
Преку постигнувањето на примарните цели на оваа рехабилитација, како што е редуцирање на морбидноста и морталитетот, се постигнуваат и оправдани економски заштеди преку намалување на должината на болничкиот престој и рано постигнување на независна функционалност со што се подобрува и задоволството на пациентот од добиената услуга.
За навремено постигнување на овие резултати потребно е и навремено започнување на тимскиот пристап кон решавање на евентуалните очекувани првични компликации . Фокусот во раната рехабилитација се насочува кон соодветната аналгезија постоперативно, профилаксата од длабока венска тромбоза, раната мобилизација и навремената сестринска грижа. Во овој период пациентите се мотивираат и информираат да бидат активни учесници во овој процес со цел да се постигнат брзи соодветни резултати од рехабилитацијата.
Примарна индикација за тотална артропластика на колениот зглоб е значителна онеспособувачката болка предизвикана од тежок артритис (остеоартритис, ревматоиден артритис, и пост трауматски артритис). За прв пат ваков тип на ортопедска операција е изведна во 1968 година и од тогаш до сега е постигнат голем развој во употребата на нови материјали и техники на третман. При исцрпување на конзервативните решенија за третман на артритисот на колениот зглобот т.е кога употребата на аналгетици или кортизонски инекции не помагаат во смирување на болката се пристапува кон хируршко лекување на пациентот.
Освен болката, во предвид се зема и моменталната сосотојба на зглобот т.е присуството на контрактури, деформитети и евентуалната деструкција на зглобот. Принципот на операцијата се состои во оперативна корекција на деформитетот на коскените структури заедно со отстранување на оштетената рскавица од femur и tibia (ресекција на зглобните тела за 8-10 mm) при што се поставува физиолошка осовина на коленото. Лигаментите при оперативниот зафат остануваат сочувани со што коленото останува стабилно и по правило се воспоставува полн обем на движењата и овозможува потполна мобилност на коленскиот зглоб.
На местото на отстранетите коскено р’скавични структури се вметнува протетска замена со соодветна големина. Протезите кои се користат може да бидат цементни или безцементи и нивните составни делови содржат феморална и тибијална компонента (изработени од метална легура на кобалт и хром) и тибијална влошка која се вметнува помеѓу двете компоненти.

Физиотерапија
Пациентите најчесто престојуваат околу 7 дена на одделот за ортопедија каде што се контролира оперативната рана и се спроведува физиотерапија на оперираниот зглоб. Физиотерапијата во првите 24 часа е со цел да се намали болката со помош на криотерапија и бавно раздвижување на зглобот во флексија со помош на апарат за продолжителни пасивни движења кои можат да траат и од 2 -12 часа. Првиот оперативен ден најчесто се отстранува дренажата од операцијата и се започнува со мобилизациските постапки.
По отстранување на дренажата се започнува со компресивна терапија т.е се аплицираат компресивни чорапи со соодветна компресија со цел да се превенира пациентот од длабока венска тромбоза. Во зависност од типот на фиксација на протезата (цементна или безцементна ) се дозира и оптоварувањето на оперираната нога при вертикализација. Цементните протези уште во самиот почеток можат 100% да се оптоварат со што овие пациенти побрзо го совладуваат процесот на едукација за мобилизација со патерици. На пациентите им се препорачува да користат компресивни чорапи како превенција од длабока венска тромбоза во понатамошниот период од рехабилитацијата .

Во периодот на хоспитализација пациентот се едуцира за спроведување на активни вежби на неоперираниот долен екстремитет а физиотерапевтите спроведуваат активно потпомогнати вежби на оперираниот екстремитет. Во физиотерапевтскиот третман можат да се вклучи и електростимулација и интерферентни струии со цел да се зајакнат евентуално отслабените мускули на долните екстремитети. Но истотака може да се вклучи и кинезиотејпингот кој како техника ќе помогне во елиминација на локалниот едем и намалување на болката . Раната физиотерапија трае 14 дена при што пациентот најчесто е оспособен за самостоен трансфер од кревет на стол и мобилизација со патерици или одалка по скали.

Процесот на рехабилитација не завршува со отпуштањето на пациентите од одделот за ортопедија, потребно е пациентите да продолжат да ги применуваат редовно дадените совети од физиотерапевтите. Комплетното оптоварување на оперираната нога со движење без патерици може да се направи после 6-8 недели.
Во овој период потребно е да се спроведува соодветен програм на вежби под надзор на физиотерапевт со кои ке се постигне комплетна флексија во оперираниот колен зглоб и баланс за движење без помагала .

Општи информации за извршување на секојдневните активности
Откако ќе се вратите дома, треба да продолжите да бидете активни. Клучно е да не претерувате со активностите. Во овој период нормално е да имате и добри и лоши денови но со тек на време самите ќе почувствувате континуирано подобрување.
