Флора-фауна
Плиометрија


Први започнале да го применуваат плиометрискиот метод атлетичарите, а потоа овој метод бил прифатен и во други спортови, откако биле воочени предностите. Сепак овој вид на тренинг не започнал да се применува во шеесеттите години. Многу години предходно се користел овој метод, но тогаш бил наречен „Тренинг скокови”, но меѓутоа без посебни резултати, бидејќи не се работело систематски.
Целта во плиометријата е после ексцентричната контракција (најчесто тоа е доскок од одредена висина) во која мускулите се истегнуваат и така се оптеретуваат, да следува концентрична контракција (одскок) каде што мускулите се скратуваат.
Плиометрискиот тренинг ја искористува силата на гравитацијата за брзо да се истегнат мускулите при доскокот, за да се создаде еластична енергија за што поефикасна реализација на концентричната фаза т.е. одскокот. Екцентричното движење се одвива со голема брзина, а со тоа се активираат голем број на брзо скратувачки мускулни влакна.
Силата при ексцентричната контракција е поголема во однос на силата при концентрична контракција, затоа што телото произведува поголема тензија, односно тонус на мускулите, каде што се врши притисок од надворешните сили.

Планирање на плиометриски циклус
Пред започувањето на плиометрискиот циклус, покрај тоа што спортистот треба да поседува напредни моторички способности, потребно е и да ги има предходно совладано техничките детали на плиометриските вежби, односно да знае правилно да ги изведува. Еден од најзначајните детали во планирањето на плиометрискиот циклус е тоа што секогаш, плиометрискиот циклус започува со вежби со низок интензитет и постепено интензитетот на вежбите се зголемува.
Исто така се зголемува и обемот. Еден напреден плиометриски макро циклус трае 8 до 12 недели со 2-3 тренажни единици во текот на една недела. Додека во главно еден микро циклус треа 2 недели, односно 4-6 тренинзи.
1. Скокови во место (Jumps in Place)
Самиот назив „Скокови во место”, означува токму тоа: скокови кај кои доскокот е на истото место каде што започнал скокот. Овие скокови се со релативно понизок интензитет. Скоковите се изведуваат еден по друг, со што е можно пократок контакт со подлогата. Со овие скокови може да се подобри: страртната брзина и вертикалниот одраз.
2. Скокови од место (Standing Jumps)
Овие скокови се карактеристични по тоа што се нагласува првиот отскок, кој може да биде: хоризонтален, вертикален или латерален. Поради тоа, при изведување на овие скокови треба да се обрне посебно внимание на стартната позиција. Таа треба да е со двете стапала на подологата во ширина на рамеснкиот појас. Со овие скокови може да се подобри: стартната брзина, промена на насоката на движење, вертикалниот и хоризонталниот одраз.
3.Комбинирани прескоци и скокови (Multiple Jumps)
Овој вид на прескоци и скокови се комбинација на скокови во место и скокови од место. Овие прескоци и скокови можат да се направат со или без бариери. Напредна форма на комбинираните прескоци и скокови се скоковите на кутија (box jumps). Со овие скокови може да се подобри: стартна брзина, забрзување, промена на насоката на движење, веритален и хоризонтален одраз.
4.„Еленски”, „Индијански” и други едноножни скокови (Bounding)
Еленските и индијанските скокови можат да се изведуваат во три варијанти: во далечина, во височина и брзи потскокнувања. Движењето на рацете може да биде симетрично или асиметрчно. Затоа што доскокнувањето и отскокнувањето секогаш се само на една нога, овие скокови имаат прилично висок интензитет.
5. Скокови на кутии (Box jumps)
Овие скокови се комбинација од комбинирани прескоци и скокови и скокови во длабочина. Тие можат да бидат со мал интензитет, но и со екстремно голем интензитет, доколку се користат високи кутии. Овие скокови ги вклучуваат истовремено, хоризонталните и вертикалите компоненти за целосна успешност. Со употреба на овие скокови се подобруваат: забрзувањето, промената на насока на движење, вертикалниот и хоризонталниот одраз.
6. Скокови во длабочина (Depth jumps)
Скоковите во длабочина имаат највисок интензитет. Овие скокови се водечка метода во подобрување на реактивните способности на нервно-мускулниот систем. Овој вид на скокови го употребуваат само добро припремните спортисти, затоа што претставува огромно оптеретување како за механичкиот така и за нервниот систем.
