Исхрана
Колку ни се важни електролитите?


Електролити се соли кои во телото се разложуваат на јони, позитивно или негативно наелектризирани, а понатаму со својот полнеж го овозможуваат протокот на импулси во срцевиот мускул, низ нервните влакна, како и мускулната контракција.
При потешка и напорна физичка активност секој спортист може да се соочи со недостаток на „масло за подмачкување” т.е. електролити кои се губат преку потењето, па на целната линија наместо медал да добие болен грч.
Функцијата на нервниот, мускулниот, кардиоваскуларниот и дигестивниот систем се силно зависни од присуството на соодветна количина електролити. При секоја подолга физичка активност, пропратена со зголемено потење, со повисок интензитет или при повисоки температури неопходно е да се надокнадат изгубените електролити.
Кои се најважни електролити?
НАТРИУМ (Na+) есенцијален електролит, главен во регулацијата на вода во телото, крвниот волумен, притисокот и спроведување на нервни и мускулни импулси. Заедно со калиумот ја формираат натриум-калиумовата пумпа која го одржува балансот помеѓу клетките и ткивната течност. Најголем дел внесуваме преку готварската сол како натриум хлорид, а дневните препорачани вредности се 2,3 грами, но во западните диети оваа бројка е многукратно надмината, што носи ризик од покачен крвен притисок.
ХЛОР (Cl-) најзастапен анјон во организмот. Од витално значење за регулација на киселоста во телото, но и за регулација на притисокот во неколку компартмани во телото. Како и натриум, така и хлор најчесто се внесува преку готварската сол.
КАЛИУМ (K+) главен катјон во внатрешноклеточниот простор, регулатор на срцевиот ритам и мускулната контракција. Ја формира втората половина од електричната пумпа која овозможува проток на импулси. Го има во месо, сусам, млечни производи и градинарски продукти.
МАГНЕЗИУМ (Mg2+) одговорен за преку 300 различни биохемиски реакции, синтезата на РНА и ДНА, функцијата на нервите и мускулите, имуниот систем, стабилизатор на шеќерот во крвта и промотор на развојот на коските и забите.
КАЛЦИУМ (Ca2+) неопходен за формирање на здрави коски и заби, но и за трансмисија на импулси во нервниот систем, контракција на мускулите и згрутчување на крвта. Иако е најзастапен од сите електролити во телото, 99% е складиран во коските, но на телото му е потребен калциум во слободна форма. Дококу нема доволно калциум во крвотокот, организмот е принуден да го обезбедува од коскеното депо што е најчеста причина за појава на остеопороза.
ФОСФАТ (HPO4–) веднаш после калциумот овој електролит е најзастапен, со 85% складиран во коските. Заедно со калциумот ги зајакнуваат коските и забите, но исто така е есенцијален за произведување на енергија во клетките.
БИКАРБОНАТ (HCO3-) нашите тела се потпираат на еден софистициран пуферски систем за одржување на стабилни нивоа на pH во телото. При дишењето нашите бели дробови ги регулираат нивоата на јаглероден диоксид во телото. Овие молекули се комбинираат со вода при што се добива H2CO3, киселина која се претвора во бикарбонат HCO3-.

Исклучително важно за луѓето кои спортуваат – особено при подолготрајните и навистина напорни активности е тоа што треба да внимаваат како на внесот на течностите, така и на степенот на губење на соли. На ова треба да се обрне особено внимание при топло време кога заедно со потењето и губењето на течности, од телото се екскретираат важните електролити кои може да доведат до состојба на грчеви, гадење, повраќање, главоболка, конфузија, изнемоштеност и други знаци.
