Вести
Велоаџилак – ден 2


Сврти на претходна страница >> Ден 1
Планот за денеска беше да поминеме граница, да влеземе во Пиринска Македонија и да стигнеме до Банско. Но веќе доцневме. Се договоривме да пробаме да стигнме до Банско, ако не успееме, ќе спиеме некаде во планината. Според рутата до Делчево требаше да стигнеме преку Македонска Каменица. Но Панче ми сугерираше да одам преку селото Бигла. Тој пат од секогаш го меркав ама никогаш го немав возено. Решив да одиме од таму. Панче не уверуваше дека ако одам преку Каменица ќе треба да возам низ Истибањска клисура, а таму е опасно заради одроните и цистерните што превезуваат нафта. Дефинитивно одиме преку Бигла.
Откако излеговме од Кочани, возевме на регионалниот пат и одма свртевме десно за Виница. Влеговме во градот и баравме бурекџилница да доручкуваме. Ми се јадеше бурек па тоа ти е. Седнавме во една во центарот, си каснавме убаво и отидовме до блискиот парк да одмориме. Да ни легне јадењето. Во паркот ни пријде еден од луѓето што го одржуваа. Не пара беше салам човеков, ама му дозволив да ни пријде па дури и да разговараме. А како врв на се, му дозволив да не убеди да одиме по трет пат. Не по оној што јас првично го планирав, не по тој што Панче ми го предложи, ами по трет.
Вака ми рече, нема да одите преку Јакимово, туку ќе одите преку Трсино. Јас ни Јакимово не знаев каде е, нити пак Трсино. Ги најдов на карта. Гледам, споредувам, од каде е позгодно. Ама преку Трсино ти е поубаво, ме убедува како да го возел со точак порано. Ќе те послушам, му реков, ме убеди. Тој пат е пострмен на почетокот ама поле зарамнува. Па истото и Панче ми го кажа за патот преку Јакимово. Која е разликата, си помислив. Ама сепак оставив тој да биде главен. Ги знаете оние луѓе што ќе ве начекаат дека не сте од нивното место и ќе ве убедуваат дека се знаат. Епа овој беше таков. Ако, си помислив, ќе правам како што ќе ми каже па макар и изгинале на жешконо.

Откако одморивме во паркот тргнавме. Прво возевме во правец кон Берово. На излезот од Виница се сретнавме со Драган па и тој ни раскажа малку за патот. На 7 км од излезот свртевме лево и прво село беше Драгобраште. Некако одма ожднев па си помислив дека во селото ќе најдеме вода или продавница да купиме сок. Ама една угорница што ни се појави. Врти, врти, не се довртува. Па и жешко веќе стана. Ја користевме секоја сенка да залегнеме и да се оладиме. На картата ми покажуваше дека поминуваме низ села, ама тоа се оние села од разбиен тип. На секое ритче по една куќа. Кој знае на кој рид е продавницата? Ние исцрпени од сонцето и угорницата. Останува само да вртиш и да се молиш да најдеш продавница во следното село. Коли поминуваат, луѓе се чудат што правиме наваму.
По некое време стигнавме во село Трсино. Селото се наоѓа на 8 км од регионалниот пат за Берово, на крајот на многу стрмна угорница. И таму има продавница. Си земавме по едно црно сокче, ладна вода, си се замивме убаво на чешма и си седнавме со локалците на муабет. Најголемиот дел од жителите веќе се по Италија. Доаѓаат само за денот. Порано имало две кафани, кафе бар, и жителите од околните села доаѓале таму на дружење. Ама сега веќе замрело тоа. Тоа е последно село во општина Виница. Веќе од тука па натаму влегуваме во атарот на општина Делчево. Тука се движевме по западните падини на прекрасната планина Голак.

