Вести
Велоаџилак – ден 8


Сврти на претходна страница >> Ден 7
Луѓето рано посабајле си беа тргнати за на нива. Не разбудија тракторите што поминуваа блиску до нас. Ајде да стануваме и да тргнеме на време. Подобро порано на пат, отколку да треба да возиме по жешкото. Башка, денеска одиме и во Костур, а сигурно и таму ќе изгубиме време.
Теренот беше истиот од претходниот ден. Досаден. Нема ништо интересно да се види. Повремено одеше нагоре-надоле, беше прав, се движевме како во некоја речна долина и одевме спроти реката. Значи благо искачувавме. Покрај патот начекавме местенце каде што имаше чешма со студена вода, сенка од лозница и убаво паркче со клупи и маса. Тука седнавме да доручкуваме. Таман завршивме дојде стопанот на местото. Тоа беше од оние паркинзи каде што си доаѓа човекот со своето комбе кое што се отвора и се претвора во подвижна кафана. Таман станавме, тој се паркира и веднаш почна да вади од реквизитите и за кратко време направи вистинска крајпатна меана. Па дури и луѓе почнаа да доаѓаат. Го знаат кога отвора.
Ние продолживме кон Костур. По пат планирав да го посетам и селото Хрупишта, или според старото име Аргос Орестикон, место од каде што според легендата потекнува античката македонска династија на Аргеадите. Аргос-Аргеади. Но не, продолживме право кон Костур. Ќе дојдам пак. Некогаш не ми се прават туристички екскурзии. Треба да извозиме, не да се корзираме. Ќе се вратам.

Малку скршнавме од патот и се симнавме да возиме покрај езерото. Костурското езеро заедно со градот Костур се прекрасни. Многу потсетуваат на Охрид. Поминавме покрај селото Манјак и влеговме во градот. Некако пред да дојдеме во Костур бев сигурен дека нема да влеземе. Сум бил, сум го прошетал, ама ете сега Марко сакаше да го види градот. Сепак ептен ни беше на пат. Свртевме накај центарот и јас застанав покрај една клупа на кејот. Му реков на Марко дека јас останувам тука, тој да го земе апаратот и нека се прошета до каде сака. Јас за тоа време требаше да му јас сменам дупнатата гума. Луѓето си правеа утринска прошетка на кејот. Беше насвистина убаво. Костур заслужува да се посетува. Марко го гледав во далечината како се шета и и слика убави кадри. Каде и да се свртиш има убава глетка. Од едната страна е градот поставен терасесто на едно возвишение-полусотров, а на другата страна е езерото. Градот има има интересна архитектура, со бели големи куќи, слични на оние во Охрид. Мирен град е. Од другата страна, езерото е полно со лебеди, дрвени кајчиња што се уште се користат за рибарење. Имавме можност и да присуствуваме на тренинг на грчката репрезентација во веслање што се подготвуваше следната Олипмијада. Тоа го привлече вниманието на многумина посетители. Во градот имаше и туристи. Главно постари луѓе што сакаат да видат едно убаво мирно место.


