Флора-фауна
Совети за користењето на планинарските стапови


Општо за планинарските стапови (штеки)
Стаповите за планинарење пред се спаѓаат во опрема за пешачење отколку опрема за качување. Составени се од три дела и служат за намалување на оптеретеноста на нозете (пред сè колената) најмногу кога планинарите одат на долги тури или кога носат тежок ранец. Стапот за да трае подолго, неговиот врв се произведува од карбид. Кога не се носат стаповите тие треба да се прикачени на ранецот секогаш од надворешната страна и задолжително со остриот дел кон долу (бидејќи при евентуален пад можете да се повреди планинарот позади вас), а на врвот се става заштитната капа.
Предности и недостатоци
Многу планинари и алпинисти користат телескопски стапови при качувања и симнувања бидејќи нивното правилно користење го намалува оптеретувањето на карлицата, колената и скочните зглобови. Телескопските стапови треба да се користат со правилна техника: секогаш се користат двата стапа, со еднаква висина, цврсти рачки, конструирани така да кога се потиснуваат кон тлото даваат цврст ослон. Од пресудно значење е користењето на обата стапа и секогаш во наклонот на телото.

Предности:
Со правилна техника при употреба на стаповите, особено кога се оди низбрдо, тие можат да апсорбираат многу ”тони” тежина. Намалувањето на оптеретувањето на карлицата и зглобовите е посебно изразено во следните ситуации:
1. Кај повозрасните планинари се со поголема телесна тежина.
2. Кај планинари со хронични болести на зглобовите (артритис, спондилитис).
3. Кога се носат големи тежини (експедиции).
4. Кога се оди по снежни падини, влажен терен, при преоѓање на реки, кога се оди низ магла или навечер (во услови на намалена видливост).
Недостатоци:
1. Неправилна техника на користење на стаповите: ако стаповите се држат подалеку од телото тогаш се зголемува напорот и се зголемува ротацискиот момент со што може да ја поремети рамнотежата на планинарот.
2. Намален осет за рамнотежа: со континуирана употреба на стаповите се намалува кординациската способност на планинарот, а со тоа и неговата стабилност без разлика што тој мисли дека е стабилен и сигурен. Недостатокот се воочува на тешки терени како тесни патеки и стени, кога не можат да се употребат стаповите. Сопнувањето на вакви терени се случува кога се употребуваат стапови.
3. Намалување на физиолошките заштитни механизми. Притисокот кој се создава во зглобовите при одењето е стимулус за прехрана на зглобните структури (‘рскавиците на зглобовите), а напрегањето и работата на мускулите ја одржува нивната еластичност. Континуираното користење на стаповите ги намалува овие стимулуси.
Со помош на правилната техника на одење се избегнува пренапрегањето. Многу е подобро и не само од физиолошки причини здравите планинари да се обидат да ја поправат техниката на пешачење без помош на стапови, отколку постојано да ги користат.
Нормално дека ако ја намалат телесната тежина, тежината на ранецот и правилната техника на пешачење ќе се намали и непотребното оптоварување на зглобовите. Тоа значи дека чекорите треба да бидат кратки, еластични, одмерени чекори избегнувајќи ги долгите и брзи чекорења.
Кога пешачите, секогаш користете ги подолгите патеки со завои отколку попречните врвици. Исто така многу е важно да ги избирате турите според сопствените можности. Следејќи ги овие основни совети ќе ги зачувате своите зглобови, па дури и ако планинарите со години.
Заклучок
Употребата на соодветни стапови (штеки) како помош при планинарењето, особено во услови на симнување по стрмни стази, има предност и се препорачува особено кај постари лица и лица со прекумерна телесна тежина. Употребата на штеки при носење на голем товар прави да се чувствувате удобно и сигурно, но таа лежерност при одередни ситуации може да предизвика повреда. Затоа од голема важност е внимателно да се користат овие помагала.