Следно село ни беше Трстија. Тука не застанавме. Само го поминавме и продолживме кон Бигла. Веќе и теренот се зарамни. Немавме големи угорници, па можевме малку и да уживаме во погледот и околината. Таму се формира мала висорамнина и се гледаат неколку околни села. Тука веќе очекував да почнат и удолниците. Доста беше искачување. Според кажувањето на луѓето во Трсино, кај Бигла планината се крши и почнува голем спуст до Брегалница, доле на регионалниот за Делчево. Бигла порано била едон од најголемите села во околината. Според местоположбата ме потсети на село Јабланица. Селото е распослано на неколку ридови со по неколку куќи. Секој рид си е едно маало. Нема средсело. Патот од Бигла до регионалниот пат се движеше кривулесто низ густа шума. Тоа ни даде можност да се оладиме и да земеме здив.
Штом излеговме на регионалниот пат свртевме десно и тргнавме кон Делчево. Веќе стана навистина жешко. На овој потег нема ни села, и многу е тешко да се најде вода. Но затоа го има одморалиштето под село Драмче каде што извира најслатката вода. Тука прв пат бев во 2010 година кога возев по источната граница. Затоа и сега го очекував тоа местенце. Веднаш покрај патот. Овој дел од рутата се движи спротивно од реката Брегалница но нема големи угорници. После неколку кривини е градот Делчево. Решивме да влеземе зошто сакавме да накупиме храна за неколку дена. Не дека во Бугарија нема, но не знаев дали патот што го возиме влегува во градовите или оди по обиколници. И доколку нема потреба да не влегуваме и залудно да трошиме време и енергија. Башка одиме во планина, а таму се може да се случи.

Излеговме од Делчево и свртевме лево накај Ѕвегор и граничниот премин. Од тука почнува стрмна угорница долга точно 10 километри. Просекот е околу 7%. Почетокот, а посебно делот низ селото, е посебно стрмен. Трет пат ја качував оваа угорница и повторно на палдне, во најжешкото. За кратко време стигнавме во Ѕвегор. Веднаш ги оставивме точаците и влеговме во продавницата. Ги има неколку долж патот. Земавме студена вода, сок и сладолед. Останавме подолго време. Селаните почнаа да не убедуваат дека блиску после селото има убаво место под сенка за да седнеме и да пладнуваме. Како да сакаа да не избркаат. А само сакаа да ни помогнат. Ѕвегор е релативно големо село. Има и многу иселеници кои што изградиле големи куѓи во своето село. Онака од чалам. Претежно живеат во Италија.
И нависитина, на само еден километар од последната куќа во селото наидовме на црквиче покрај патот. Вистинско место за да го поминеме жешкото. Имаше вода, сенки, масички и клупи за ручек. Влеговме во дворот, извадивме изомати и легнавме да се истегнеме малку. Беше навистина жешко, а и одамна бевме тргнати на пат. Ова ни беше втората угорница за денеска. Па заспавме, па ручавме, средивме се и се спакувавме. Имавме уште за искачување од угорницата. Од тука до граничниот премин има 6.5 километри. Но како да не ги сетивме. Бевме јадени, одморени, а и угорницата станува малку поблага. За некое време стигнавме на граница. Вообичаена процедура со граничарите. Каде ќе одите, каде ќе спиете, малку повеќе ќе ме испрашуваат да им помине време. Ќе ја обединуваме Македонија, им велам. Ми се згазија од смеење. Не им кажувај така на Бугарине, ми одговорија. Зошто да не бе? А Марко си стои позади и си слика. Дојдовме и на другата граница. И тука истото. Каде ќе одите, дали имате резервации во хотелите? Абе во мисија одиме, им велам. Имаме задача. Поминавме и тука и веднаш тргнавме по удолницата. Спустот трае од граница па се до Благоевград. Поминува низ неколку села па тука може да се наполни вода или да се седне во некоја од кафанчињата покрај патот. Ние само летавме надоле. Сакав да покриеме што е нможно повеќе километри за тој ден. И селото со најсмешно име на тој дел од патот „Б’лгарчево”. Каде бе со тоа име во Пиринска Македонија? На страна тоа име кое што очегледно дека е наметнато и во минатото се викало Корџево, ми текна дека сите топоними што се среќаваат во Пиринска Македонија, а ги има и во другите делови на Македонија, не се среќаваат во другите делови на Бугарија.

