Друго
Италијанска лекција за рурално заживување


Селото се вика Варесе Лигуре и се наоѓа во западниот дел на северна Италија. Како и многу рурални места кои се прилично изолирани поради својата природно тешка достапност и ова село го имало проблемот со “изумирање”, т.е. жителите си заминувале во потрага по подобар живот и популацијата од година во година се намалувала.
Денеска Варесе Лигуре е лекција која се изучува низ светот за тоа како се трансформира една скоро напуштена рурална заедница во живо, интересно и одржливо место за живеење. Koja е лекцијата што треба да се научи?
Во почетокот на 90тите, општината немала некаква индустрија во својата близина, недостигале работни можности за населението, објектите се повеќе се распаѓале и веќе започнале да недостасуваат основните услови за живеење. Бројот на жители веќе бил преполовен од 6000 на 2250.
Но тогашниот градоначалник, Мауризио Каранза, не се откажал од својата општина бидејќи имал визија како повторно да го заживее селото. Тоа што изгледало како слабост на општината всушност можело да постане силна страна од која целото село повторно ќе заживее.
Регионот во кој се наоѓала заедницата имал чист воздух и незагадена почва што општината ги видела како можности за нов развој. Идеата била селото да постане еколошка туристичка дестинација преку произведување на чиста, обновлива енергија и органско земјоделство.
Но за да се трансформира од скоро заборавено место во туристичка дестинација, била потребна одлична стратегија и учество на сите жители во селото. Така, уште од самиот почеток на трансформацијата, општината ги прашала своите жители, дали тие би ги поправиле и реновирале своите вековни стари куќи доколку општината инвестира во обнова на патиштата, канализацијата, водните канали, и се постави јавно осветлување? Граѓаните се согласиле, а во реновирањето на куќите добиле помош и од Европската Унија. Така граѓаните ја прифатиле визијата за реновирање и трансформирање на селото во атрактивно место за еколошки туризам.

Следното нешто што започнало во општината е Еколошкиот Едукативен Центар кој започнал со работа во 1996та, и служел за едукација на локалното население за органско земјоделство, обновлива енергија и одржливо живеење. Децата биле носени на екскурзии на органски фарми, фармерски кооперативи, и одгледување на пчели. Биле одржувани курсеви за мали ветерни турбини, соларни панели и соларни термални печки.
Практиките за органско производство постојано биле предавани на локалните земјоделци и фармери. Повеќето фармери не можеле да си дозволат хемиски ѓубрива па така тие веќе биле органски, но не биле сертифицирани. Проблемот со органската сертификација бил во немањето желба од страна на земјоделците и фармерите, бидејќи не биле запознаени со придобивките кои ги добиваат со тоа. Така општината се погрижила сите производители да станат свесни дека органските производи кои ги произведуваат можат да се продаваат по повисока цена доколку се сертифицирани, а за тоа да го направат можат да добијат помош од Европските грантови за органски фарми. Со тек на време скоро сите земјоделци и фармери станале официјални органски производители.
Во однос на чистата и обновлива енергија, на блискиот рид со надморска висина од 1100 метри биле инсталирани 4 големи ветерни турбини со кои селото произведува 3 пати повеќе струја од своите потреби во текот на годината. Вишокот енергија ја продаваат на локалната електрична мрежа. Но не се само ветерниците кои ги инсталирале за производство на струја, на крововите на општинската зграда и средното училиште во селото како и за централата за третман на отпадните води поставиле соларни панели со кои овие објекти можат да функционираат независно. Во однос на греењето во селото, активно се промовирале печките на пелети во домаќинствата, бидејќи пелетите можат да се произведуваат во селото.
Кои се придобивките од овие унапредувања?
Еколошки Туризам. После долгогодишната трансформација во која активно учествувале сите жители на општината сега селото е рангирано како едно од најдобрите мали општини во Италија според Италијанскиот туристички клуб, со потенцирање дека општината е одлично и гостопримливо место за туризам кое изобилува со својата чистота и еколошка безбедност.
Бројот на туристи се зголемил за 500% од крајот на 90тите, а многу од туристите доаѓаат за да ги видат достигнувањата во обновливите извори на енергија.