Штом се врати Марко од прошетка, јас ја монтирав гумата и решивме да излеземе од градот и да си го фатиме патот. Еднаш бев во Костур со Бојан таа година, и отприлика имав ориентација во кој правец треба да се движиме за да го најдеме излезот. На картата го гледав истото што мислев дека треба да го извозиме. Така преминавме од другата страна на градот и малку почнавме да искачуваме. Тоа беше новиот дел од градот Костур, населба што најверојатно се користеше за викендите. Возевме само нагоре, ја следев картата, патоказите и се беше во ред. Ај викам не мора да прашувам по луѓе каде е излезот, туку само ќе возиме во тој павец. Па каде би одел овој пат ако не кон Преспа и граница. Добро. И возиме, возиме, возиме, пројдовме многу километри. Веќе ми стана сомнително. Ме фаќа паника кога не сум сигурен дали сум на вистинскиот пат. А овој пат што го гледавме пред нас водеше многу високо во панината. А се сеќавам дека кога возевме со Бојан, ние влеговме во градот од таа страна, но се спуштавме по една блага удолница по широк пат. Ова воопшто не личеше на тој пат. Ама си реков, ајде, ќе пробаме. Можеби грешам. Но не, патот што го возевме заврши на еден мост и од тука продолжуваше едно тесно патче што води до некои планински села. Ајде назад. Еј, ама нервоза ми дојде. Толку време изгубивме за ништо. Џабе километрите, џабе искачувањето на ридот над Костур. А сонцето веќе се закануваше дека и денеска ќе пржи. Возејќи назад сретнавме едно момче кое се враќаше од тренинг. Држеше тениски рекети во раката. Абе за Преспа, му велам. Па почна да ми објаснува нешто. Главно го сфатив дека треба да се вратиме по патот по кој што сме дошле. Па да тргнеме нагоре. Ок, личи на она што го имам возено. Подоле Марко праша друг човек, истото ни го кажа. И дојдовме до еден кружен тек што претходно го поминавме и тука стоеше знак Лерин. Е на место сме. Ама на погрешното место. Точно е дека овој пат водеше кон Лерин, но по најтешко можната патека. Овој пат излегуваше на висина над новиот дел од градот и навистина одеше за Лерин, но преку планина. Ова ни од далеку не е оној пат што го возевме со Бојан. Ама тргнавме. Уште две други госпоѓи ни потврдија дека овој пат води накај граница. Ни се смееја и со рацете правеа нешто како бранови. Сакаа да ни кажат дека патот оди високо ви планина па надоле па нагоре и така до граница.

Угорницата беше многу стрмна. Си правев паузи на секои 500 метри и се свртував назад за да го гледам градот. Барем му се изнагледав. Имаше убава глетка. Лерин е поставен на ридест полуостров и од двете страни на ридот се протега градот. Ние од тука ја гледавме другата страна од центарот. Беше многу жешко. Вода нема, сенки нема. Само врткај и моли се да зарамни малку. Ама абер немаше. Гледав на картата колку-толку да можам да ја проценам должината на угорницата. Џабе. И на картата ги гледав истите серпентини што ги искачувавме. Право нагоре во ридот. По носот, што викаат. Поминавме и покрај селото Апоскеп. Покрај патот имаше водичка и сенка од дрва. Ми дојде тука шатор да пуштам и толку за дента. Не мора да возиме повеќе. Толку ми се смачи. Кај угорницава стрмна, па и нервоза дека го утнавме патот и плус сеуште сме на пат што нема врска со првично замислениот. Ама правилото „само врткај” и овој пат ми помогна да ја искачам угорницата. Тоа беше искачување долго 4.7 километри со просек од 5.5%, но првиот 1.5 километар е со просек 10%, а на одредени места оди и до 18%. Мачилиште. Од 650 мнв не качи на 1000 за само неколку километри. После почетните угорници ми беше сеедно. Колку сака нека е стрмно, мора да се помине.

На превојот не се задржавме многу. Ни беше мачно. Само се сликнавме за спомен и веднаш тргнавме надоле. Ние всушност сме ја префрлиле планината што ги двои патот и градот Костур. А патот што требаше да го возиме, го заобиколува овој рид. Пред да излеземе на главниот пат го видов местото каде што кампувавме со Бојан таа година. Излеговме токму на спротивната страна од реката. Веднаш го познав кога го видов. Помиваме преку реката по еден дрвен мост и свртевме десно во правец што води кон Лерин и граница. Тој пат се движи покрај река, а тоа значеше дека ќе имаме блага угорница. Поминавме неколку километри по тој пат и се исклучивме десно. Најдов прекрасно место за одмор. Се симнавме покрај реката и се сместивме под едни сенки од врби. Беше ладничко, тивко. Си се избањавме во реката, ручавме, измив садови, исправ алишта и легнавме да спиеме. Сме потонале во сон. Не исцрпи таа угорница. За денеска планирав да покриеме повеќе километри планирајќи дека ќе возиме по релативно рамен терен. Не ја планирав онаа угорница и промашувањето на патот.