Сенешто ти текнува кога си на точак. Само туку си мислиш нешто. Јас од кога одам во Пиринска Македонија да возам, некако цело време барам докази за постоењето на македонскиот народ таму. Тоа ми е првата причина за моето одење таму. Но овој пат открив дека нема што да барам такви докази. Всушност доказите никој не ги ни крие. Се е на дланка, само треба да отидеш таму и да видиш. Во Егејска Македонија па се е обратно. Прв пат во овој предел на возење бев во 2011 година на поклонение на гробот на Јане сандански во Рожен, неколку дена пред тргнувањето на првата МТдФЕ. И оттогаш најмалку два пати годишно поминував тука, но никогаш ја немав префрлено планината и возено накај Банско и Гоце Делчев.
Спустот завршува пред Благоевград. Арно ама, Бугариве направиле автопат до тука што доаѓа од северна страна и веднаш се стеснува и се префрлува на стариот регионален пат. Тука очекував да биде малку опасно. Се вози во клисура, со многу сообраќај. На почетокот на тој пат застанавме да се консолидираме со Марко и да си поделиме некој совет. Лапнавме по некој бар и тргнавме. Леле колку ми беше страв. Го пуштив Марко да вози пред мене и му реков да држи темпо до 26 км/ч. Ама на некои места тој ќе забрза и можев да ги видам камионите што возеа право во него и во последен момент ќе го заобиколат, но многу блиску, и ќе го дувнат на страна. Екстремно опасно. Доколку не би имал потреба никогаш не би го возел тој пат. Вртејќи стигнавме до еден пат што се исклучуваше од експресниот и водеше кон Симитли. Таму требаше да поминеме и да тргнеме кон Банско. Според планот таму и требаше да спиеме на оваа вечер. Но знаев дека немаме шанси.

По некое време влеговме во Симитли и само го одминавме. Веднаш свртевме лево кон Банско и Разлог и планинскиот премин Предела. Одморивме на излезот од градот пред продавницата што се вика „Македонија”. Нешто како поранешните гранапчиња кај нас. Се договоривме да возиме до излезот на градот и да почнеме да бараме место за спиење. Веќе и се стемнуваше. Патот надвор од градот се претвори во убав широк мазен пат што благо се искачуваше нагоре и полека ја најавуваше угорнцата што не очекуваше за утре. На само неколку километри до градот од левата страна почнува широка рамна пољана што завршува со река. Идеално место за логорување.
Се симнавме од патот и веднаш поставив шатор. Отидов до реката и ми изгледаше чиста. Всушност, и немаше некој град од горе за да би загадувал многу. Беше ладна, но сепак, тоа беше чиста планинска река. Сум се забањал како никогаш. Па вечеравме, па измив садови, се потопивме во аутан за да ги избркаме комарците и залегнавме. Марко во шатор, јас надвор. Абе како ставив аутан така ги снема комарците. Звук не слушнав. Колку сака нека е отровен, ама многу е ефикасен. Извинете комарчиња, ама ми треба сон. А навистина бев уморен. Многу искачивме тој ден.