Еден од наједноставните начини на соодветно надокнадување на овие електролити е преку консумирањето на изотонични напитоци при овие активности. Напитоците се богати со соли кои се растворени во соодветна количина и сооднос за да бидат најефикасно примени од нашиот организам.
kolku ni se vazhni elektrolitite? elektroliti se soli koi vo teloto se razlozhuvaat na joni, pozitivno ili negativno naelektrizirani, a ponatamu so svojot polnezh go ovozmozhuvaat protokot na impulsi vo srceviot muskul, niz nervnite vlakna, kako i muskulnata kontrakcija. pri poteshka i naporna fizichka aktivnost sekoj sportist mozhe da se soochi so nedostatok na „maslo za podmachkuvanje” t.e. elektroliti koi se gubat preku potenjeto, pa na celnata linija namesto medal da dobie bolen grch. funkcijata na nervniot, muskulniot, kardiovaskularniot i digestivniot sistem se silno zavisni od prisustvoto na soodvetna kolichina elektroliti. pri sekoja podolga fizichka aktivnost, propratena so zgolemeno potenje, so povisok intenzitet ili pri povisoki temperaturi neophodno e da se nadoknadat izgubenite elektroliti. koi se najvazhni elektroliti? natrium (na+) esencijalen elektrolit, glaven vo regulacijata na voda vo teloto, krvniot volumen, pritisokot i sproveduvanje na nervni i muskulni impulsi. zaedno so kaliumot ja formiraat natrium-kaliumovata pumpa koja go odrzhuva balansot pomegju kletkite i tkivnata technost. najgolem del vnesuvame preku gotvarskata sol kako natrium hlorid, a dnevnite preporachani vrednosti se 2,3 grami, no vo zapadnite dieti ovaa brojka e mnogukratno nadminata, shto nosi rizik od pokachen krven pritisok. hlor (cl-) najzastapen anjon vo organizmot. od vitalno znachenje za regulacija na kiselosta vo teloto, no i za regulacija na pritisokot vo nekolku kompartmani vo teloto. kako i natrium, taka i hlor najchesto se vnesuva preku gotvarskata sol. kalium (k+) glaven katjon vo vnatreshnokletochniot prostor, regulator na srceviot ritam i muskulnata kontrakcija. ja formira vtorata polovina od elektrichnata pumpa koja ovozmozhuva protok na impulsi. go ima vo meso, susam, mlechni proizvodi i gradinarski produkti. magnezium (mg2+) odgovoren za preku 300 razlichni biohemiski reakcii, sintezata na rna i dna, funkcijata na nervite i muskulite, imuniot sistem, stabilizator na shekjerot vo krvta i promotor na razvojot na koskite i zabite. kalcium (ca2+) neophoden za formiranje na zdravi koski i zabi, no i za transmisija na impulsi vo nervniot sistem, kontrakcija na muskulite i zgrutchuvanje na krvta. iako e najzastapen od site elektroliti vo teloto, 99% e skladiran vo koskite, no na teloto mu e potreben kalcium vo slobodna forma. dokoku nema dovolno kalcium vo krvotokot, organizmot e prinuden da go obezbeduva od koskenoto depo shto e najchesta prichina za pojava na osteoporoza. fosfat (hpo4–) vednash posle kalciumot ovoj elektrolit e najzastapen, so 85% skladiran vo koskite. zaedno so kalciumot gi zajaknuvaat koskite i zabite, no isto taka e esencijalen za proizveduvanje na energija vo kletkite. bikarbonat (hco3-) nashite tela se potpiraat na eden sofisticiran puferski sistem za odrzhuvanje na stabilni nivoa na ph vo teloto. pri dishenjeto nashite beli drobovi gi reguliraat nivoata na jagleroden dioksid vo teloto. ovie molekuli se kombiniraat so voda pri shto se dobiva h2co3, kiselina koja se pretvora vo bikarbonat hco3-. iskluchitelno vazhno za lugjeto koi sportuvaat – osobeno pri podolgotrajnite i navistina naporni aktivnosti e toa shto treba da vnimavaat kako na vnesot na technostite, taka i na stepenot na gubenje na soli. na ova treba da se obrne osobeno vnimanie pri toplo vreme koga zaedno so potenjeto i gubenjeto na technosti, od teloto se ekskretiraat vazhnite elektroliti koi mozhe da dovedat do sostojba na grchevi, gadenje, povrakjanje, glavobolka, konfuzija, iznemoshtenost i drugi znaci. eden od najednostavnite nachini na soodvetno nadoknaduvanje na ovie elektroliti e preku konsumiranjeto na izotonichni napitoci pri ovie aktivnosti. napitocite se bogati so soli koi se rastvoreni vo soodvetna kolichina i soodnos za da bidat najefikasno primeni od nashiot organizam.
Објава← Назад кон архивата