Флора-фауна
Емотивни состојби во спортските активности


Од исклучително значење е влијанието на менталните процеси врз модулирањето на емотивните состојби. Емоциите се карактеристика на секоја личност, не следат низ целиот живот, специфични се по модалитетот и интензитетот, а се базираат на вродените, но и на стечените механизми на дејствијата врз сиот нервен систем.
Глобално, емоциите можат да бидат пријатни и непријатни, односно позитивни и негативни со други зборови кажано, награда и казна.
Најзначаен и најчест бенефит од умерените спортски активност, рекреација, тренинг или натпреварувањата се потенцираните позитивни емоционални состојби. Секоја спортска активност тригерира тнр. “exercise high”– состојба на еуфорија, веселост или релакс состојба, а ги редуцира анкциозноста, тензичноста т.е. напнатоста и конфузиите.

Генерално, физичките активности ги потиснуваат негативните или непријатните емоции и на тој начин делуваат антистресно. Спортот прави феноменален допринос во развој на здрава и стабилна личност, но и ги намалуваат тегобите кај луѓето со дефицит во емотивноста.
Меѓумозокот т.е. лимбичниот систем со хипоталамусот прима директни информации поврзани со работата на локомоторниот систем и е основна врска со повисоките мозочни центри. Современите неурофизиолошки истражувања докажуваат комплексни промени на различни трансмитерски комплекси и хормонски системи.
Потврдено е дека норадреналинот и серотонинот во лимбичкиот систем го зголемува чувството за добро здравје, среќа, задоволство, психомоторна рамнотежа и зголемен сексуален нагон.

Во процесот на трансмисијата на примените сигнали, поготово при зголемената телесна активност, особена важност имаат субстанците слични на морфинот (ендоген морфин или скратено ендорфин) од кои најзначајна улога има бета – ендорфинот.
Концентрацијата на ендогените опијати во серумот (пред се бета ендорфинот) расте како одговор на физичка активност и до пет пати повеќе во однос на неактивност. Нивото пак во мозокот расте и до два пати.
Различен тип на вежбање ќе допринесе и различен степен на произведување на ендорфини. Анаеробниот тип (пр. спринт) дава поголем степен на синтеза на овој хормон во однос на аеробниот. Кај тренираните особи обично има бифазен одговор, и тоа пик во 30-та и 120-та минута, но присуството е значително на повисок степен за разлика од нетренираните во тек на целиот ден.

Ендогените опоиди освен тоа делуваат и на зголемената интолеранција на болката, го регулираат апетитот (во смисла на зголемена потреба за храна што е нормално после физички напор), регулира потреба за земање на вода, учествува во регулацијата на хормонот на растот, пролактинот, катехоламините па дури и во регулацијата на менструалниот циклус кај жените (инхибира лачење на ЛХ и ФСХ).
Каков баланс на центрите за награда и казна ќе направите Вие, зависи од самите Вас.
emotivni sostojbi vo sportskite aktivnosti od iskluchitelno znachenje e vlijanieto na mentalnite procesi vrz moduliranjeto na emotivnite sostojbi. emociite se karakteristika na sekoja lichnost, ne sledat niz celiot zhivot, specifichni se po modalitetot i intenzitetot, a se baziraat na vrodenite, no i na stechenite mehanizmi na dejstvijata vrz siot nerven sistem. globalno, emociite mozhat da bidat prijatni i neprijatni, odnosno pozitivni i negativni so drugi zborovi kazhano, nagrada i kazna. najznachaen i najchest benefit od umerenite sportski aktivnost, rekreacija, trening ili natprevaruvanjata se potenciranite pozitivni emocionalni sostojbi . sekoja sportska aktivnost trigerira tnr. “exercise high” – sostojba na euforija, veselost ili relaks sostojba, a gi reducira ankcioznosta, tenzichnosta t.e. napnatosta i konfuziite. generalno, fizichkite aktivnosti gi potisnuvaat negativnite ili neprijatnite emocii i na toj nachin deluvaat antistresno. sportot pravi fenomenalen doprinos vo razvoj na zdrava i stabilna lichnost, no i gi namaluvaat tegobite kaj lugjeto so deficit vo emotivnosta. megjumozokot t.e. limbichniot sistem so hipotalamusot prima direktni informacii povrzani so rabotata na lokomotorniot sistem i e osnovna vrska so povisokite mozochni centri. sovremenite neurofizioloshki istrazhuvanja dokazhuvaat kompleksni promeni na razlichni transmiterski kompleksi i hormonski sistemi. potvrdeno e deka noradrenalinot i serotoninot vo limbichkiot sistem go zgolemuva chuvstvoto za dobro zdravje, srekja, zadovolstvo, psihomotorna ramnotezha i zgolemen seksualen nagon. vo procesot na transmisijata na primenite signali, pogotovo pri zgolemenata telesna aktivnost, osobena vazhnost imaat substancite slichni na morfinot (endogen morfin ili skrateno endorfin ) od koi najznachajna uloga ima beta – endorfinot. koncentracijata na endogenite opijati vo serumot (pred se beta endorfinot) raste kako odgovor na fizichka aktivnost i do pet pati povekje vo odnos na neaktivnost. nivoto pak vo mozokot raste i do dva pati. razlichen tip na vezhbanje kje doprinese i razlichen stepen na proizveduvanje na endorfini. anaerobniot tip (pr. sprint) dava pogolem stepen na sinteza na ovoj hormon vo odnos na aerobniot. kaj treniranite osobi obichno ima bifazen odgovor, i toa pik vo 30-ta i 120-ta minuta, no prisustvoto e znachitelno na povisok stepen za razlika od netreniranite vo tek na celiot den. endogenite opoidi osven toa deluvaat i na zgolemenata intolerancija na bolkata, go reguliraat apetitot (vo smisla na zgolemena potreba za hrana shto e normalno posle fizichki napor), regulira potreba za zemanje na voda, uchestvuva vo regulacijata na hormonot na rastot, prolaktinot, kateholaminite pa duri i vo regulacijata na menstrualniot ciklus kaj zhenite (inhibira lachenje na lh i fsh). kakov balans na centrite za nagrada i kazna kje napravite vie, zavisi od samite vas.
Објава← Назад кон архивата