Од тука имавме уште дваесетина километри возење до граница. Знам дека не очекуваше постојано благо искачување. Го поминавме селото Габреш и свртевме лево. Некој споменик има тука. Сакав да одиме и до село Руља, ама ај друг пат. Тоа село се наоѓа многу блиску до свртувањето, и секој пат си викам „ај следниот пат”. Потегот од село Брезница до село Смрдеш поминува низ широка клисура по благо искачување. Интересно е дека од едната страна планината е густо пошумена, а од другаста страна е гола. Нема едно дрво. Сретнавме човек што приметив дека патува пешки. Пет месеци, ми рече. Така ми одговори кога го прашав колку долго е на пат. Пешки патуваат бе? Како може пешки да патуваш. Сум среќавал и позабегани по патиштата низ Франција и Италија. Кој знае и овој кога ќе се прибере дома?
Во овј дел од патот почнав да возам побрзо. Застанавме само во село Брезница да наполниме вода од чешмата покрај патот и веднаш продолживме. Некако сакав да ја преминеме границата. Го поминавме и село Смрдеш, родното село на братот Канзуров, и набрзо излеговме на граница. Неколку пати сум го поминувал овој граничен премин и знаев дека и тука нема да имаме проблеми. Ги прашуваат истите прашања како и на други премини и не замараат многу. Арно ама, на овој премин намеаше интернет. Се одеше рачно. На грчка страна поминавме одма, ама на албанска малку почекавме. Секој пасош беше уредно и читко внесен во списокот на младата полициска службеничка и тоа рачно. Внимателно, како на писмена по математика во петто одделение. Не се брзаме, и реков.

Веднаш после преминот застанавме да се видиме кај сме-што сме и тргнавме. Од тука се до градот Билиште е спуст. Какво летање беше тоа? Преку глава ми беше од угорници за тој ден. Сакав малку побрзо возење, ветер во грб. Го поминавме село Капштица, и продолживме кон градот. Во Билиште сум бил неколку пати со точак и еднаш со кола. Мало градче, со претежно сиромашно население кое што обработува земја за да преживее. Населението е мешано македонско и православно албанско. Немав претстава на колку километри ни е Поградец, ама некако бев сигурен дека е блиску. Затоа предложив да застанеме тука, да се освежиме и да каснеме нешто благо. Влеговме во прават продавница и изнакупивме се, дури и за вечера. Се плаќа во денари и луѓето зборуваат македонски. Долго време останавме пред продавницата. Не ни се стануваше. Не очекуваше рамен и прав пат и знаев дека во остатокот од денот само ќе покриваме километри.
Се наоѓавме во историската област Девол, по течението на истоимената река. Лево и десно од нас имаше широко поле и планини во далечината. Според записите на отоманските патеписци, уште во тоа време тука живеело претежно македонско население, измешано со Албанци и Турци. Покрај патот вработените во јавното претпријатие ги менуваа скоро поставените патокази што водеа до блиските села со нови. Зошто? Затоа што претходните патокази беа на македонски, новите беа на албански. Смени си ја само последната буква и ете ти ново име. Тоа го правеа. Мило ми е дека присуствував на таков чин. Тоа е уште еден доказ дека во тој дел некогаш живеело доминантно македонско население. Во од решив да не одиме Корча. Секако ја посетивме таа област. Сакав да посетиме неколку села повеќе, отколку да одиме во градот. Ако одевме во Корча ќе изгубевме време. А вака ќе поминевме повеќе километри и ќе видиме повеќе села. Или можеби се тешев дека Корча е подалеку па ми беше мака да возам до таму и пак да се враќаме назад. Корча е малку на страна од патот за Поградец. После Коста од Струга ми кажа дека и подбро што не сме отишле Корча зошто имало неколку искачувања до таму. Доста ми беше за тој ден.
По пат приметив еден куриозитет. Македонскиот назив на градот Корча е всушност Горица. На сите патокази во Грација пишува Горица, покажувајќи кон Корча. Е сега, не знам како сме го прифатиле менувањето на името, а сме ги задржале сите топониме во Егејска Македонија. Мислам дека треба да се врати трендот Корча да ја викаме Горица. Буквално сите топоними во тој дел се албанизирани. До еден. Треба да се има само малку познавање од топоними за да се најде коренот на тие имиња.