Скоковите се изведуваат во длабочина од 50цм до 120цм. Кога бил претставен екцентричниот тренинг, пред педесет години, се тврдело дека високите длабочински скокови (75-105 цм.), се подтребни за да се постигнат максимални резултати (Веркхошански, 1968). Покасно истражувањата докажале дека за да се постигнат максимални резултати, скоковите во длабочина треба да се изведуваат од висина помеѓу 40-60цм. ( Коми, 1978). За да се одреди адекватната висина на скоковите во длабочина, потребно е да се изведе тест, скок во длабочина од висина 30-105цм.
Висината од која скокнал спортистот и постигнал најголем вертикален одраз, одговара на потребната висина за изведување на тренингот на оваа плиометриска вежба. Овие скокови играат улога во подобрувањето на: стартната брзина, промена на насоката на движење и вертикалниот одраз.

Плиометрискиот тренинг ги активира нервно-мускулните компоненти, ја подобрува ефикасноста на нервниот систем и мускулните перформанси. Со примена на овој метод се подобруваат брзинско силовите способности и експлозивната сила.
Овој метод треба да се применува заедно со други методи за подобрување на силата во склоп на целокупната тренажна програма, за да се подобри врската помеѓу максималната и експлозивната сила.
Доколку овој програм не е добро осмислен и програмиран не може да се постигне очекуваниот напредок, може да се доведе спортистот до состојба на претренираност, повреди и т.н.
pliometrija prvi zapochnale da go primenuvaat pliometriskiot metod atleticharite, a potoa ovoj metod bil prifaten i vo drugi sportovi, otkako bile voocheni prednostite. sepak ovoj vid na trening ne zapochnal da se primenuva vo sheesettite godini. mnogu godini predhodno se koristel ovoj metod, no togash bil narechen „trening skokovi”, no megjutoa bez posebni rezultati, bidejkji ne se rabotelo sistematski. celta vo pliometrijata e posle ekscentrichnata kontrakcija (najchesto toa e doskok od odredena visina) vo koja muskulite se istegnuvaat i taka se opteretuvaat, da sleduva koncentrichna kontrakcija (odskok) kade shto muskulite se skratuvaat. pliometriskiot trening ja iskoristuva silata na gravitacijata za brzo da se istegnat muskulite pri doskokot, za da se sozdade elastichna energija za shto poefikasna realizacija na koncentrichnata faza t.e. odskokot. ekcentrichnoto dvizhenje se odviva so golema brzina, a so toa se aktiviraat golem broj na brzo skratuvachki muskulni vlakna. silata pri ekscentrichnata kontrakcija e pogolema vo odnos na silata pri koncentrichna kontrakcija, zatoa shto teloto proizveduva pogolema tenzija, odnosno tonus na muskulite, kade shto se vrshi pritisok od nadvoreshnite sili. planiranje na pliometriski ciklus pred zapochuvanjeto na pliometriskiot ciklus, pokraj toa shto sportistot treba da poseduva napredni motorichki sposobnosti, potrebno e i da gi ima predhodno sovladano tehnichkite detali na pliometriskite vezhbi, odnosno da znae pravilno da gi izveduva. eden od najznachajnite detali vo planiranjeto na pliometriskiot ciklus e toa shto sekogash, pliometriskiot ciklus zapochuva so vezhbi so nizok intenzitet i postepeno intenzitetot na vezhbite se zgolemuva. isto taka se zgolemuva i obemot. eden napreden pliometriski makro ciklus trae 8 do 12 nedeli so 2-3 trenazhni edinici vo tekot na edna nedela. dodeka vo glavno eden mikro ciklus trea 2 nedeli, odnosno 4-6 treninzi. 1. skokovi vo mesto (jumps in place) samiot naziv „skokovi vo mesto”, oznachuva tokmu toa: skokovi kaj koi doskokot e na istoto mesto kade shto zapochnal skokot. ovie skokovi se so relativno ponizok intenzitet. skokovite se izveduvaat eden po drug, so shto e mozhno pokratok kontakt so podlogata. so ovie skokovi mozhe da se podobri: strartnata brzina i vertikalniot odraz. 