Пиколино
Шах – мат Дедо!

Исто така оваа игра покажува изненадувачки добри резултати меѓу најдоцните педагошки средства за младите ученици. Преку шахот децата учат мисловни вештини и се смета дека со играње шах се подобруваат интелектот, карактерот, моралот и емоциите.
Потеклото на шахот
Шахот потекнува од Индија, а неговата структура е плод на староиндиската филозофија и мистиката на броевите. Најнапред настанала “Игра на војната” или “Чатуранга” четириделно – поетски назив за староиндиската војска која имала 4 рода: пешаци, коњаници, слонови и борни коли.
“Чатуранга” мошне рано ја презеле Персијанците кои и дале назив “Чатранг”. Кога калифот Омар ја покорил Персија, во средината на 7-от век, со играта се запознале и Арапите и ја нарекле “Шатранџ”.
А така се нарекувал шахот игран според старите правила во целиот среден век. Интересно е арапското значење на изразот “шах-махт”- кралот е мртов
Се смета дека ерата на современиот шах почнала околу 1475-та година, кога се утврдени денешните правила на играта.
Шахот во светот на децата
Педагозите се повеќе сметаат дека шахот треба да стане дел од образовниот процес затоа што шаховската едукација е исклучително ефективна кај децата бидејќи ги вклучува сите нивоа на критичко размислување, бара промислување и ги култивира визуализирачките способности, ги докажува способностите за решавање на проблемите, ги охрабрува децата да го совладаат чувството на страв од преземање ризик.
Со шахот се подобруваат концентрацијата и дисциплинираноста. Им овозможува на децата да преземаат одговорност за своите решенија, ја поттикнува решителноста и истрајноста, ги промовира добрите спортски карактеристики ги подобрува социјализирачките карактеристики и го обезбедува неопходното во едукацијата – резонирањето.
Интересен е податокот дека учениците на кои им е тешко да се концентрираат при самостојните активности, можат да го постигнат тоа преку играњето шах.
Сето ова ги поттикнува училиштата од различни делови во светот да го вклучат шахот како дел од наставната програма. Шахот одамна е веќе дел од наставната програма во училиштата во Русија, Европа, како и во многу училишта низ Канада и САД.
Училиштата од своето искуство имаат дојдено до заклучок дека играњето шах не само што ги подобрува концентрацијата и образовните перформанси кај учениците туку и севкупните карактеристики и самодовербата.
Има многу причини за вакви подобрувања. Една од нив е желбата за победа, која ги тера учениците да приоѓаат кон нештата со поголемо трпение и внимание.
Шахот ги зголемува когнитивните способности и ги вади на површина скриените способности кои не биле досегнати со традиционалните едукациски средства.
Студии, експерименти, мислења
Истражувањата направени во Белгија од 1974 до 1976 година покажале дека шахот создава позитивна атмосфера кај учениците, ги подобрува математичките и вербалните способности, а со студирањето на шахот по определен систематски пат подолго од една година, шахот докажано го подобрува IQ кај учениците од двата пола (машки и женски), од сите социо-економски групи.
Еден експеримент со шахот покажува дека по само 20 дена шаховски инструкции, школските перформанси се зголемиле драстично односно дека 55% од учениците покажуваат значајно подобрување по резултатите во математика.
Петгодишната студија од Роберт Фергусон покажува дека резултатите од тестовите се подобруваат за 17. 3% кај студентите кои редовно посетуваат часови по шах, споредбено со само 4. 56% за децата кои партиципирале во другите форми на “дополнителни активности” вклучувајќи ги решавањето проблеми, замки, работа со компјутери, креативното пишување и др.
Професорите од Roberto Clemete School од Њујорк сметаат дека шахот не ги подобрува само школските резултати, туку и социјалните перформанси.
Новите научни студии добиваат непобитни докази за подобрува на вештината за читачките . Во компаративната студија учествувале деца од основното образование и биле поделени во две групи: деца што не знаат да играат шах и деца што играат шах преку целата година. На крајот од годината, се покажало дека кај оние што не се играчи резултатите се исти. Кај оние што играат шах забележан е развој на “генералната” интелигенција, самоконтролата, аналитичките вештини и зголемување на концентрацијата.
Професорите по математика шахот го опишуваат како “најдобрата игра за развој на логиката и прецизното мислење“. Наставниот план по математика во Њу Брунсвик, Канада наречен Предизвикувачка математика, го користи шахот за учење на логика од второ до седмо одделение. По овој наставен план просечниот резултат во решавање на математички проблеми кај учениците се зголемил од 62% на 81%.