Сврти на наредна страница >> Ден 2



veloadjilak – den 2 svrti na prethodna stranica den 1 planot za deneska beshe da pomineme granica, da vlezeme vo pirinska makedonija i da stigneme do bansko. no vekje docnevme. se dogovorivme da probame da stignme do bansko, ako ne uspeeme, kje spieme nekade vo planinata. spored rutata do delchevo trebashe da stigneme preku makedonska kamenica. no panche mi sugerirashe da odam preku seloto bigla. toj pat od sekogash go merkav ama nikogash go nemav vozeno. reshiv da odime od tamu. panche ne uveruvashe deka ako odam preku kamenica kje treba da vozam niz istibanjska klisura, a tamu e opasno zaradi odronite i cisternite shto prevezuvaat nafta. definitivno odime preku bigla. otkako izlegovme od kochani, vozevme na regionalniot pat i odma svrtevme desno za vinica. vlegovme vo gradot i baravme burekdjilnica da doruchkuvame. mi se jadeshe burek pa toa ti e. sednavme vo edna vo centarot, si kasnavme ubavo i otidovme do bliskiot park da odmorime. da ni legne jadenjeto. vo parkot ni prijde eden od lugjeto shto go odrzhuvaa. ne para beshe salam chovekov, ama mu dozvoliv da ni prijde pa duri i da razgovarame. a kako vrv na se, mu dozvoliv da ne ubedi da odime po tret pat. ne po onoj shto jas prvichno go planirav, ne po toj shto panche mi go predlozhi, ami po tret. vaka mi reche, nema da odite preku jakimovo, tuku kje odite preku trsino. jas ni jakimovo ne znaev kade e, niti pak trsino. gi najdov na karta. gledam, sporeduvam, od kade e pozgodno. ama preku trsino ti e poubavo, me ubeduva kako da go vozel so tochak porano. kje te poslusham, mu rekov, me ubedi. toj pat e postrmen na pochetokot ama pole zaramnuva. pa istoto i panche mi go kazha za patot preku jakimovo. koja e razlikata, si pomisliv. ama sepak ostaviv toj da bide glaven. gi znaete onie lugje shto kje ve nachekaat deka ne ste od nivnoto mesto i kje ve ubeduvaat deka se znaat. epa ovoj beshe takov. ako, si pomisliv, kje pravam kako shto kje mi kazhe pa makar i izginale na zheshkono. otkako odmorivme vo parkot trgnavme. prvo vozevme vo pravec kon berovo. na izlezot od vinica se sretnavme so dragan pa i toj ni raskazha malku za patot. na 7 km od izlezot svrtevme levo i prvo selo beshe dragobrashte. nekako odma ozhdnev pa si pomisliv deka vo seloto kje najdeme voda ili prodavnica da kupime sok. ama edna ugornica shto ni se pojavi. vrti, vrti, ne se dovrtuva. pa i zheshko vekje stana. ja koristevme sekoja senka da zalegneme i da se oladime. na kartata mi pokazhuvashe deka pominuvame niz sela, ama toa se onie sela od razbien tip. na sekoe ritche po edna kukja. koj znae na koj rid e prodavnicata? nie iscrpeni od sonceto i ugornicata. ostanuva samo da vrtish i da se molish da najdesh prodavnica vo slednoto selo. koli pominuvaat, lugje se chudat shto pravime navamu. po nekoe vreme stignavme vo selo trsino. seloto se naogja na 8 km od regionalniot pat za berovo, na krajot na mnogu strmna ugornica. i tamu ima prodavnica. si zemavme po edno crno sokche, ladna voda, si se zamivme ubavo na cheshma i si sednavme so lokalcite na muabet. najgolemiot del od zhitelite vekje se po italija. doagjaat samo za denot. porano imalo dve kafani, kafe bar, i zhitelite od okolnite sela doagjale tamu na druzhenje. ama sega vekje zamrelo toa. toa e posledno selo vo opshtina vinica. vekje od tuka pa natamu vleguvame vo atarot na opshtina delchevo. tuka se dvizhevme po zapadnite padini na prekrasnata planina golak. sledno selo ni beshe trstija. tuka ne zastanavme. samo go pominavme i prodolzhivme kon bigla. vekje