Генерално ова се насоките кои треба да ги почитувате:
Возење автомобил :
После 2 месеци доколку ви дозволи вашиот доктор-оператор, може да почнете со возење на автомобил. Избегнувајте долго да возите автомобил. Избегнувајте автомобили со длабоки или ниски седишта. Додека возите најдобро е да седите на перница за да седиштето Ви биде повисоко.
Вежби:
Континуирано треба да продолжите со дозирани вежби кои ви се препорачани од Вашиот физиотерапевт. За понапредни вежби од видот на возење велосипед, трчање и слично треба да се консултирате со Вашиот доктор за тоа кога е вистинско време да започнете. Избегнувајте активности кои водат до прекумерно виткање во коленото (градинарски активности-клекнување на колена и сл).
Сексуални активности:
По 2 – 3 недели од операцијата може да се продолжи со сексуални активности.
Позиции за спиење:
Кога одмарате во кревет најдобро е да лежите на грб. Чувајте перница помеѓу бедрата за да се спречи допирање на колената. Перница меѓу нозете мора да поставите и доколку лежите на страна.
Седење:
Најмалку во првите три месеци препорачливо е да седите на стол кој има потпирачи за рацете. Не седете на ниски столчиња или меки и ниски кревети. Немојте да ги префрлате нозете една преку друга. Физиотерапевтот ќе ве научи како да станувате и седнувате во стол, со држење на оперираната нога испружена напред. Станувајте и движете се наоколу редовно, најмалку на секој час. Додека приготвувате храна препорачливо е да бидете седнати.
Бањање:
Препорачливо е за почеток да користите туш (со стоење) или да поставите специјален стол во кадата.
Користење на скали:
Качувањето и симнувањето по скали треба да е внимателно. Кога се качувате по скали одите по овој редослед:
Здравата нога оди прва напред, потоа оди оперираната нога па следи поткревање на патериците.
Кога се симнувате по скали одите по овој редослед:
Се спуштаат прво патериците, па се спушта оперираната нога и на крај се спушта здравата нога.
fast-track rehabilitacija posle artroplastika na koleniot zglob preku postignuvanjeto na primarnite celi na ovaa rehabilitacija, kako shto e reduciranje na morbidnosta i mortalitetot, se postignuvaat i opravdani ekonomski zashtedi preku namaluvanje na dolzhinata na bolnichkiot prestoj i rano postignuvanje na nezavisna funkcionalnost so shto se podobruva i zadovolstvoto na pacientot od dobienata usluga. za navremeno postignuvanje na ovie rezultati potrebno e i navremeno zapochnuvanje na timskiot pristap kon reshavanje na eventualnite ochekuvani prvichni komplikacii . fokusot vo ranata rehabilitacija se nasochuva kon soodvetnata analgezija postoperativno, profilaksata od dlaboka venska tromboza, ranata mobilizacija i navremenata sestrinska grizha. vo ovoj period pacientite se motiviraat i informiraat da bidat aktivni uchesnici vo ovoj proces so cel da se postignat brzi soodvetni rezultati od rehabilitacijata. primarna indikacija za totalna artroplastika na koleniot zglob e znachitelna onesposobuvachkata bolka predizvikana od tezhok artritis (osteoartritis, revmatoiden artritis, i post traumatski artritis). za prv pat vakov tip na ortopedska operacija e izvedna vo 1968 godina i od togash do sega e postignat golem razvoj vo upotrebata na novi materijali i tehniki na tretman. pri iscrpuvanje na konzervativnite reshenija za tretman na artritisot na koleniot zglobot t.e koga upotrebata na analgetici ili kortizonski inekcii ne pomagaat vo smiruvanje na bolkata se pristapuva kon hirurshko lekuvanje na pacientot. osven bolkata, vo predvid se zema i momentalnata sosotojba na zglobot t.e prisustvoto na kontrakturi, deformiteti i eventualnata destrukcija na zglobot. principot na operacijata se sostoi vo operativna korekcija na deformitetot na koskenite strukturi zaedno so otstranuvanje na oshtetenata rskavica od femur i tibia (resekcija na zglobnite tela za 8-10 mm) pri shto se postavuva fizioloshka osovina na kolenoto. ligamentite pri operativniot zafat ostanuvaat sochuvani so shto kolenoto ostanuva stabilno i po pravilo se vospostavuva poln obem na dvizhenjata i ovozmozhuva potpolna mobilnost na kolenskiot zglob. na mestoto na otstranetite koskeno r’skavichni strukturi se vmetnuva protetska zamena so soodvetna golemina. protezite koi se koristat mozhe da bidat cementni ili bezcementi i nivnite sostavni delovi sodrzhat femoralna i tibijalna komponenta (izraboteni od metalna legura na kobalt i hrom) i tibijalna vloshka koja se vmetnuva pomegju dvete komponenti. fizioterapija pacientite najchesto prestojuvaat okolu 7 dena na oddelot za ortopedija kade shto se kontrolira operativnata rana