Обновлива енергија. Општината секоја година добива околу 30.000$ од локалната електрична компанија за произведената дополнителна енергија, а електричната компанија исто така се грижи за отпадот од општината како замена за произведената енергија. Преминот во користење обновлива енергија создал 140 нови локални работни места, од кои општината добива 514.000$ годишни даноци.
Органско производство. Луѓето се вратиле во селото за да се вклучат во органско производство, одгледување на пчели и производство на сирење. Денеска во селото има 108 огрански фарми кои создаваат 98% од храната во селото како што се овошја, зеленчук, печурки, мед, месо и млечни производи и сл. Целата долина каде се наоѓа селото е позната во Италија како органската долина, и уште во 1999та постанала првиот регион кој е сертифициран за еколошкиот менаџмент по ISO 14001.

Овие еколошки основи со кои местото станало познато понатаму влијаеле да се отвориле нови ресторани со органско мени а исто така селото привлекло и уметници и резбари на дрво кои се преселиле во мирното и чисто место како одлично место за творење.
Варесе Лигуре е заедница која ја создала лекцијата за рурален живот во 21от век која се изучува низ цела Европа, “единствениот начин да се избегне изумирање на селото е да се зачува чистата животна средина и да се рехабилитира земјоделството во селото”.
Оваа лекција и тоа како ни е потребна кај нас, наместо рударски лудории на места кои веќе стануваат еколошки одржливи…
italijanska lekcija za ruralno zazhivuvanje seloto se vika varese ligure i se naogja vo zapadniot del na severna italija. kako i mnogu ruralni mesta koi se prilichno izolirani poradi svojata prirodno teshka dostapnost i ova selo go imalo problemot so “izumiranje”, t.e. zhitelite si zaminuvale vo potraga po podobar zhivot i populacijata od godina vo godina se namaluvala. deneska varese ligure e lekcija koja se izuchuva niz svetot za toa kako se transformira edna skoro napushtena ruralna zaednica vo zhivo, interesno i odrzhlivo mesto za zhiveenje. koja e lekcijata shto treba da se nauchi? vo pochetokot na 90tite, opshtinata nemala nekakva industrija vo svojata blizina, nedostigale rabotni mozhnosti za naselenieto, objektite se povekje se raspagjale i vekje zapochnale da nedostasuvaat osnovnite uslovi za zhiveenje. brojot na zhiteli vekje bil prepoloven od 6000 na 2250. no togashniot gradonachalnik, maurizio karanza, ne se otkazhal od svojata opshtina bidejkji imal vizija kako povtorno da go zazhivee seloto. toa shto izgledalo kako slabost na opshtinata vsushnost mozhelo da postane silna strana od koja celoto selo povtorno kje zazhivee. regionot vo koj se naogjala zaednicata imal chist vozduh i nezagadena pochva shto opshtinata gi videla kako mozhnosti za nov razvoj. ideata bila seloto da postane ekoloshka turistichka destinacija preku proizveduvanje na chista, obnovliva energija i organsko zemjodelstvo. no za da se transformira od skoro zaboraveno mesto vo turistichka destinacija, bila potrebna odlichna strategija i uchestvo na site zhiteli vo seloto. taka, ushte od samiot pochetok na transformacijata, opshtinata gi prashala svoite zhiteli, dali tie bi gi popravile i renovirale svoite vekovni stari kukji dokolku opshtinata investira vo obnova na patishtata, kanalizacijata, vodnite kanali, i se postavi javno osvetluvanje? gragjanite se soglasile, a vo renoviranjeto na kukjite dobile pomosh i od evropskata unija. taka gragjanite ja prifatile vizijata za renoviranje i transformiranje na seloto vo atraktivno mesto za ekoloshki turizam. slednoto neshto shto zapochnalo vo opshtinata e ekoloshkiot edukativen centar koj zapochnal so rabota vo 1996ta, i sluzhel za edukacija na lokalnoto naselenie za organsko zemjodelstvo, obnovliva energija i