i terenot se zaramni. nemavme golemi ugornici, pa mozhevme malku i da uzhivame vo pogledot i okolinata. tamu se formira mala visoramnina i se gledaat nekolku okolni sela. tuka vekje ochekuvav da pochnat i udolnicite. dosta beshe iskachuvanje. spored kazhuvanjeto na lugjeto vo trsino, kaj bigla planinata se krshi i pochnuva golem spust do bregalnica, dole na regionalniot za delchevo. bigla porano bila edon od najgolemite sela vo okolinata. spored mestopolozhbata me potseti na selo jablanica. seloto e rasposlano na nekolku ridovi so po nekolku kukji. sekoj rid si e edno maalo. nema sredselo. patot od bigla do regionalniot pat se dvizheshe krivulesto niz gusta shuma. toa ni dade mozhnost da se oladime i da zememe zdiv. shtom izlegovme na regionalniot pat svrtevme desno i trgnavme kon delchevo. vekje stana navistina zheshko. na ovoj poteg nema ni sela, i mnogu e teshko da se najde voda. no zatoa go ima odmoralishteto pod selo dramche kade shto izvira najslatkata voda. tuka prv pat bev vo 2010 godina koga vozev po istochnata granica. zatoa i sega go ochekuvav toa mestence. vednash pokraj patot. ovoj del od rutata se dvizhi sprotivno od rekata bregalnica no nema golemi ugornici. posle nekolku krivini e gradot delchevo. reshivme da vlezeme zoshto sakavme da nakupime hrana za nekolku dena. ne deka vo bugarija nema, no ne znaev dali patot shto go vozime vleguva vo gradovite ili odi po obikolnici. i dokolku nema potreba da ne vleguvame i zaludno da troshime vreme i energija. bashka odime vo planina, a tamu se mozhe da se sluchi. izlegovme od delchevo i svrtevme levo nakaj dzvegor i granichniot premin. od tuka pochnuva strmna ugornica dolga tochno 10 kilometri. prosekot e okolu 7%. pochetokot, a posebno delot niz seloto, e posebno strmen. tret pat ja kachuvav ovaa ugornica i povtorno na paldne, vo najzheshkoto. za kratko vreme stignavme vo dzvegor. vednash gi ostavivme tochacite i vlegovme vo prodavnicata. gi ima nekolku dolzh patot. zemavme studena voda, sok i sladoled. ostanavme podolgo vreme. selanite pochnaa da ne ubeduvaat deka blisku posle seloto ima ubavo mesto pod senka za da sedneme i da pladnuvame. kako da sakaa da ne izbrkaat. a samo sakaa da ni pomognat. dzvegor e relativno golemo selo. ima i mnogu iselenici koi shto izgradile golemi kugji vo svoeto selo. onaka od chalam. pretezhno zhiveat vo italija. i navisitina, na samo eden kilometar od poslednata kukja vo seloto naidovme na crkviche pokraj patot. vistinsko mesto za da go pomineme zheshkoto. imashe voda, senki, masichki i klupi za ruchek. vlegovme vo dvorot, izvadivme izomati i legnavme da se istegneme malku. beshe navistina zheshko, a i odamna bevme trgnati na pat. ova ni beshe vtorata ugornica za deneska. pa zaspavme, pa ruchavme, sredivme se i se spakuvavme. imavme ushte za iskachuvanje od ugornicata. od tuka do granichniot premin ima 6.5 kilometri. no kako da ne gi setivme. bevme jadeni, odmoreni, a i ugornicata stanuva malku poblaga. za nekoe vreme stignavme na granica. voobichaena procedura so granicharite. kade kje odite, kade kje spiete, malku povekje kje me isprashuvaat da im pomine vreme. kje ja obedinuvame makedonija, im velam. mi se zgazija od smeenje. ne im kazhuvaj taka na bugarine, mi odgovorija. zoshto da ne be? a marko si stoi pozadi i si slika. dojdovme i na drugata granica. i tuka istoto. kade kje odite, dali imate rezervacii vo hotelite? abe vo misija odime, im velam. imame zadacha. pominavme i tuka i vednash trgnavme po udolnicata. spustot trae od granica pa se do blagoevgrad. pominuva