Возевме низ полето и селата се редеа едно по друго. Само требаше да поминеме што е можно повеќе километри. Но иако овој дел од денот возевме рамно, се уште ја чувствувавме угорницата од утрото. Кај градот Малиќ свртевме десно кон Поградец. Јас уште мислев дека градот е „ене ондека”. Исто така мислев и дека теренот ќе биде рамен. По пат не пресретна едно момче на точак по потекло од Корча. Беше на пат низ Албанија веќе триесетина дена и сега се враќаше дома. Си поприкажавме малку и замина. Не утеши дека немаме уште многу до Поградец. Ама мене веќе ми се здосади од возење. Почнав да гледам места за спиење. Само се залажував. Насекаде околу нас имаше ниви, куќи, ресторани. Нема шанси тука да спиеме. Во далечината се гледаа некакви планини. На терен се обидував да го лоцирам градот. Ја гледав целата должина на Галичица и според тоа можев да одредам каде почнува езерото и Поградец. Јас дури планирав и Радожда да стигнеме денеска. Ама како ми се здосади од возење еј. Тука да ми речеа, тука ќе кампував. Само да легнам. Бев преморен. Ама си поставивме за цел да стигнеме до Поградец и тоа мора да се исполни.
Имаше неколку угорници и удолници и после секоја си велев: ајде, оваа е последна. Ама тие си се редеа. Веќе се откажав од Погреадец. Мислев дека нема да стигнеме. И одеднаш се појави градот. На највисокото место од патот се отвори убава глетка на езерото и таму некаде во далечината свети градот. Не стемни. Вклучивме светла заради спустот. Беше стрмна удолница со многу коли. Не можевме да уживаме во спустот. Патот беше и нерамен и имаше камења. Полека спуштавме. Кога веќе се симнавме во рамното веќе беше многу темно. Имавме поминато 150 километри тој ден. И си помислив: ќе спиеме во хотел. Колку сака нека чини. Мора да спиеме во хотел. Мака ми беше допрва во темницава да барам место за сместување, па да готвам, целиот употен и нечист. Хотел. Иначе не сакате да возите навечер кон Поградец. Толку дупки на еден пат немам никаде видено. Осветлување нема, дупки огромни, коли од двете страни, долгите светла нема шанси да ги тргнат и само се молиш да не удриш во некој кратер или да не те собере некоја кола. Кога влеговме во градот имаше многу гужва. Беше лето. Туристи и вратени гастербајтери. На неколку тераси од хотелите луѓето се подготвуваа за финалето на Еуро 2016. Јас и не знаев кој стигнал до финале, ама си помислив дека ќе биде супер да го изгледаме во хотел. Го поминавме ценатрот и гужвата. Прашав во еден хотел колку чини соба за двајца. 20 евра ми вели. Многу е. Подоле на истата улица најдовме хотелче за 15 евра за двајца.
Оп, ама сме се сместиле за ич пари. Си се средивме и се симнавме во ресторанот да вечераме и да гледаме финале. Оваа вечер сме биле господа. Фудбал на големо платно, кревет, ракија, силна вечера со месо, вифи. Господа. Отприлика сите во хотелот разбираа македонски па заедно навивавме. Јас бев за Франција, ама како по правило и овој пат промашив. Португалија победи. Со среќа нека им е.
Бев преморен и многу ми се спиеше. Кога ќе помислам каде се разбудивме, што се искачивме и каде се бевме тој ден. Обично ваквите денови ме вадат од форма и ми сметаат следниот ден. Не сакам волку форсирање. Ама моравме. Едноставно немаше каде да се сместиме пред Поградец. Затоа па се частевме хотел таа вечер. Имавме и силна вечера и се надевам дека денешното форсирање нема да ни смета за следниот ден.
