Друго
Еко државата на Хималаите


Во време на исчезнување на биолошката разновидност, загадувања на воздухот, почвата, водата и уште што не низ планетава, еколошките достигнувања на државата Бутан се како бајка за свесните луѓе насекаде низ светот.
Повеќе од пола држава им е заштитена како национални паркови, природни резервати и биолошки коридори. 80% од државата е покриена со природни шуми помогнати со програма за пошумување со цел оваа бројка да се зголеми. Своите бројќи за испуштање на CO2 и абсорбирање на CO2 се неверојатни во споредба со останатите држави во светот. Екосистемот на државата абсорбира двојно повеќе CO2 од тоа што испушта.
Разликата е во тоа што еколошката одржливост им е примарна задача и почетна точка за националниот развој.
Во самите планирања за идниот развој на државата како мерења за раст не го користат веќе застарениот но сеуште глобално користен Бруто Домашен Производ, кој се заснова на колку пари се потрошени, без разлика на што се потрошени.
Нивната мерка за раст и одржливост се вика Бруто Национална Среќа, во која се мерат одржливоста, заштитата на животната средина, заштита и промовирање на културата и доброто владеење на државата. Како концепт, овој начин на мерење и планирање можеби е потежок за користење, но ги задоволува одговорностите за вистински одржлив развој. Секој предложен проект кој државата го разгледува мора да биде оценет според Бруто Националната Среќа со што активностите кои се вршат секогаш се со високи еколошки стандарди.

Така, државата веќе е на пат да стане првата 100% органска држава каде сите земјоделски производи треба да бидат одгледувани без користења на пестициди, хербициди и вештачки ѓубрива. Повеќето земјоделци секако си одгледуваат традиционално без многу нови технологии и хемиски препарати, па државата сега е во акција да ги дообучи и сертифицира како органски производители.
Како планинска држава, Бутан имаат многу водотеци кои природно се погодни за добивање многу енергија која е чиста, па хидро енергијата им е највитален дел од економијата на државата. Од струјата која ја произведуваат преку своите хидро-електрани, тие користат околу 25%, а останатото им го продаваат на комшиите од Индија. И овде, при планирањето за градење хидроцентали како витален дел им се заштитата на водотеците и биодивирзитетот кој не смее да биде загрозен од новите хидроцентрали.
Голем проблем на Бутан е тоа што произведуваат многу повеќе струја од тоа што им е потребно а сепак бенефотот од извезувањето струја го трошат за купување нафта за потребите низ државата. Решение на ова гледаат во масовно заменување на возилата во електрични, па минатата година Бутан склучи договор со Нисан за купување електрични возила кои ќе ги заменат сите државни и такси возила, со што увозот и зависноста од нафта драстично ќе им се намали.

Со вакви импресивни еколошки достигнувања и иницијативи, сега тие сакаат и да се заштитат од несовесен туризам. Бројот на туристи кои можат да ја посетат државата им е лимитиран а цените за туристите се контролираат за да се спречат несакани влијанија врз нивната еколошка свест и еко развој.
Сите овие примери од една малечка и не толку материјално богата земја кажуваат само едно – еколошката одржливост не само што е возможна, тука таа треба да биде и примарна која ќе биде клучот за среќа на граѓаните во државата.
eko drzhavata na himalaite vo vreme na ischeznuvanje na bioloshkata raznovidnost, zagaduvanja na vozduhot, pochvata, vodata i ushte shto ne niz planetava, ekoloshkite dostignuvanja na drzhavata butan se kako bajka za svesnite lugje nasekade niz svetot. povekje od pola drzhava im e zashtitena kako nacionalni parkovi, prirodni rezervati i bioloshki koridori. 80% od drzhavata e pokriena so prirodni shumi pomognati so programa za poshumuvanje so cel ovaa brojka da se zgolemi. svoite brojkji za ispushtanje na co2 i absorbiranje na co2 se neverojatni vo sporedba so ostanatite drzhavi vo svetot. ekosistemot na drzhavata absorbira dvojno povekje co2 od toa shto ispushta. razlikata e vo toa shto ekoloshkata odrzhlivost im e primarna zadacha i pochetna tochka za nacionalniot razvoj. vo samite planiranja za idniot razvoj na drzhavata kako merenja za rast ne go koristat vekje zastareniot no seushte globalno koristen bruto domashen proizvod, koj se zasnova na kolku pari se potrosheni, bez razlika na shto se potrosheni. nivnata merka za rast i odrzhlivost se vika bruto nacionalna srekja , vo koja se merat odrzhlivosta, zashtitata na zhivotnata sredina, zashtita i promoviranje na kulturata i dobroto vladeenje na drzhavata. kako koncept, ovoj nachin na merenje i planiranje mozhebi e potezhok za koristenje, no gi zadovoluva odgovornostite za vistinski odrzhliv razvoj. sekoj predlozhen proekt koj drzhavata go razgleduva mora da bide ocenet spored bruto nacionalnata srekja so shto aktivnostite koi se vrshat sekogash se so visoki ekoloshki standardi. taka, drzhavata vekje e na pat da stane prvata 100% organska drzhava kade site zemjodelski proizvodi treba da bidat odgleduvani bez koristenja na pesticidi, herbicidi i veshtachki gjubriva. povekjeto zemjodelci sekako si odgleduvaat tradicionalno bez mnogu novi tehnologii i hemiski preparati, pa drzhavata sega e vo akcija da gi doobuchi i sertificira kako organski proizvoditeli. kako planinska drzhava, butan imaat mnogu vodoteci koi prirodno se pogodni za dobivanje mnogu energija koja e chista, pa hidro energijata im e najvitalen del od ekonomijata na drzhavata. od strujata koja ja proizveduvaat preku svoite hidro-elektrani, tie koristat okolu 25%, a ostanatoto im go prodavaat na komshiite od indija. i ovde, pri planiranjeto za gradenje hidrocentali kako vitalen del im se zashtitata na vodotecite i biodivirzitetot koj ne smee da bide zagrozen od novite hidrocentrali. golem problem na butan e toa shto proizveduvaat mnogu povekje struja od toa shto im e potrebno a sepak benefotot od izvezuvanjeto struja go troshat za kupuvanje nafta za potrebite niz drzhavata. reshenie na ova gledaat vo masovno zamenuvanje na vozilata vo elektrichni, pa minatata godina butan skluchi dogovor so nisan za kupuvanje elektrichni vozila koi kje gi zamenat site drzhavni i taksi vozila, so shto uvozot i zavisnosta od nafta drastichno kje im se namali. so vakvi impresivni ekoloshki dostignuvanja i inicijativi, sega tie sakaat i da se zashtitat od nesovesen turizam. brojot na turisti koi mozhat da ja posetat drzhavata im e limitiran a cenite za turistite se kontroliraat za da se sprechat nesakani vlijanija vrz nivnata ekoloshka svest i eko razvoj. site ovie primeri od edna malechka i ne tolku materijalno bogata zemja kazhuvaat samo edno – ekoloshkata odrzhlivost ne samo shto e vozmozhna, tuka taa treba da bide i primarna koja kje bide kluchot za srekja na gragjanite vo drzhavata.
Објава← Назад кон архивата