Објавените студии ” Растење на критичкото и креативното мислење преку шахот” од Роберт Фергусон, вклучувајќи ги ефектите од шахот во школството со тестирање на ученици од основно образование како дел од ESEA Title IV-C Explore Program, најдоа дека просечен годишен пораст на критичкото мислење кај деца што играат шах е 17.3% а кај оние што не играат шах 4.6%.
Како да го воведете детето во играта шах?
Главен проблем е како да го одржите ентузијазмот и интересот на детето, додека тоа самото не развие вештини кои му се потребни за да почне да победува во играта. Во шахот, претходното искуство не е клучно и затоа врвни достигнувања се можни и кај многу млади играчи.
Децата можат да почнат да играат шах од 3-4 години.
Еве неколку корисни совети:
- Во почетокот, играјте едноставни завршници, на пример, дајте му фигури од крал и кралица, против вашиот крал. Постепено додавајте нови фигури. Ова нема да бара од детето да предвидува многу потези однапред.
- Дајте му да решава ситуација од типот мат во два потега.
- Играјте ја целата игра на едноставно ниво и дајте му да ве победи за да го почувствува задоволството од победата и да не биде тажно и безволно.
- Дајте му можност да размислува подолго.
- Дајте му можност да го поврати потегот ако се предомислило.
- Не му давајте да ве победи по секоја цена, дајте му само шанса, сепак треба да научи дека тоа треба да го заслужи.Знајте дека нема да згрешите ако го научите детето да игра шах, затоа што тоа е уметност, вештина и спорт.
shah – mat dedo! isto taka ovaa igra pokazhuva iznenaduvachki dobri rezultati megju najdocnite pedagoshki sredstva za mladite uchenici. preku shahot decata uchat mislovni veshtini i se smeta deka so igranje shah se podobruvaat intelektot, karakterot, moralot i emociite. potekloto na shahot shahot poteknuva od indija, a negovata struktura e plod na staroindiskata filozofija i mistikata na broevite. najnapred nastanala igra na vojnata ili chaturanga chetiridelno poetski naziv za staroindiskata vojska koja imala 4 roda: peshaci, konjanici, slonovi i borni koli. chaturanga moshne rano ja prezele persijancite koi i dale naziv chatrang . koga kalifot omar ja pokoril persija, vo sredinata na 7-ot vek, so igrata se zapoznale i arapite i ja narekle shatrandj . a taka se narekuval shahot igran spored starite pravila vo celiot sreden vek. interesno e arapskoto znachenje na izrazot shah-maht - kralot e mrtov se smeta deka erata na sovremeniot shah pochnala okolu 1475-ta godina, koga se utvrdeni deneshnite pravila na igrata. shahot vo svetot na decata pedagozite se povekje smetaat deka shahot treba da stane del od obrazovniot proces zatoa shto shahovskata edukacija e iskluchitelno efektivna kaj decata bidejkji gi vkluchuva site nivoa na kritichko razmisluvanje, bara promisluvanje i gi kultivira vizualizirachkite sposobnosti, gi dokazhuva sposobnostite za reshavanje na problemite, gi ohrabruva decata da go sovladaat chuvstvoto na strav od prezemanje rizik. so shahot se podobruvaat koncentracijata i discipliniranosta. im ovozmozhuva na decata da prezemaat odgovornost za svoite reshenija, ja pottiknuva reshitelnosta i istrajnosta, gi promovira dobrite sportski karakteristiki gi podobruva socijalizirachkite karakteristiki i go obezbeduva neophodnoto vo edukacijata rezoniranjeto. interesen e podatokot deka uchenicite na koi im e teshko da se koncentriraat pri samostojnite aktivnosti, mozhat da go postignat toa preku igranjeto shah. seto ova gi pottiknuva uchilishtata od razlichni delovi vo svetot da go vkluchat shahot kako del od nastavnata programa. shahot odamna e vekje del od nastavnata programa vo uchilishtata vo rusija, evropa, kako i vo mnogu uchilishta niz kanada i sad. uchilishtata od svoeto iskustvo imaat dojdeno do zakluchok deka igranjeto shah ne samo shto gi podobruva koncentracijata i obrazovnite performansi kaj uchenicite tuku i sevkupnite karakteristiki i samodoverbata. ima