2. skokovi od mesto (standing jumps) ovie skokovi se karakteristichni po toa shto se naglasuva prviot otskok, koj mozhe da bide: horizontalen, vertikalen ili lateralen. poradi toa, pri izveduvanje na ovie skokovi treba da se obrne posebno vnimanie na startnata pozicija. taa treba da e so dvete stapala na podologata vo shirina na ramesnkiot pojas. so ovie skokovi mozhe da se podobri: startnata brzina, promena na nasokata na dvizhenje, vertikalniot i horizontalniot odraz. 3.kombinirani preskoci i skokovi (multiple jumps) ovoj vid na preskoci i skokovi se kombinacija na skokovi vo mesto i skokovi od mesto. ovie preskoci i skokovi mozhat da se napravat so ili bez barieri. napredna forma na kombiniranite preskoci i skokovi se skokovite na kutija (box jumps). so ovie skokovi mozhe da se podobri: startna brzina, zabrzuvanje, promena na nasokata na dvizhenje, veritalen i horizontalen odraz. 4.„elenski”, „indijanski” i drugi ednonozhni skokovi (bounding) elenskite i indijanskite skokovi mozhat da se izveduvaat vo tri varijanti: vo dalechina, vo visochina i brzi potskoknuvanja. dvizhenjeto na racete mozhe da bide simetrichno ili asimetrchno. zatoa shto doskoknuvanjeto i otskoknuvanjeto sekogash se samo na edna noga, ovie skokovi imaat prilichno visok intenzitet. 5. skokovi na kutii (box jumps) ovie skokovi se kombinacija od kombinirani preskoci i skokovi i skokovi vo dlabochina. tie mozhat da bidat so mal intenzitet, no i so ekstremno golem intenzitet, dokolku se koristat visoki kutii. ovie skokovi gi vkluchuvaat istovremeno, horizontalnite i vertikalite komponenti za celosna uspeshnost. so upotreba na ovie skokovi se podobruvaat: zabrzuvanjeto, promenata na nasoka na dvizhenje, vertikalniot i horizontalniot odraz. 6. skokovi vo dlabochina (depth jumps) skokovite vo dlabochina imaat najvisok intenzitet. ovie skokovi se vodechka metoda vo podobruvanje na reaktivnite sposobnosti na nervno-muskulniot sistem. ovoj vid na skokovi go upotrebuvaat samo dobro pripremnite sportisti, zatoa shto pretstavuva ogromno opteretuvanje kako za mehanichkiot taka i za nervniot sistem. skokovite se izveduvaat vo dlabochina od 50cm do 120cm. koga bil pretstaven ekcentrichniot trening, pred pedeset godini, se tvrdelo deka visokite dlabochinski skokovi (75-105 cm.), se podtrebni za da se postignat maksimalni rezultati (verkhoshanski, 1968). pokasno istrazhuvanjata dokazhale deka za da se postignat maksimalni rezultati, skokovite vo dlabochina treba da se izveduvaat od visina pomegju 40-60cm. ( komi, 1978). za da se odredi adekvatnata visina na skokovite vo dlabochina, potrebno e da se izvede test, skok vo dlabochina od visina 30-105cm. visinata od koja skoknal sportistot i postignal najgolem vertikalen odraz, odgovara na potrebnata visina za izveduvanje na treningot na ovaa pliometriska vezhba. ovie skokovi igraat uloga vo podobruvanjeto na: startnata brzina, promena na nasokata na dvizhenje i vertikalniot odraz. pliometriskiot trening gi aktivira nervno-muskulnite komponenti, ja podobruva efikasnosta na nervniot sistem i muskulnite performansi. so primena na ovoj metod se podobruvaat brzinsko silovite sposobnosti i eksplozivnata sila. ovoj metod treba da se primenuva zaedno so drugi metodi za podobruvanje na silata vo sklop na celokupnata trenazhna programa, za da se podobri vrskata pomegju maksimalnata i eksplozivnata sila. dokolku ovoj program ne e dobro osmislen i programiran ne mozhe da se postigne ochekuvaniot napredok, mozhe da se dovede sportistot do sostojba na pretreniranost, povredi i t.n.
Објава← Назад кон архивата