Сврти на наредна страница >> Ден 9
veloadjilak – den 8 svrti na prethodna stranica den 7 lugjeto rano posabajle si bea trgnati za na niva. ne razbudija traktorite shto pominuvaa blisku do nas. ajde da stanuvame i da trgneme na vreme. podobro porano na pat, otkolku da treba da vozime po zheshkoto. bashka, deneska odime i vo kostur, a sigurno i tamu kje izgubime vreme. terenot beshe istiot od prethodniot den. dosaden. nema nishto interesno da se vidi. povremeno odeshe nagore-nadole, beshe prav, se dvizhevme kako vo nekoja rechna dolina i odevme sproti rekata. znachi blago iskachuvavme. pokraj patot nachekavme mestence kade shto imashe cheshma so studena voda, senka od loznica i ubavo parkche so klupi i masa. tuka sednavme da doruchkuvame. taman zavrshivme dojde stopanot na mestoto. toa beshe od onie parkinzi kade shto si doagja chovekot so svoeto kombe koe shto se otvora i se pretvora vo podvizhna kafana. taman stanavme, toj se parkira i vednash pochna da vadi od rekvizitite i za kratko vreme napravi vistinska krajpatna meana. pa duri i lugje pochnaa da doagjaat. go znaat koga otvora. nie prodolzhivme kon kostur. po pat planirav da go posetam i seloto hrupishta, ili spored staroto ime argos orestikon, mesto od kade shto spored legendata poteknuva antichkata makedonska dinastija na argeadite. argos-argeadi. no ne, prodolzhivme pravo kon kostur. kje dojdam pak. nekogash ne mi se pravat turistichki ekskurzii. treba da izvozime, ne da se korzirame. kje se vratam. malku skrshnavme od patot i se simnavme da vozime pokraj ezeroto. kosturskoto ezero zaedno so gradot kostur se prekrasni. mnogu potsetuvaat na ohrid. pominavme pokraj seloto manjak i vlegovme vo gradot. nekako pred da dojdeme vo kostur bev siguren deka nema da vlezeme. sum bil, sum go proshetal, ama ete sega marko sakashe da go vidi gradot. sepak epten ni beshe na pat. svrtevme nakaj centarot i jas zastanav pokraj edna klupa na kejot. mu rekov na marko deka jas ostanuvam tuka, toj da go zeme aparatot i neka se prosheta do kade saka. jas za toa vreme trebashe da mu jas smenam dupnatata guma. lugjeto si pravea utrinska proshetka na kejot. beshe nasvistina ubavo. kostur zasluzhuva da se posetuva. marko go gledav vo dalechinata kako se sheta i i slika ubavi kadri. kade i da se svrtish ima ubava gletka. od ednata strana e gradot postaven terasesto na edno vozvishenie-polusotrov, a na drugata strana e ezeroto. gradot ima ima interesna arhitektura, so beli golemi kukji, slichni na onie vo ohrid. miren grad e. od drugata strana, ezeroto e polno so lebedi, drveni kajchinja shto se ushte se koristat za ribarenje. imavme mozhnost i da prisustvuvame na trening na grchkata reprezentacija vo veslanje shto se podgotvuvashe slednata olipmijada. toa go privleche vnimanieto na mnogumina posetiteli. vo gradot imashe i turisti. glavno postari lugje shto sakaat da vidat edno ubavo mirno mesto. shtom se vrati marko od proshetka, jas ja montirav gumata i reshivme da izlezeme od gradot i da si go fatime patot. ednash bev vo kostur so bojan taa godina, i otprilika imav orientacija vo koj pravec treba da se dvizhime za da go najdeme izlezot. na kartata go gledav istoto shto mislev deka treba da go izvozime. taka preminavme od drugata strana na gradot i malku pochnavme da iskachuvame. toa beshe noviot del od gradot kostur, naselba shto najverojatno se koristeshe za vikendite. vozevme samo nagore, ja sledev kartata, patokazite i se beshe vo red. aj vikam ne mora da prashuvam po lugje kade e izlezot, tuku samo kje vozime vo toj pavec. pa kade bi odel ovoj pat ako ne kon prespa i granica. dobro. i vozime, vozime, vozime, projdovme mnogu kilometri. vekje mi stana somnitelno. me fakja panika koga ne sum siguren dali sum na vistinskiot pat. a ovoj pat shto go gledavme pred nas vodeshe mnogu visoko vo paninata. a se sekjavam deka koga vozevme so