niz nekolku sela pa tuka mozhe da se napolni voda ili da se sedne vo nekoja od kafanchinjata pokraj patot. nie samo letavme nadole. sakav da pokrieme shto e nmozhno povekje kilometri za toj den. i seloto so najsmeshno ime na toj del od patot „b’lgarchevo”. kade be so toa ime vo pirinska makedonija? na strana toa ime koe shto ochegledno deka e nametnato i vo minatoto se vikalo kordjevo, mi tekna deka site toponimi shto se srekjavaat vo pirinska makedonija, a gi ima i vo drugite delovi na makedonija, ne se srekjavaat vo drugite delovi na bugarija. seneshto ti teknuva koga si na tochak. samo tuku si mislish neshto. jas od koga odam vo pirinska makedonija da vozam, nekako celo vreme baram dokazi za postoenjeto na makedonskiot narod tamu. toa mi e prvata prichina za moeto odenje tamu. no ovoj pat otkriv deka nema shto da baram takvi dokazi. vsushnost dokazite nikoj ne gi ni krie. se e na dlanka, samo treba da otidesh tamu i da vidish. vo egejska makedonija pa se e obratno. prv pat vo ovoj predel na vozenje bev vo 2011 godina na poklonenie na grobot na jane sandanski vo rozhen, nekolku dena pred trgnuvanjeto na prvata mtdfe. i ottogash najmalku dva pati godishno pominuvav tuka, no nikogash ja nemav prefrleno planinata i vozeno nakaj bansko i goce delchev. spustot zavrshuva pred blagoevgrad. arno ama, bugarive napravile avtopat do tuka shto doagja od severna strana i vednash se stesnuva i se prefrluva na stariot regionalen pat. tuka ochekuvav da bide malku opasno. se vozi vo klisura, so mnogu soobrakjaj. na pochetokot na toj pat zastanavme da se konsolidirame so marko i da si podelime nekoj sovet. lapnavme po nekoj bar i trgnavme. lele kolku mi beshe strav. go pushtiv marko da vozi pred mene i mu rekov da drzhi tempo do 26 km/ch. ama na nekoi mesta toj kje zabrza i mozhev da gi vidam kamionite shto vozea pravo vo nego i vo posleden moment kje go zaobikolat, no mnogu blisku, i kje go duvnat na strana. ekstremno opasno. dokolku ne bi imal potreba nikogash ne bi go vozel toj pat. vrtejkji stignavme do eden pat shto se iskluchuvashe od ekspresniot i vodeshe kon simitli. tamu trebashe da pomineme i da trgneme kon bansko. spored planot tamu i trebashe da spieme na ovaa vecher. no znaev deka nemame shansi. po nekoe vreme vlegovme vo simitli i samo go odminavme. vednash svrtevme levo kon bansko i razlog i planinskiot premin predela. odmorivme na izlezot od gradot pred prodavnicata shto se vika „makedonija”. neshto kako poraneshnite granapchinja kaj nas. se dogovorivme da vozime do izlezot na gradot i da pochneme da barame mesto za spienje. vekje i se stemnuvashe. patot nadvor od gradot se pretvori vo ubav shirok mazen pat shto blago se iskachuvashe nagore i poleka ja najavuvashe ugorncata shto ne ochekuvashe za utre. na samo nekolku kilometri do gradot od levata strana pochnuva shiroka ramna poljana shto zavrshuva so reka. idealno mesto za logoruvanje. se simnavme od patot i vednash postaviv shator. otidov do rekata i mi izgledashe chista. vsushnost, i nemashe nekoj grad od gore za da bi zagaduval mnogu. beshe ladna, no sepak, toa beshe chista planinska reka. sum se zabanjal kako nikogash. pa vecheravme, pa izmiv sadovi, se potopivme vo autan za da gi izbrkame komarcite i zalegnavme. marko vo shator, jas nadvor. abe kako staviv autan taka gi snema komarcite. zvuk ne slushnav. kolku saka neka e otroven, ama mnogu e efikasen. izvinete komarchinja, ama mi treba son. a navistina bev umoren. mnogu iskachivme toj den. svrti na naredna stranica den 2
Објава← Назад кон архивата