Пиколино
Емпатија: Најважната подготовка за училиште


Замислете ја следната сцена. На игралиште, 6 годишно дете паѓа од лулашка и почнува да плаче. Некои од децата се смеат, некои го вртат погледот на страна. Едно дете дотрчува да му помогне. Емпатична реакција полна со грижа и љубов.
Дали ова дете ја научило оваа вештина или има вроден капацитет за емпатија? Одговорот е и двете. Според Vicki Zakrzewski постои силна релација помеѓу социјално-емоционалното учење и когнитивниот развој. Таа додава дека децата веќе на 18 месеци покажуваат сочувство, емпатија и алтруизам. Тие вештини се дел од нив, но во исто време тие треба да се негуваат, бидејќи средината може да го инхибира нивниот развој.
Со други зборови емпатијата како и мускулот е присутна, но за да се манифестира потребно е да се вежба и станува се поцврста колку повеќе се вежба. Тоа е мускулот кој ни овозможува да завземеме став и да се бориме за нешто.
Daniel Goleman вели дека емпaтијата е еден од петте елементи на емоционалната интелигенција. Таа е една од најважните вештини кои треба да се негуваат кај децата. За неа психолозите велат дека е основата на просоцијалното однесување. Со неа се прегрнуваат различностите, се учи како да го разбереме другиот до нас, се стекнува пријателство, а воедно се градат и одржуваат позитивни и длабоки релации базирани на доверба, се комуницира поефективно, се постигнува академски успех и се гледа глобалната рамка.
Емпатијата започнува кога ќе се ставиме себеси во чевлите на некој друг. Клучниот чекор е разбирање и вреднувањето на перспективите кои се разликуваат од нашите. Кога гледаме дека некој е во болка а ние го имаме истото чувство “in our gut”, кога гледаме дека некој има проблем и сакаме да му помогнеме, тоа е емпатија.
Воспитувањето на емпатични деца можеби изгледа како предизвикувачка работа но всушност е едноставна. Децата по природа се емпатични.
Родителите се првите и најдобри учители по емпатија на своите деца. Може да го земете во предвид следниот фитнес план за вежбање на емпатија:
1 Чекор: Подготовка
Создадете средина и услови каде емпатијата може да царува, идентификувајте како емпатијата изгледа во вашите реакции, интерпретирајте ги емоциите на другите околу вас, моделирајте.
2 Чекор: Вклучување
Групна игра: Емпатијата започнува на игралиште, каде децата се слободни и каде може да научат да ги разрешуваат сами своите конфликти и да воведат свои правила.
Раскажување приказни: Приказните ги предизвикуваат нашите предрасуди и со нив доживуваме искуства поразлични од нашите.
Потопување: Потопоувајки се со искуствата на другите, гледаме подалеку од нашите ограничувања и стереотипи и се менуваме од проекција во длабоко разбирање.
Разрешување проблеми: Договорот за соработка ја гради емпатијата преку споделени предизвици и победи.
3 Чекор: Рефлектирање и акција
Идентификување на сличности и разлики: Препознајте ја хуманоста и разберете и почитувајте ги одлуките на другите.
Поттикнете храброст: Избегнете го величењето на правилното однесување – поттикнете ги децата да се справат со силите кои им застануваат на патот. Овде “standing up for something” влегува во игра.
Овозможете акција: Креирајте можности низ кои децата може да ја изразат својата емпатија и вежбајте про-социјално однесување наменето за корист на другите околу вас.
