer, e verojatno vo red, bidejkji ne vlijae vrz nashite dvizhenja podocna vo zhivotot. treba da gi zachuvate rabotite koi shto navistina kje vlijaat vrz dvizhenjeto. 19:26-ka: mislish li deka lugjeto shto go izuchuvaat mozokot kje mozhat da dobijat vistinski uvid dokolku se prashaat kade se vklopuva dvizhenjeto vo seto toa? 19:33-dv: lugjeto uvidoa na primer deka dokolku ja izuchuvate vizijata, bez pritoa da sfatite zoshto imate vizija e pogreshno. mora da ja izuchuvate vizijata imajkji na um kako motorniot sistem kje ja koristi vizijata. na kraj kje vidite deka go koristi na mnogu poinakov nachin. 19:45-ka: ova beshe navistina fascinatno. vi blagodaram mnogu.