Флора-фауна
Што се крие зад етикетата?


Адитивите се додатоци во хранливите продукти кои го подобруваат изгледот, вкусот и овозможуваат еден прозвод да стои на полица многу подолго отколку што би стоел во неговата основна форма. Уште пред многу векови биле користени шеќер, сол или оцет за да го продолжат векот на храната, но со напредокот на технологијата и побарувачката на масовната консумпција во последниот век, започнала нова ера во користењето на адитивите, со голем број на хемиски супстанци од кои еден дел е опасен по здравјето.
1. Вештачки засладувачи
Аспартам (Е951), кај нас е познат под името натрен, се наоѓа речиси во секој производ кој е маркиран како „диетален” или „без шеќер”. И навистина, овој засладувач не содржи калории, но претставува опасна супстанца околу која постојат могу контроверзии уште од 70тите години на минатиот век. Се смета дека аспартамот може да делува како неуротоксин и потенцијален канцероген. Исто така се смета дека ја намалува интелигенцијата особено кај децата.
Го има во диеталните газирани сокови, гумените бомбони, гумите за џвакање, витамини во форма на пастили, пасти за заби, ладни чаеви, тврди бомбони.
2. Пченкарен сируп
Исто така засладувач. Неговата употреба е широка затоа што е поефтин. Се добива од пченкарен скроб, но за разлика од аспартамот пченкарниот сируп има висока содржина на калории, па така и се поврзува со покачување на телесната тежина и дебелина со сите нејзини последици како дијабетес и кардиоваскуларни заболувања. Токму заради тоа Европската Унија постави лимит на производството на пченкарниот сируп.
Служи како засладувач во голем дел од фабричката храна, во слатките, леб, овошни јогурти, дресинг за салата, зеленчукови и овошни конзерви.
3. Натриум нитрат
Ако мислевте дека бојата на месото корелира со неговата свежина размислете уште еднаш. Овој адитив познат уште и како натриум нитрит е одговорен за црвеникавата и свежа нијанса на месото. Биле направени повеќе обиди истиот да се исклучи од употреба, но благодарение на силно развиената месна индустрија, натриум нитратот на големо се користи за да ја сокрие сивкавата нијанса која ја добива старото, отстоено месо. Опасноста од овој адитив лежи во ослободените нитрoзамини во дигестивниот тракт кои претставуваат канцерогени материи.
Се користи за презервација и пребојување на чаденото месо, пушената риба, виршлите, шунката, сланината и многу други месни призводи.
4. Прехрамбени бои
Боењето на храната со бои добиени од природни состојки е безопасно. Но ефтината замена на природните бои во шарените бомбони, гуми за џвакање или лижавчиња се всушност опасни вештачки прехрамбени бои за кои се смета дека може да доведат до појава на проблеми во однесувањето, намалување на коефициентот на интелигенција, па дури и до појава на карциноми. Многу од овие бои се забранети во скандинавските земји, но во другите делови од светот на само што се употребуваат на големо туку на призводителите им е дозволено само да назначат дека се употебени бои, без да ги наведат.
5. Транс масти
Овој тип на маст се додава во производите со цел да им го продолжи векот на полица. Меѓутоа, уште со нивното откривање биле подложени на бројни истражувања па многу од добиените резултати ги поврзуваат со покачување на LDL (лошиот) холестерол, а намалување на HDL (добриот) холестерол во крвта. Ова го зголемува ризикот од коронарни заболувања и срцев удар. Секој продукт кој содржи повеќе од 2% транс масти е забранет во Данска.