Акцијата го комлетира кругот! 🙂
Зорица Николова (Авторката е дел од детската академија Бреинобреин Европа)
Текстот е објавен во уличното списание ЛицевЛице број. 22
empatija: najvazhnata podgotovka za uchilishte zamislete ja slednata scena. na igralishte, 6 godishno dete pagja od lulashka i pochnuva da plache. nekoi od decata se smeat, nekoi go vrtat pogledot na strana. edno dete dotrchuva da mu pomogne. empatichna reakcija polna so grizha i ljubov. dali ova dete ja nauchilo ovaa veshtina ili ima vroden kapacitet za empatija? odgovorot e i dvete. spored vicki zakrzewski postoi silna relacija pomegju socijalno-emocionalnoto uchenje i kognitivniot razvoj. taa dodava deka decata vekje na 18 meseci pokazhuvaat sochuvstvo, empatija i altruizam. tie veshtini se del od niv, no vo isto vreme tie treba da se neguvaat, bidejkji sredinata mozhe da go inhibira nivniot razvoj. so drugi zborovi empatijata kako i muskulot e prisutna, no za da se manifestira potrebno e da se vezhba i stanuva se pocvrsta kolku povekje se vezhba. toa e muskulot koj ni ovozmozhuva da zavzememe stav i da se borime za neshto. daniel goleman veli deka empatijata e eden od pette elementi na emocionalnata inteligencija. taa e edna od najvazhnite veshtini koi treba da se neguvaat kaj decata. za nea psiholozite velat deka e osnovata na prosocijalnoto odnesuvanje. so nea se pregrnuvaat razlichnostite, se uchi kako da go razbereme drugiot do nas, se steknuva prijatelstvo, a voedno se gradat i odrzhuvaat pozitivni i dlaboki relacii bazirani na doverba, se komunicira poefektivno, se postignuva akademski uspeh i se gleda globalnata ramka. empatijata zapochnuva koga kje se stavime sebesi vo chevlite na nekoj drug. kluchniot chekor e razbiranje i vrednuvanjeto na perspektivite koi se razlikuvaat od nashite. koga gledame deka nekoj e vo bolka a nie go imame istoto chuvstvo “in our gut”, koga gledame deka nekoj ima problem i sakame da mu pomogneme, toa e empatija. vospituvanjeto na empatichni deca mozhebi izgleda kako predizvikuvachka rabota no vsushnost e ednostavna. decata po priroda se empatichni. roditelite se prvite i najdobri uchiteli po empatija na svoite deca. mozhe da go zemete vo predvid sledniot fitnes plan za vezhbanje na empatija: 1 chekor: podgotovka sozdadete sredina i uslovi kade empatijata mozhe da caruva, identifikuvajte kako empatijata izgleda vo vashite reakcii, interpretirajte gi emociite na drugite okolu vas, modelirajte. 2 chekor: vkluchuvanje grupna igra : empatijata zapochnuva na igralishte, kade decata se slobodni i kade mozhe da nauchat da gi razreshuvaat sami svoite konflikti i da vovedat svoi pravila. raskazhuvanje prikazni : prikaznite gi predizvikuvaat nashite predrasudi i so niv dozhivuvame iskustva porazlichni od nashite. potopuvanje : potopouvajki se so iskustvata na drugite, gledame podaleku od nashite ogranichuvanja i stereotipi i se menuvame od proekcija vo dlaboko razbiranje. razreshuvanje problemi : dogovorot za sorabotka ja gradi empatijata preku spodeleni predizvici i pobedi. 3 chekor: reflektiranje i akcija identifikuvanje na slichnosti i razliki : prepoznajte ja humanosta i razberete i pochituvajte gi odlukite na drugite. pottiknete hrabrost : izbegnete go velichenjeto na pravilnoto odnesuvanje – pottiknete gi decata da se spravat so silite koi im zastanuvaat na patot. ovde “standing up for something” vleguva vo igra. ovozmozhete akcija : kreirajte mozhnosti niz koi decata mozhe da ja izrazat svojata empatija i vezhbajte pro-socijalno odnesuvanje nameneto za korist na drugite okolu vas. akcijata go komletira krugot! 🙂 zorica nikolova (avtorkata e del od detskata akademija breinobrein evropa) tekstot e objaven vo ulichnoto spisanie licevlice broj. 22
Објава← Назад кон архивата