odrzhlivo zhiveenje. decata bile noseni na ekskurzii na organski farmi, farmerski kooperativi, i odgleduvanje na pcheli. bile odrzhuvani kursevi za mali veterni turbini, solarni paneli i solarni termalni pechki. praktikite za organsko proizvodstvo postojano bile predavani na lokalnite zemjodelci i farmeri. povekjeto farmeri ne mozhele da si dozvolat hemiski gjubriva pa taka tie vekje bile organski, no ne bile sertificirani. problemot so organskata sertifikacija bil vo nemanjeto zhelba od strana na zemjodelcite i farmerite, bidejkji ne bile zapoznaeni so pridobivkite koi gi dobivaat so toa. taka opshtinata se pogrizhila site proizvoditeli da stanat svesni deka organskite proizvodi koi gi proizveduvaat mozhat da se prodavaat po povisoka cena dokolku se sertificirani, a za toa da go napravat mozhat da dobijat pomosh od evropskite grantovi za organski farmi. so tek na vreme skoro site zemjodelci i farmeri stanale oficijalni organski proizvoditeli. vo odnos na chistata i obnovliva energija, na bliskiot rid so nadmorska visina od 1100 metri bile instalirani 4 golemi veterni turbini so koi seloto proizveduva 3 pati povekje struja od svoite potrebi vo tekot na godinata. vishokot energija ja prodavaat na lokalnata elektrichna mrezha. no ne se samo veternicite koi gi instalirale za proizvodstvo na struja, na krovovite na opshtinskata zgrada i srednoto uchilishte vo seloto kako i za centralata za tretman na otpadnite vodi postavile solarni paneli so koi ovie objekti mozhat da funkcioniraat nezavisno. vo odnos na greenjeto vo seloto, aktivno se promovirale pechkite na peleti vo domakjinstvata, bidejkji peletite mozhat da se proizveduvaat vo seloto. koi se pridobivkite od ovie unapreduvanja? ekoloshki turizam. posle dolgogodishnata transformacija vo koja aktivno uchestvuvale site zhiteli na opshtinata sega seloto e rangirano kako edno od najdobrite mali opshtini vo italija spored italijanskiot turistichki klub, so potenciranje deka opshtinata e odlichno i gostoprimlivo mesto za turizam koe izobiluva so svojata chistota i ekoloshka bezbednost. brojot na turisti se zgolemil za 500% od krajot na 90tite, a mnogu od turistite doagjaat za da gi vidat dostignuvanjata vo obnovlivite izvori na energija. obnovliva energija. opshtinata sekoja godina dobiva okolu 30.000$ od lokalnata elektrichna kompanija za proizvedenata dopolnitelna energija, a elektrichnata kompanija isto taka se grizhi za otpadot od opshtinata kako zamena za proizvedenata energija. preminot vo koristenje obnovliva energija sozdal 140 novi lokalni rabotni mesta, od koi opshtinata dobiva 514.000$ godishni danoci. organsko proizvodstvo. lugjeto se vratile vo seloto za da se vkluchat vo organsko proizvodstvo, odgleduvanje na pcheli i proizvodstvo na sirenje. deneska vo seloto ima 108 ogranski farmi koi sozdavaat 98% od hranata vo seloto kako shto se ovoshja, zelenchuk, pechurki, med, meso i mlechni proizvodi i sl. celata dolina kade se naogja seloto e poznata vo italija kako organskata dolina, i ushte vo 1999ta postanala prviot region koj e sertificiran za ekoloshkiot menadjment po iso 14001. ovie ekoloshki osnovi so koi mestoto stanalo poznato ponatamu vlijaele da se otvorile novi restorani so organsko meni a isto taka seloto privleklo i umetnici i rezbari na drvo koi se preselile vo mirnoto i chisto mesto kako odlichno mesto za tvorenje. varese ligure e zaednica koja ja sozdala lekcijata za ruralen zhivot vo 21ot vek koja se izuchuva niz cela evropa, “edinstveniot nachin da se izbegne izumiranje na seloto e da se zachuva chistata zhivotna sredina i da se rehabilitira zemjodelstvoto vo seloto”. ovaa lekcija i toa kako ni e potrebna kaj nas, namesto rudarski ludorii na mesta koi vekje stanuvaat ekoloshki odrzhlivi…
Објава← Назад кон архивата