mnogu prichini za vakvi podobruvanja. edna od niv e zhelbata za pobeda, koja gi tera uchenicite da priogjaat kon neshtata so pogolemo trpenie i vnimanie. shahot gi zgolemuva kognitivnite sposobnosti i gi vadi na povrshina skrienite sposobnosti koi ne bile dosegnati so tradicionalnite edukaciski sredstva. studii, eksperimenti, mislenja istrazhuvanjata napraveni vo belgija od 1974 do 1976 godina pokazhale deka shahot sozdava pozitivna atmosfera kaj uchenicite, gi podobruva matematichkite i verbalnite sposobnosti, a so studiranjeto na shahot po opredelen sistematski pat podolgo od edna godina, shahot dokazhano go podobruva iq kaj uchenicite od dvata pola (mashki i zhenski), od site socio-ekonomski grupi. eden eksperiment so shahot pokazhuva deka po samo 20 dena shahovski instrukcii, shkolskite performansi se zgolemile drastichno odnosno deka 55% od uchenicite pokazhuvaat znachajno podobruvanje po rezultatite vo matematika. petgodishnata studija od robert ferguson pokazhuva deka rezultatite od testovite se podobruvaat za 17. 3% kaj studentite koi redovno posetuvaat chasovi po shah, sporedbeno so samo 4. 56% za decata koi participirale vo drugite formi na dopolnitelni aktivnosti vkluchuvajkji gi reshavanjeto problemi, zamki, rabota so kompjuteri, kreativnoto pishuvanje i dr. profesorite od roberto clemete school od njujork smetaat deka shahot ne gi podobruva samo shkolskite rezultati, tuku i socijalnite performansi. novite nauchni studii dobivaat nepobitni dokazi za podobruva na veshtinata za chitachkite . vo komparativnata studija uchestvuvale deca od osnovnoto obrazovanie i bile podeleni vo dve grupi: deca shto ne znaat da igraat shah i deca shto igraat shah preku celata godina. na krajot od godinata, se pokazhalo deka kaj onie shto ne se igrachi rezultatite se isti. kaj onie shto igraat shah zabelezhan e razvoj na generalnata inteligencija, samokontrolata, analitichkite veshtini i zgolemuvanje na koncentracijata. profesorite po matematika shahot go opishuvaat kako najdobrata igra za razvoj na logikata i preciznoto mislenje . nastavniot plan po matematika vo nju brunsvik, kanada narechen predizvikuvachka matematika, go koristi shahot za uchenje na logika od vtoro do sedmo oddelenie. po ovoj nastaven plan prosechniot rezultat vo reshavanje na matematichki problemi kaj uchenicite se zgolemil od 62% na 81%. objavenite studii rastenje na kritichkoto i kreativnoto mislenje preku shahot od robert ferguson , vkluchuvajkji gi efektite od shahot vo shkolstvoto so testiranje na uchenici od osnovno obrazovanie kako del od esea title iv-c explore program, najdoa deka prosechen godishen porast na kritichkoto mislenje kaj deca shto igraat shah e 17.3% a kaj onie shto ne igraat shah 4.6%. kako da go vovedete deteto vo igrata shah? glaven problem e kako da go odrzhite entuzijazmot i interesot na deteto, dodeka toa samoto ne razvie veshtini koi mu se potrebni za da pochne da pobeduva vo igrata. vo shahot, prethodnoto iskustvo ne e kluchno i zatoa vrvni dostignuvanja se mozhni i kaj mnogu mladi igrachi. decata mozhat da pochnat da igraat shah od 3-4 godini. eve nekolku korisni soveti: vo pochetokot, igrajte ednostavni zavrshnici, na primer, dajte mu figuri od kral i kralica, protiv vashiot kral. postepeno dodavajte novi figuri. ova nema da bara od deteto da predviduva mnogu potezi odnapred. dajte mu da reshava situacija od tipot mat vo dva potega. igrajte ja celata igra na ednostavno nivo i dajte mu da ve pobedi za da go pochuvstvuva zadovolstvoto od pobedata i da ne bide tazhno i bezvolno. dajte mu mozhnost da razmisluva podolgo. dajte mu mozhnost da go povrati potegot ako se predomislilo. ne mu davajte da ve pobedi po sekoja cena, dajte mu samo shansa, sepak treba da nauchi deka toa treba da go zasluzhi.znajte deka nema da zgreshite ako go nauchite deteto da igra shah, zatoa shto toa e umetnost, veshtina i sport.
Објава← Назад кон архивата