Флора-фауна
Дали заморот доаѓа од умот?


Постојат многу спортисти кои што велат дека менталната подготовка, техниките на визуелизација и медитација, во голема мера и помагаат да се подготват за идните натпреварувања. Се чини дека сето тоа е во корелација со бројни истражувања кои укажуваат на тоа дека психичката подготвеност го подобрува вкупниот перформанс.
За да сето ова не се граничи со езотерија и мистицизам се потруди јужноафриканскиот доктор по спортска физиологија Тим Ноакс кој како професор и истражувач години наназад и пркоси на спортската индустрија и се труди да ги урне шаблоните на размислување во спортската физиологија.

Од својата катедра на универзитетот во КејпТаун, тој разви бројни истражувања кои со сигурност може да се наречат револуционерни. На пример, тој е автор на истражувањето со кое практично докажува дека “епидемијата” на дехидрираност во тркачките настани не произлегува од недоволното користење на течности туку напротив од прекумерната употреба на вода и спортски пијалаци кои телото не е во состојба да ги процесира, односно дека препорачаниот внес на течности од 150мл за еден час е преголема.
Долги години оваа негова студија беше игнорирана од спортската јавност и индустрија, се додека на Бостонскиот Маратон во 2002 година, 13% од вкупниот број учесници се здобија со труење со вода а еден од нив почина.
Во последните години професорот Ноакс се посвети на истражување на заморот и што точно го предизвикува. Резултатите од ова истражување одново ги рушат бариерите и прават сериозно да го преиспитаме сопствениот пристап.
Догмата поврзана со заморот вели дека кога мускулите во нашето тело ќе ги потрошат залихите на кислород и енергија или пак ќе станат презаситени со млечна киселина тие се принудени да сопрат се додека не се опорават.
Оваа теорија е развена уште во далечната 1923 година од страна на Нобеловецот Арчибалд Хил. Сепак, и пред истражувањето на Ноакс, постојат други истражувања кои ја побиваат теоријата на Хил. Постојат многу истражувања кои велат дека и покрај тоа што резервите на гликоген значително се намалуваат, тие никогаш не исчезнуваат. Имајќи ги во предвид овие истражувања Ноакс тргнува да ја истражвува мускулната активност.
Според општоприфатената теорија, како што телото се движи кон истоштеност сè повеќе и повеќе мускулни влакна се активираат за да го одржат нивото се додека телото не се “исклучи” бидејќи останало без гориво. Студијата на Ноакс го покажува токму спротивното. Тој во своето истражување користел велосипедисти кои возеле се до истоштеност. Резултатите покажале дека во моментот кога учесниците престанале да возат заради замор нивното тело користело само 50% од вкупниот капацитет на мускулни влакна. Односно, дека истоштеноста ги натерала да запрат иако телото во резерва имало мускулни влакна кои можеле да бидат искористени.

Сето ова го навело професорот Ноакс до заклучок дека општоприфатената теорија за заморот во суштина е неточна и дека чувството на замор е предизвикано централно од мозокот. Се разбира дека постојат граници на тоа што човековото тело може да издржи, но исто така мозокот има главна улога во тоа каде овие граници ќе бидат поставени.
Со други зборови, неговата теоријавели дека мозокот придонесува да се чувствуваме заморни и нè тера да застанеме за да спречи можни оштетувања, што значи дека заморот не е физичка категорија, туку еден вид емоција која мозокот ја предизвикува за да спречи катастрофични последици.

dali zamorot doagja od umot? postojat mnogu sportisti koi shto velat deka mentalnata podgotovka, tehnikite na vizuelizacija i meditacija, vo golema mera i pomagaat da se podgotvat za idnite natprevaruvanja. se chini deka seto toa e vo korelacija so brojni istrazhuvanja koi ukazhuvaat na toa deka psihichkata podgotvenost go podobruva vkupniot performans. za da seto ova ne se granichi so ezoterija i misticizam se potrudi juzhnoafrikanskiot doktor po sportska fiziologija tim noaks koj kako profesor i istrazhuvach godini nanazad i prkosi na sportskata industrija i se trudi da gi urne shablonite na razmisluvanje vo sportskata fiziologija. od svojata katedra na univerzitetot vo kejptaun, toj razvi brojni istrazhuvanja koi so sigurnost mozhe da se narechat revolucionerni. na primer, toj e avtor na istrazhuvanjeto so koe praktichno dokazhuva deka “epidemijata” na dehidriranost vo trkachkite nastani ne proizleguva od nedovolnoto koristenje na technosti tuku naprotiv od prekumernata upotreba na voda i sportski pijalaci koi teloto ne e vo sostojba da gi procesira, odnosno deka preporachaniot vnes na technosti od 150ml za eden chas e pregolema. dolgi godini ovaa negova studija beshe ignorirana od sportskata javnost i industrija, se dodeka na bostonskiot maraton vo 2002 godina, 13% od vkupniot broj uchesnici se zdobija so truenje so voda a eden od niv pochina. vo poslednite godini profesorot noaks se posveti na istrazhuvanje na zamorot i shto tochno go predizvikuva. rezultatite od ova istrazhuvanje odnovo gi rushat barierite i pravat seriozno da go preispitame sopstveniot pristap. dogmata povrzana so zamorot veli deka koga muskulite vo nasheto telo kje gi potroshat zalihite na kislorod i energija ili pak kje stanat prezasiteni so mlechna kiselina tie se prinudeni da soprat se dodeka ne se oporavat. ovaa teorija e razvena ushte vo dalechnata 1923 godina od strana na nobelovecot archibald hil. sepak, i pred istrazhuvanjeto na noaks, postojat drugi istrazhuvanja koi ja pobivaat teorijata na hil. postojat mnogu istrazhuvanja koi velat deka i pokraj toa shto rezervite na glikogen znachitelno se namaluvaat, tie nikogash ne ischeznuvaat. imajkji gi vo predvid ovie istrazhuvanja noaks trgnuva da ja istrazhvuva muskulnata aktivnost. spored opshtoprifatenata teorija, kako shto teloto se dvizhi kon istoshtenost sè povekje i povekje muskulni vlakna se aktiviraat za da go odrzhat nivoto se dodeka teloto ne se “iskluchi” bidejkji ostanalo bez gorivo. studijata na noaks go pokazhuva tokmu sprotivnoto. toj vo svoeto istrazhuvanje koristel velosipedisti koi vozele se do istoshtenost. rezultatite pokazhale deka vo momentot koga uchesnicite prestanale da vozat zaradi zamor nivnoto telo koristelo samo 50% od vkupniot kapacitet na muskulni vlakna. odnosno, deka istoshtenosta gi naterala da zaprat iako teloto vo rezerva imalo muskulni vlakna koi mozhele da bidat iskoristeni. seto ova go navelo profesorot noaks do zakluchok deka opshtoprifatenata teorija za zamorot vo sushtina e netochna i deka chuvstvoto na zamor e predizvikano centralno od mozokot. se razbira deka postojat granici na toa shto chovekovoto telo mozhe da izdrzhi , no isto taka mozokot ima glavna uloga vo toa kade ovie granici kje bidat postaveni. so drugi zborovi, negovata teorija veli deka mozokot pridonesuva da se chuvstvuvame zamorni i nè tera da zastaneme za da sprechi mozhni oshtetuvanja, shto znachi deka zamorot ne e fizichka kategorija, tuku eden vid emocija koja mozokot ja predizvikuva za da sprechi katastrofichni posledici.
Објава← Назад кон архивата