soveti za koristenjeto na planinarskite stapovi opshto za planinarskite stapovi (shteki) stapovite za planinarenje pred se spagjaat vo oprema za peshachenje otkolku oprema za kachuvanje. sostaveni se od tri dela i sluzhat za namaluvanje na opteretenosta na nozete (pred sè kolenata) najmnogu koga planinarite odat na dolgi turi ili koga nosat tezhok ranec. stapot za da trae podolgo, negoviot vrv se proizveduva od karbid. koga ne se nosat stapovite tie treba da se prikacheni na ranecot sekogash od nadvoreshnata strana i zadolzhitelno so ostriot del kon dolu (bidejkji pri eventualen pad mozhete da se povredi planinarot pozadi vas), a na vrvot se stava zashtitnata kapa. prednosti i nedostatoci mnogu planinari i alpinisti koristat teleskopski stapovi pri kachuvanja i simnuvanja bidejkji nivnoto pravilno koristenje go namaluva opteretuvanjeto na karlicata, kolenata i skochnite zglobovi. teleskopskite stapovi treba da se koristat so pravilna tehnika: sekogash se koristat dvata stapa, so ednakva visina, cvrsti rachki, konstruirani taka da koga se potisnuvaat kon tloto davaat cvrst oslon. od presudno znachenje e koristenjeto na obata stapa i sekogash vo naklonot na teloto. prednosti: so pravilna tehnika pri upotreba na stapovite, osobeno koga se odi nizbrdo, tie mozhat da apsorbiraat mnogu ”toni” tezhina. namaluvanjeto na opteretuvanjeto na karlicata i zglobovite e posebno izrazeno vo slednite situacii: 1. kaj povozrasnite planinari se so pogolema telesna tezhina. 2. kaj planinari so hronichni bolesti na zglobovite (artritis, spondilitis). 3. koga se nosat golemi tezhini (ekspedicii). 4. koga se odi po snezhni padini, vlazhen teren, pri preogjanje na reki, koga se odi niz magla ili navecher (vo uslovi na namalena vidlivost). nedostatoci: 1. nepravilna tehnika na koristenje na stapovite: ako stapovite se drzhat podaleku od teloto togash se zgolemuva naporot i se zgolemuva rotaciskiot moment so shto mozhe da ja poremeti ramnotezhata na planinarot. 2. namalen oset za ramnotezha: so kontinuirana upotreba na stapovite se namaluva kordinaciskata sposobnost na planinarot, a so toa i negovata stabilnost bez razlika shto toj misli deka e stabilen i siguren. nedostatokot se voochuva na teshki tereni kako tesni pateki i steni, koga ne mozhat da se upotrebat stapovite. sopnuvanjeto na vakvi tereni se sluchuva koga se upotrebuvaat stapovi. 3. namaluvanje na fizioloshkite zashtitni mehanizmi. pritisokot koj se sozdava vo zglobovite pri odenjeto e stimulus za prehrana na zglobnite strukturi (‘rskavicite na zglobovite), a napreganjeto i rabotata na muskulite ja odrzhuva nivnata elastichnost. kontinuiranoto koristenje na stapovite gi namaluva ovie stimulusi. so pomosh na pravilnata tehnika na odenje se izbegnuva prenapreganjeto. mnogu e podobro i ne samo od fizioloshki prichini zdravite planinari da se obidat da ja popravat tehnikata na peshachenje bez pomosh na stapovi, otkolku postojano da gi koristat. normalno deka ako ja namalat telesnata tezhina, tezhinata na ranecot i pravilnata tehnika na peshachenje kje se namali i nepotrebnoto optovaruvanje na zglobovite. toa znachi deka chekorite treba da bidat kratki, elastichni, odmereni chekori izbegnuvajkji gi dolgite i brzi chekorenja. koga peshachite, sekogash koristete gi podolgite pateki so zavoi otkolku poprechnite vrvici. isto taka mnogu e vazhno da gi izbirate turite spored sopstvenite mozhnosti. sledejkji gi ovie osnovni soveti kje gi zachuvate svoite zglobovi, pa duri i ako planinarite so godini. zakluchok upotrebata na soodvetni stapovi (shteki) kako pomosh pri planinarenjeto, osobeno vo uslovi na simnuvanje po strmni stazi, ima prednost i se preporachuva osobeno kaj postari lica i lica so prekumerna telesna tezhina. upotrebata na shteki pri nosenje na golem tovar pravi da se chuvstvuvate udobno i sigurno, no taa lezhernost pri oderedni situacii mozhe da predizvika povreda. zatoa od golema vazhnost e vnimatelno da se koristat ovie pomagala.
Објава← Назад кон архивата