Исхрана
L-CARNITINE – Транспортер на енергија во организмот


Што е во суштина L-Carnitine?
L-Carnitine е супстанција која се добива од 2 есенцијални аминокиселини: лизин и метионин. За да се произведе во телото потребно е да ги има во доволна количина витамините Ц и Б6, ниацин и железо. Покрај тоа што самиот организамот го создава (околу 20 мг дневно) потребно е да се внесува, бидејки во зависност од активноста дневните потреби достигаат до 300 мг. Главен извор е црвеното месо (од таму и името – царнус месо), помалку го има во растенијата (на 100 г има: во црвеното месо 145 мг, во морковот 0.5 мг, во печурките 2.5 мг). Откриен е 1905 год. и во почетокот се сметало дека е витамин, се до моментот кога се открило, дека организамот сам го создава.
Која е неговата улога во организмот?
L-Carnitine се создава во бубрезите и црниот дроб, од тука се транспортира во ткивата на скелетните мускули и срцевиот мускул, кои имаат можност масните киселини да ги користат како енергетски извори. L-Carnitine е задолжен за транспортот на масните киселини со долги синџири кои сами не можат да ја преминат мембраната на митохондриите (“енергетските реактори” на клетките), каде што се врши бета оксидација, поточно искористување на масните киселини како енергетски извори. Исто така тој е задолжен остатоците на масните киселини, односно отпадните продукти, да ги изнесе од клетките и да спречи нивно натрупување во митохондриите, а со тоа да направи место за влегување на нови масни киселини. Еден грам L-Carnitine транспортира околу 850 грама масти.
Треба да се нагласи дека за транспортот на масните киселини низ клеточната мембрана и во митохондријата потребни се уште 4 ензими. Нашиот организам е прилаготен да троши 2 вида енергија: од јагленохидратите и од мастите. Во организмот резервите на јагленохирдратите што се користат за енергија се орграничени (околу 600 г). Tој нив ги користи во првите 4-5 минути, а ако има потреба од подолга работа, организамот ги користи масните киселини како енергетски извори, зашто ги има во многу поголеми количини (масти во организамот има најмалку 10% од телесната маса).
L-Carnitine го штити организамот на тој начин што го смалува “лошиот” ЛДЛ холестерол а го зголемува “добриот” ХДЛ холестерол. Но да нагласиме дека L-Carnitine не го потпомага поголемото трошење на масното ткиво, туку помага масните киселини да поминат во клетката и митохондријата, каде се користат како енергетски материи. Овие сознанија ги поттикнале производителите да го препорачаат како средство за слабеење. L-Carnitine не е чудотворно средство кое ќе ги топи мастите само по себе. Без физички активности (најмалку 30 минути) нема да даде позитивни резултати.
L-Carnitine може со денови да го има во клетките, но ако нема зголемена енергетска потрошувачка, која ќе ги придвижи мастите од стомакот, колковите и од другите места, нема да има трошење на мастите. Затоа се потребни аеробни физички активности (физичка активност подолга од 6 минути), која ќе го натера телото да има потреба од енергија која ќе ја добива од мастите. Мастите ќе ослободат масни киселини, кои ќе одат до клетките, а L-Carnitine ќе ги стави во “митохондриалната печка” да согорат и ослободат енергија.
Присутни се и други функции во организмот кои се директно или индиректно поврзани со L-Carnitine, на пример: намалувањето на заморот; според клинички испитувања, ако L-Carnitine се дава на пациенти по прележан срцев удар, се смалува смртноста во првата година по ударот од 12.5% на 1.2% , болните покажуваат поголема толеранција кон физичките оптоварувања, затоа што 70% од енергијата што е потребна за срцевата работа, се добива од масните киселини; ги смалува триглицеридите; го зајакнува имунитетот; помага во обновата на клетките оштетени од големите физички оптоварувања. Ги подобрува спортските перформанси на тој начин што ги штеди јагленохидратите, а со тоа се намалува акумулирањето на млечната киселина и се намалуваат болката и заморот по големи оптоварувања. К
онцентрацијата на L-Carnitine е во директна врска со подвижноста на сперматозоидите, што значи ако тој е намален, се намалува и подвижноста на сперматозоидите. Со зголемување на активноста на митохондриите се подобрува функцијата на мозокот особено меморијата.
Кога го има во помали количини во организамот?
Ваквата појава може да биде примарна – заради генетски нарушувања или секундарна, кога доаѓа до намалување на создавањето на L-Carnitine во организамот. Секундарни намалувања се присутни ако има заболување на бубрезите и црниот дроб, бидејки тој таму се создава, потоа кај болни кои се на хемодијализа. Помалку се создава ако недостасуваат или ги има во мали количини основните материи од кои се создава на пр. витанините Ц и Б6, железото и аминокиселините лизин и метионин.
Колку и како треба да се зема?
Потребната днева доза е во зависност од потрошувачката на масните киселини. Дневните потреби се движат од 0.5 до 1 грам. Најдобро е ако се внесе еден час пред оброк или пред физичко оптоварување. Пред оброк, бидејки внесените маснотии со оброкот подобро ќе согорат, ако предходно во митохондриите има L-Carnitine. Пред физичко оптоварување, за да има подобро ослободување на енергија кога таа е потребна.