bojan, nie vlegovme vo gradot od taa strana, no se spushtavme po edna blaga udolnica po shirok pat. ova voopshto ne licheshe na toj pat. ama si rekov, ajde, kje probame. mozhebi gresham. no ne, patot shto go vozevme zavrshi na eden most i od tuka prodolzhuvashe edno tesno patche shto vodi do nekoi planinski sela. ajde nazad. ej, ama nervoza mi dojde. tolku vreme izgubivme za nishto. djabe kilometrite, djabe iskachuvanjeto na ridot nad kostur. a sonceto vekje se zakanuvashe deka i deneska kje przhi. vozejkji nazad sretnavme edno momche koe se vrakjashe od trening. drzheshe teniski reketi vo rakata. abe za prespa, mu velam. pa pochna da mi objasnuva neshto. glavno go sfativ deka treba da se vratime po patot po koj shto sme doshle. pa da trgneme nagore. ok, lichi na ona shto go imam vozeno. podole marko prasha drug chovek, istoto ni go kazha. i dojdovme do eden kruzhen tek shto prethodno go pominavme i tuka stoeshe znak lerin. e na mesto sme. ama na pogreshnoto mesto. tochno e deka ovoj pat vodeshe kon lerin, no po najteshko mozhnata pateka. ovoj pat izleguvashe na visina nad noviot del od gradot i navistina odeshe za lerin, no preku planina. ova ni od daleku ne e onoj pat shto go vozevme so bojan. ama trgnavme. ushte dve drugi gospogji ni potvrdija deka ovoj pat vodi nakaj granica. ni se smeeja i so racete pravea neshto kako branovi. sakaa da ni kazhat deka patot odi visoko vi planina pa nadole pa nagore i taka do granica. ugornicata beshe mnogu strmna. si pravev pauzi na sekoi 500 metri i se svrtuvav nazad za da go gledam gradot. barem mu se iznagledav. imashe ubava gletka. lerin e postaven na ridest poluostrov i od dvete strani na ridot se protega gradot. nie od tuka ja gledavme drugata strana od centarot. beshe mnogu zheshko. voda nema, senki nema. samo vrtkaj i moli se da zaramni malku. ama aber nemashe. gledav na kartata kolku-tolku da mozham da ja procenam dolzhinata na ugornicata. djabe. i na kartata gi gledav istite serpentini shto gi iskachuvavme. pravo nagore vo ridot. po nosot, shto vikaat. pominavme i pokraj seloto aposkep. pokraj patot imashe vodichka i senka od drva. mi dojde tuka shator da pushtam i tolku za denta. ne mora da vozime povekje. tolku mi se smachi. kaj ugornicava strmna, pa i nervoza deka go utnavme patot i plus seushte sme na pat shto nema vrska so prvichno zamisleniot. ama praviloto „samo vrtkaj” i ovoj pat mi pomogna da ja iskacham ugornicata. toa beshe iskachuvanje dolgo 4.7 kilometri so prosek od 5.5%, no prviot 1.5 kilometar e so prosek 10%, a na odredeni mesta odi i do 18%. machilishte. od 650 mnv ne kachi na 1000 za samo nekolku kilometri. posle pochetnite ugornici mi beshe seedno. kolku saka neka e strmno, mora da se pomine. na prevojot ne se zadrzhavme mnogu. ni beshe machno. samo se sliknavme za spomen i vednash trgnavme nadole. nie vsushnost sme ja prefrlile planinata shto gi dvoi patot i gradot kostur. a patot shto trebashe da go vozime, go zaobikoluva ovoj rid. pred da izlezeme na glavniot pat go vidov mestoto kade shto kampuvavme so bojan taa godina. izlegovme tokmu na sprotivnata strana od rekata. vednash go poznav koga go vidov. pomivame preku rekata po eden drven most i svrtevme desno vo pravec shto vodi kon lerin i granica. toj pat se dvizhi pokraj reka, a toa znacheshe deka kje imame blaga ugornica. pominavme nekolku kilometri po toj pat i se iskluchivme desno. najdov prekrasno mesto za odmor. se simnavme pokraj rekata i se smestivme pod edni senki od vrbi. beshe ladnichko, tivko. si se izbanjavme vo rekata, ruchavme, izmiv sadovi, isprav alishta i legnavme da spieme. sme potonale vo son. ne iscrpi taa ugornica. za deneska planirav da pokrieme povekje kilometri planirajkji deka kje vozime po relativno ramen teren. ne ja planirav onaa ugornica i promashuvanjeto na patot. od tuka imavme ushte dvaesetina kilometri vozenje do