Најголем извор на транс масти е маргаринот, а на етикетите се наоѓа под името „парцијално хидрогенизирано масло”, па го има во чипсовите, крекерите, брзата храна.
shto se krie zad etiketata? aditivite se dodatoci vo hranlivite produkti koi go podobruvaat izgledot, vkusot i ovozmozhuvaat eden prozvod da stoi na polica mnogu podolgo otkolku shto bi stoel vo negovata osnovna forma. ushte pred mnogu vekovi bile koristeni shekjer, sol ili ocet za da go prodolzhat vekot na hranata, no so napredokot na tehnologijata i pobaruvachkata na masovnata konsumpcija vo posledniot vek, zapochnala nova era vo koristenjeto na aditivite, so golem broj na hemiski supstanci od koi eden del e opasen po zdravjeto. 1. veshtachki zasladuvachi aspartam (e951), kaj nas e poznat pod imeto natren, se naogja rechisi vo sekoj proizvod koj e markiran kako „dietalen” ili „bez shekjer”. i navistina, ovoj zasladuvach ne sodrzhi kalorii, no pretstavuva opasna supstanca okolu koja postojat mogu kontroverzii ushte od 70tite godini na minatiot vek. se smeta deka aspartamot mozhe da deluva kako neurotoksin i potencijalen kancerogen. isto taka se smeta deka ja namaluva inteligencijata osobeno kaj decata. go ima vo dietalnite gazirani sokovi, gumenite bomboni, gumite za djvakanje, vitamini vo forma na pastili, pasti za zabi, ladni chaevi, tvrdi bomboni. 2. pchenkaren sirup isto taka zasladuvach. negovata upotreba e shiroka zatoa shto e poeftin. se dobiva od pchenkaren skrob, no za razlika od aspartamot pchenkarniot sirup ima visoka sodrzhina na kalorii, pa taka i se povrzuva so pokachuvanje na telesnata tezhina i debelina so site nejzini posledici kako dijabetes i kardiovaskularni zaboluvanja. tokmu zaradi toa evropskata unija postavi limit na proizvodstvoto na pchenkarniot sirup . sluzhi kako zasladuvach vo golem del od fabrichkata hrana, vo slatkite, leb, ovoshni jogurti, dresing za salata, zelenchukovi i ovoshni konzervi. 3. natrium nitrat ako mislevte deka bojata na mesoto korelira so negovata svezhina razmislete ushte ednash. ovoj aditiv poznat ushte i kako natrium nitrit e odgovoren za crvenikavata i svezha nijansa na mesoto. bile napraveni povekje obidi istiot da se iskluchi od upotreba, no blagodarenie na silno razvienata mesna industrija, natrium nitratot na golemo se koristi za da ja sokrie sivkavata nijansa koja ja dobiva staroto, otstoeno meso . opasnosta od ovoj aditiv lezhi vo oslobodenite nitrozamini vo digestivniot trakt koi pretstavuvaat kancerogeni materii. se koristi za prezervacija i prebojuvanje na chadenoto meso, pushenata riba, virshlite, shunkata, slaninata i mnogu drugi mesni prizvodi. 4. prehrambeni boi boenjeto na hranata so boi dobieni od prirodni sostojki e bezopasno. no eftinata zamena na prirodnite boi vo sharenite bomboni, gumi za djvakanje ili lizhavchinja se vsushnost opasni veshtachki prehrambeni boi za koi se smeta deka mozhe da dovedat do pojava na problemi vo odnesuvanjeto, namaluvanje na koeficientot na inteligencija, pa duri i do pojava na karcinomi. mnogu od ovie boi se zabraneti vo skandinavskite zemji , no vo drugite delovi od svetot na samo shto se upotrebuvaat na golemo tuku na prizvoditelite im e dozvoleno samo da naznachat deka se upotebeni boi, bez da gi navedat. 5. trans masti ovoj tip na mast se dodava vo proizvodite so cel da im go prodolzhi vekot na polica. megjutoa, ushte so nivnoto otkrivanje bile podlozheni na brojni istrazhuvanja pa mnogu od dobienite rezultati gi povrzuvaat so pokachuvanje na ldl (loshiot) holesterol, a namaluvanje na hdl (dobriot) holesterol vo krvta. ova go zgolemuva rizikot od koronarni zaboluvanja i srcev udar. sekoj produkt koj sodrzhi povekje od 2% trans masti e zabranet vo danska. najgolem izvor na trans masti e margarinot, a na etiketite se naogja pod imeto „parcijalno hidrogenizirano maslo”, pa go ima vo chipsovite, krekerite, brzata hrana.
Објава← Назад кон архивата