l-carnitine – transporter na energija vo organizmot shto e vo sushtina l-carnitine? l-carnitine e supstancija koja se dobiva od 2 esencijalni aminokiselini: lizin i metionin. za da se proizvede vo teloto potrebno e da gi ima vo dovolna kolichina vitaminite c i b6, niacin i zhelezo. pokraj toa shto samiot organizamot go sozdava (okolu 20 mg dnevno) potrebno e da se vnesuva, bidejki vo zavisnost od aktivnosta dnevnite potrebi dostigaat do 300 mg. glaven izvor e crvenoto meso (od tamu i imeto – carnus meso), pomalku go ima vo rastenijata (na 100 g ima: vo crvenoto meso 145 mg, vo morkovot 0.5 mg, vo pechurkite 2.5 mg). otkrien e 1905 god. i vo pochetokot se smetalo deka e vitamin, se do momentot koga se otkrilo, deka organizamot sam go sozdava. koja e negovata uloga vo organizmot? l-carnitine se sozdava vo bubrezite i crniot drob, od tuka se transportira vo tkivata na skeletnite muskuli i srceviot muskul, koi imaat mozhnost masnite kiselini da gi koristat kako energetski izvori. l-carnitine e zadolzhen za transportot na masnite kiselini so dolgi sindjiri koi sami ne mozhat da ja preminat membranata na mitohondriite (“energetskite reaktori” na kletkite), kade shto se vrshi beta oksidacija, potochno iskoristuvanje na masnite kiselini kako energetski izvori. isto taka toj e zadolzhen ostatocite na masnite kiselini, odnosno otpadnite produkti, da gi iznese od kletkite i da sprechi nivno natrupuvanje vo mitohondriite, a so toa da napravi mesto za vleguvanje na novi masni kiselini. eden gram l-carnitine transportira okolu 850 grama masti. treba da se naglasi deka za transportot na masnite kiselini niz kletochnata membrana i vo mitohondrijata potrebni se ushte 4 enzimi. nashiot organizam e prilagoten da troshi 2 vida energija: od jaglenohidratite i od mastite. vo organizmot rezervite na jaglenohirdratite shto se koristat za energija se orgranicheni (okolu 600 g). toj niv gi koristi vo prvite 4-5 minuti, a ako ima potreba od podolga rabota, organizamot gi koristi masnite kiselini kako energetski izvori, zashto gi ima vo mnogu pogolemi kolichini (masti vo organizamot ima najmalku 10% od telesnata masa). l-carnitine go shtiti organizamot na toj nachin shto go smaluva “loshiot” ldl holesterol a go zgolemuva “dobriot” hdl holesterol. no da naglasime deka l-carnitine ne go potpomaga pogolemoto troshenje na masnoto tkivo, tuku pomaga masnite kiselini da pominat vo kletkata i mitohondrijata, kade se koristat kako energetski materii. ovie soznanija gi pottiknale proizvoditelite da go preporachaat kako sredstvo za slabeenje. l-carnitine ne e chudotvorno sredstvo koe kje gi topi mastite samo po sebe. bez fizichki aktivnosti (najmalku 30 minuti) nema da dade pozitivni rezultati. l-carnitine mozhe so denovi da go ima vo kletkite, no ako nema zgolemena energetska potroshuvachka, koja kje gi pridvizhi mastite od stomakot, kolkovite i od drugite mesta, nema da ima troshenje na mastite. zatoa se potrebni aerobni fizichki aktivnosti (fizichka aktivnost podolga od 6 minuti), koja kje go natera teloto da ima potreba od energija koja kje ja dobiva od mastite. mastite kje oslobodat masni kiselini, koi kje odat do kletkite, a l-carnitine kje gi stavi vo “mitohondrialnata pechka” da sogorat i oslobodat energija. prisutni se i drugi funkcii vo organizmot koi se direktno ili indirektno povrzani so l-carnitine , na primer: namaluvanjeto na zamorot; spored klinichki ispituvanja, ako l-carnitine se dava na pacienti po prelezhan srcev udar, se smaluva smrtnosta vo prvata godina po udarot od 12.5% na 1.2% , bolnite pokazhuvaat pogolema tolerancija kon fizichkite optovaruvanja, zatoa shto 70% od energijata shto e potrebna za srcevata rabota, se dobiva od masnite kiselini; gi smaluva trigliceridite; go zajaknuva imunitetot; pomaga vo obnovata na kletkite oshteteni od golemite fizichki optovaruvanja. gi podobruva sportskite performansi na toj nachin shto gi shtedi jaglenohidratite, a so toa se namaluva akumuliranjeto na mlechnata kiselina i se namaluvaat bolkata i zamorot po golemi optovaruvanja. k oncentracijata na l-carnitine e vo direktna vrska so podvizhnosta na spermatozoidite, shto znachi ako toj e namalen, se namaluva i podvizhnosta na spermatozoidite. so zgolemuvanje na aktivnosta na mitohondriite se podobruva funkcijata na mozokot osobeno memorijata. koga go ima vo pomali kolichini vo organizamot? vakvata pojava mozhe da bide primarna – zaradi genetski narushuvanja ili sekundarna, koga doagja do namaluvanje na sozdavanjeto na l-carnitine vo organizamot. sekundarni namaluvanja se prisutni ako ima zaboluvanje na bubrezite i crniot drob, bidejki toj tamu se sozdava, potoa kaj bolni koi se na hemodijaliza. pomalku se sozdava ako nedostasuvaat ili gi ima vo mali kolichini osnovnite materii od koi se sozdava na pr. vitaninite c i b6, zhelezoto i aminokiselinite lizin i metionin. kolku i kako treba da se zema? potrebnata dneva doza e vo zavisnost od potroshuvachkata na masnite kiselini. dnevnite potrebi se dvizhat od 0.5 do 1 gram. najdobro e ako se vnese eden chas pred obrok ili pred fizichko optovaruvanje. pred obrok, bidejki vnesenite masnotii so obrokot podobro kje sogorat, ako predhodno vo mitohondriite ima l-carnitine . pred fizichko optovaruvanje, za da ima podobro osloboduvanje na energija koga taa e potrebna.
Објава← Назад кон архивата