granica. znam deka ne ochekuvashe postojano blago iskachuvanje. go pominavme seloto gabresh i svrtevme levo. nekoj spomenik ima tuka. sakav da odime i do selo rulja, ama aj drug pat. toa selo se naogja mnogu blisku do svrtuvanjeto, i sekoj pat si vikam „aj sledniot pat”. potegot od selo breznica do selo smrdesh pominuva niz shiroka klisura po blago iskachuvanje. interesno e deka od ednata strana planinata e gusto poshumena, a od drugasta strana e gola. nema edno drvo. sretnavme chovek shto primetiv deka patuva peshki. pet meseci, mi reche. taka mi odgovori koga go prashav kolku dolgo e na pat. peshki patuvaat be? kako mozhe peshki da patuvash. sum srekjaval i pozabegani po patishtata niz francija i italija. koj znae i ovoj koga kje se pribere doma? vo ovj del od patot pochnav da vozam pobrzo. zastanavme samo vo selo breznica da napolnime voda od cheshmata pokraj patot i vednash prodolzhivme. nekako sakav da ja premineme granicata. go pominavme i selo smrdesh, rodnoto selo na bratot kanzurov, i nabrzo izlegovme na granica. nekolku pati sum go pominuval ovoj granichen premin i znaev deka i tuka nema da imame problemi. gi prashuvaat istite prashanja kako i na drugi premini i ne zamaraat mnogu. arno ama, na ovoj premin nameashe internet. se odeshe rachno. na grchka strana pominavme odma, ama na albanska malku pochekavme. sekoj pasosh beshe uredno i chitko vnesen vo spisokot na mladata policiska sluzhbenichka i toa rachno. vnimatelno, kako na pismena po matematika vo petto oddelenie. ne se brzame, i rekov. vednash posle preminot zastanavme da se vidime kaj sme-shto sme i trgnavme. od tuka se do gradot bilishte e spust. kakvo letanje beshe toa? preku glava mi beshe od ugornici za toj den. sakav malku pobrzo vozenje, veter vo grb. go pominavme selo kapshtica, i prodolzhivme kon gradot. vo bilishte sum bil nekolku pati so tochak i ednash so kola. malo gradche, so pretezhno siromashno naselenie koe shto obrabotuva zemja za da prezhivee. naselenieto e meshano makedonsko i pravoslavno albansko. nemav pretstava na kolku kilometri ni e pogradec, ama nekako bev siguren deka e blisku. zatoa predlozhiv da zastaneme tuka, da se osvezhime i da kasneme neshto blago. vlegovme vo pravat prodavnica i iznakupivme se, duri i za vechera. se plakja vo denari i lugjeto zboruvaat makedonski. dolgo vreme ostanavme pred prodavnicata. ne ni se stanuvashe. ne ochekuvashe ramen i prav pat i znaev deka vo ostatokot od denot samo kje pokrivame kilometri. se naogjavme vo istoriskata oblast devol, po techenieto na istoimenata reka. levo i desno od nas imashe shiroko pole i planini vo dalechinata. spored zapisite na otomanskite patepisci, ushte vo toa vreme tuka zhiveelo pretezhno makedonsko naselenie, izmeshano so albanci i turci. pokraj patot vrabotenite vo javnoto pretprijatie gi menuvaa skoro postavenite patokazi shto vodea do bliskite sela so novi. zoshto? zatoa shto prethodnite patokazi bea na makedonski, novite bea na albanski. smeni si ja samo poslednata bukva i ete ti novo ime. toa go pravea. milo mi e deka prisustvuvav na takov chin. toa e ushte eden dokaz deka vo toj del nekogash zhiveelo dominantno makedonsko naselenie. vo od reshiv da ne odime korcha. sekako ja posetivme taa oblast. sakav da posetime nekolku sela povekje, otkolku da odime vo gradot. ako odevme vo korcha kje izgubevme vreme. a vaka kje pominevme povekje kilometri i kje vidime povekje sela. ili mozhebi se teshev deka korcha e podaleku pa mi beshe maka da vozam do tamu i pak da se vrakjame nazad. korcha e malku na strana od patot za pogradec. posle kosta od struga mi kazha deka i podbro shto ne sme otishle korcha zoshto imalo nekolku iskachuvanja do tamu. dosta mi beshe za toj den. po pat primetiv eden kuriozitet. makedonskiot naziv na gradot korcha e vsushnost gorica. na site patokazi vo gracija pishuva gorica, pokazhuvajkji kon