i se sproveduva fizioterapija na operiraniot zglob. fizioterapijata vo prvite 24 chasa e so cel da se namali bolkata so pomosh na krioterapija i bavno razdvizhuvanje na zglobot vo fleksija so pomosh na aparat za prodolzhitelni pasivni dvizhenja koi mozhat da traat i od 2 -12 chasa. prviot operativen den najchesto se otstranuva drenazhata od operacijata i se zapochnuva so mobilizaciskite postapki. po otstranuvanje na drenazhata se zapochnuva so kompresivna terapija t.e se apliciraat kompresivni chorapi so soodvetna kompresija so cel da se prevenira pacientot od dlaboka venska tromboza. vo zavisnost od tipot na fiksacija na protezata (cementna ili bezcementna ) se dozira i optovaruvanjeto na operiranata noga pri vertikalizacija. cementnite protezi ushte vo samiot pochetok mozhat 100% da se optovarat so shto ovie pacienti pobrzo go sovladuvaat procesot na edukacija za mobilizacija so paterici. na pacientite im se preporachuva da koristat kompresivni chorapi kako prevencija od dlaboka venska tromboza vo ponatamoshniot period od rehabilitacijata . vo periodot na hospitalizacija pacientot se educira za sproveduvanje na aktivni vezhbi na neoperiraniot dolen ekstremitet a fizioterapevtite sproveduvaat aktivno potpomognati vezhbi na operiraniot ekstremitet. vo fizioterapevtskiot tretman mozhat da se vkluchi i elektrostimulacija i interferentni struii so cel da se zajaknat eventualno otslabenite muskuli na dolnite ekstremiteti. no istotaka mozhe da se vkluchi i kineziotejpingot koj kako tehnika kje pomogne vo eliminacija na lokalniot edem i namaluvanje na bolkata . ranata fizioterapija trae 14 dena pri shto pacientot najchesto e osposoben za samostoen transfer od krevet na stol i mobilizacija so paterici ili odalka po skali. procesot na rehabilitacija ne zavrshuva so otpushtanjeto na pacientite od oddelot za ortopedija, potrebno e pacientite da prodolzhat da gi primenuvaat redovno dadenite soveti od fizioterapevtite. kompletnoto optovaruvanje na operiranata noga so dvizhenje bez paterici mozhe da se napravi posle 6-8 nedeli. vo ovoj period potrebno e da se sproveduva soodveten program na vezhbi pod nadzor na fizioterapevt so koi ke se postigne kompletna fleksija vo operiraniot kolen zglob i balans za dvizhenje bez pomagala . opshti informacii za izvrshuvanje na sekojdnevnite aktivnosti otkako kje se vratite doma, treba da prodolzhite da bidete aktivni. kluchno e da ne preteruvate so aktivnostite. vo ovoj period normalno e da imate i dobri i loshi denovi no so tek na vreme samite kje pochuvstvuvate kontinuirano podobruvanje. generalno ova se nasokite koi treba da gi pochituvate: vozenje avtomobil : posle 2 meseci dokolku vi dozvoli vashiot doktor-operator, mozhe da pochnete so vozenje na avtomobil. izbegnuvajte dolgo da vozite avtomobil. izbegnuvajte avtomobili so dlaboki ili niski sedishta. dodeka vozite najdobro e da sedite na pernica za da sedishteto vi bide povisoko. vezhbi: kontinuirano treba da prodolzhite so dozirani vezhbi koi vi se preporachani od vashiot fizioterapevt. za ponapredni vezhbi od vidot na vozenje velosiped, trchanje i slichno treba da se konsultirate so vashiot doktor za toa koga e vistinsko vreme da zapochnete. izbegnuvajte aktivnosti koi vodat do prekumerno vitkanje vo kolenoto (gradinarski aktivnosti-kleknuvanje na kolena i sl). seksualni aktivnosti: po 2 – 3 nedeli od operacijata mozhe da se prodolzhi so seksualni aktivnosti. pozicii za spienje: koga odmarate vo krevet najdobro e da lezhite na grb. chuvajte pernica pomegju bedrata za da se sprechi dopiranje na kolenata. pernica megju nozete mora da postavite i dokolku lezhite na strana. sedenje: najmalku vo prvite tri meseci preporachlivo e da sedite na stol koj ima potpirachi za racete. ne sedete na niski stolchinja ili meki i niski kreveti. nemojte da gi prefrlate nozete edna preku druga. fizioterapevtot kje ve nauchi kako da stanuvate i sednuvate vo stol, so drzhenje na operiranata noga ispruzhena napred. stanuvajte i dvizhete se naokolu redovno, najmalku na sekoj chas. dodeka prigotvuvate hrana preporachlivo e da bidete sednati. banjanje: preporachlivo e za pochetok da koristite tush (so stoenje) ili da postavite specijalen stol vo kadata. koristenje na skali: kachuvanjeto i simnuvanjeto po skali treba da e vnimatelno. koga se kachuvate po skali odite po ovoj redosled: zdravata noga odi prva napred, potoa odi operiranata noga pa sledi potkrevanje na patericite. koga se simnuvate po skali odite po ovoj redosled: se spushtaat prvo patericite, pa se spushta operiranata noga i na kraj se spushta zdravata noga.