korcha. e sega, ne znam kako sme go prifatile menuvanjeto na imeto, a sme gi zadrzhale site toponime vo egejska makedonija. mislam deka treba da se vrati trendot korcha da ja vikame gorica. bukvalno site toponimi vo toj del se albanizirani. do eden. treba da se ima samo malku poznavanje od toponimi za da se najde korenot na tie iminja. vozevme niz poleto i selata se redea edno po drugo. samo trebashe da pomineme shto e mozhno povekje kilometri. no iako ovoj del od denot vozevme ramno, se ushte ja chuvstvuvavme ugornicata od utroto. kaj gradot malikj svrtevme desno kon pogradec. jas ushte mislev deka gradot e „ene ondeka”. isto taka mislev i deka terenot kje bide ramen. po pat ne presretna edno momche na tochak po poteklo od korcha. beshe na pat niz albanija vekje triesetina dena i sega se vrakjashe doma. si poprikazhavme malku i zamina. ne uteshi deka nemame ushte mnogu do pogradec. ama mene vekje mi se zdosadi od vozenje. pochnav da gledam mesta za spienje. samo se zalazhuvav. nasekade okolu nas imashe nivi, kukji, restorani. nema shansi tuka da spieme. vo dalechinata se gledaa nekakvi planini. na teren se obiduvav da go lociram gradot. ja gledav celata dolzhina na galichica i spored toa mozhev da odredam kade pochnuva ezeroto i pogradec. jas duri planirav i radozhda da stigneme deneska. ama kako mi se zdosadi od vozenje ej. tuka da mi rechea, tuka kje kampuvav. samo da legnam. bev premoren. ama si postavivme za cel da stigneme do pogradec i toa mora da se ispolni. imashe nekolku ugornici i udolnici i posle sekoja si velev: ajde, ovaa e posledna. ama tie si se redea. vekje se otkazhav od pogreadec. mislev deka nema da stigneme. i odednash se pojavi gradot. na najvisokoto mesto od patot se otvori ubava gletka na ezeroto i tamu nekade vo dalechinata sveti gradot. ne stemni. vkluchivme svetla zaradi spustot. beshe strmna udolnica so mnogu koli. ne mozhevme da uzhivame vo spustot. patot beshe i neramen i imashe kamenja. poleka spushtavme. koga vekje se simnavme vo ramnoto vekje beshe mnogu temno. imavme pominato 150 kilometri toj den. i si pomisliv: kje spieme vo hotel. kolku saka neka chini. mora da spieme vo hotel. maka mi beshe doprva vo temnicava da baram mesto za smestuvanje, pa da gotvam, celiot upoten i nechist. hotel. inache ne sakate da vozite navecher kon pogradec. tolku dupki na eden pat nemam nikade videno. osvetluvanje nema, dupki ogromni, koli od dvete strani, dolgite svetla nema shansi da gi trgnat i samo se molish da ne udrish vo nekoj krater ili da ne te sobere nekoja kola. koga vlegovme vo gradot imashe mnogu guzhva. beshe leto. turisti i vrateni gasterbajteri. na nekolku terasi od hotelite lugjeto se podgotvuvaa za finaleto na euro 2016. jas i ne znaev koj stignal do finale, ama si pomisliv deka kje bide super da go izgledame vo hotel. go pominavme cenatrot i guzhvata. prashav vo eden hotel kolku chini soba za dvajca. 20 evra mi veli. mnogu e. podole na istata ulica najdovme hotelche za 15 evra za dvajca. op, ama sme se smestile za ich pari. si se sredivme i se simnavme vo restoranot da vecherame i da gledame finale. ovaa vecher sme bile gospoda. fudbal na golemo platno, krevet, rakija, silna vechera so meso, vifi. gospoda. otprilika site vo hotelot razbiraa makedonski pa zaedno navivavme. jas bev za francija, ama kako po pravilo i ovoj pat promashiv. portugalija pobedi. so srekja neka im e. bev premoren i mnogu mi se spieshe. koga kje pomislam kade se razbudivme, shto se iskachivme i kade se bevme toj den. obichno vakvite denovi me vadat od forma i mi smetaat sledniot den. ne sakam volku forsiranje. ama moravme. ednostavno nemashe kade da se smestime pred pogradec. zatoa pa se chastevme hotel taa vecher. imavme i silna vechera i se nadevam deka deneshnoto forsiranje nema da ni smeta za sledniot den. svrti na naredna stranica den 9
Објава← Назад кон архивата