Флора-фауна
Фактори што влијаат на физичката издржливост


Науката за да го поедностави и објасни целиот тој скриен процес издвојува неколку главни причини односно фактори кој влијаат на издржливоста и нашите перформанси. Воедно истражувањата покажуваат дека овие фактори лесно можат да се менуваат (некој помалку, некој повеќе) се разбира со соодветен тренинг и програмирана исхрана и хидрација.
Еве неколку од фактори кој се значајни за перформансите и издржливоста особено кај спортистите:
VO2 Max
Невозможно е да се говори за издржливост, перформанси и тренинг а да не се спомне VO2 Max или максималната кислородна потрошувачка. За спортистите кој се натпреваруваат во спортови особено каде предоминира издржливоста овој индекс е важен и кај нив тој е повисок отколку кај нетренирани индивидуи кои со тренажен процес можат да го подобрат овој индекс и до 20%.
Целта на секој тренинг за издржливост е да ја подобри максималната горна граница на аеробната моќ. Со тоа ќе имате поголема работоспособност на телото за време на интензивни и долготрајни натоварувања. Овој индекс и неговата вредност која е менлива во зависност од кондициското ниво е еден од факторите кој влијаат на општата издржливост.
Лактатен праг
Има многу термини кои ја опишуваат врската помеѓу кумулацијата на лактатите во крвта и зголемениот интензитет на вежбањето. Ако индексот VO2 max се смета за некаква горна граница на аеробниот интензитет тогаш лактатниот праг е всушност показател колку од тој горен лимит може да се искористи.
Лактатниот праг е ниво каде лактатите се продуцираат во мускулите за време на гликолизата и не може да се метаболизираат (искористат) со истата брзина во однос на брзината со која се продуцираат. Кога се надминува овој праг се нарушува ацидо базниот баланс и индиректно се случуваат каскадни реакции кој во продолжен период достигaат висока концентрација и делуваат со појавата на замор.

Ефикасност при натоварувањето (економичност)
Два различни спортисти може да имаат еднаков VO2 max и може и да имаат ист лактатен праг но сепак најрелевантен е податокот за брзината или отпорот при кој овие два маркери се јавуваат. Спортисти со висока ефикасност при натоварувањетo трошат помалку енергија (конзумираат помалку кислород) на даден отпор или вежба.
Искористување на супстратите
Оксидативниот енергетски систем може да ги искористи и мастите и јагленохидратите како гориво за добивање на енергија. Додека важбате и интензитетот се подигне над (>70% VO2 max) тогаш телото со поголем процент ќе ги користи јагленохидратите наместо мастите како гориво.
Со самото намалување (исцрпување) на овие јагленохидратни резерви (гликоген) во телото ќе се намали и интензитетот при кој можеме да дејствуваме. Со тренинг, овој сооднос се менува и телото може да добие повеќе енергија од мастите при што ќе се заштеди од гликогенските резерви кои пак ќе овозможат поинтензивна работа во подолг период.
Карактеристики на мускулните влакна
Елитните спортисти во спортовите на издржливост имаат повисок процент на мускулни влакна од Тип 1. Овој тип на влакна има поголем број на митохондрии (клеточни структури) во однос на влакната од Тип 2 и оксидативни ензими кој овозможуваат поголем аеробен метаболизам.
Тренингот за издржливост нема да може да ги трансформира мускулните влакна од Тип 2 во Тип 1, но ќе може да ги адаптира, односно метаболичките карактеристики на мускулните влакна може да бидат променети така што оксидативното производство на енергија станува поефикасно.
faktori shto vlijaat na fizichkata izdrzhlivost naukata za da go poednostavi i objasni celiot toj skrien proces izdvojuva nekolku glavni prichini odnosno faktori koj vlijaat na izdrzhlivosta i nashite performansi. voedno istrazhuvanjata pokazhuvaat deka ovie faktori lesno mozhat da se menuvaat (nekoj pomalku, nekoj povekje) se razbira so soodveten trening i programirana ishrana i hidracija. eve nekolku od faktori koj se znachajni za performansite i izdrzhlivosta osobeno kaj sportistite: vo2 max nevozmozhno e da se govori za izdrzhlivost, performansi i trening a da ne se spomne vo2 max ili maksimalnata kislorodna potroshuvachka. za sportistite koj se natprevaruvaat vo sportovi osobeno kade predominira izdrzhlivosta ovoj indeks e vazhen i kaj niv toj e povisok otkolku kaj netrenirani individui koi so trenazhen proces mozhat da go podobrat ovoj indeks i do 20%. celta na sekoj trening za izdrzhlivost e da ja podobri maksimalnata gorna granica na aerobnata mokj. so toa kje imate pogolema rabotosposobnost na teloto za vreme na intenzivni i dolgotrajni natovaruvanja. ovoj indeks i negovata vrednost koja e menliva vo zavisnost od kondiciskoto nivo e eden od faktorite koj vlijaat na opshtata izdrzhlivost. laktaten prag ima mnogu termini koi ja opishuvaat vrskata pomegju kumulacijata na laktatite vo krvta i zgolemeniot intenzitet na vezhbanjeto. ako indeksot vo2 max se smeta za nekakva gorna granica na aerobniot intenzitet togash laktatniot prag e vsushnost pokazatel kolku od toj goren limit mozhe da se iskoristi. laktatniot prag e nivo kade laktatite se produciraat vo muskulite za vreme na glikolizata i ne mozhe da se metaboliziraat (iskoristat) so istata brzina vo odnos na brzinata so koja se produciraat. koga se nadminuva ovoj prag se narushuva acido bazniot balans i indirektno se sluchuvaat kaskadni reakcii koj vo prodolzhen period dostigaat visoka koncentracija i deluvaat so pojavata na zamor. efikasnost pri natovaruvanjeto (ekonomichnost) dva razlichni sportisti mozhe da imaat ednakov vo2 max i mozhe i da imaat ist laktaten prag no sepak najrelevanten e podatokot za brzinata ili otporot pri koj ovie dva markeri se javuvaat. sportisti so visoka efikasnost pri natovaruvanjeto troshat pomalku energija (konzumiraat pomalku kislorod) na daden otpor ili vezhba. iskoristuvanje na supstratite oksidativniot energetski sistem mozhe da gi iskoristi i mastite i jaglenohidratite kako gorivo za dobivanje na energija. dodeka vazhbate i intenzitetot se podigne nad ( 70% vo2 max) togash teloto so pogolem procent kje gi koristi jaglenohidratite namesto mastite kako gorivo. so samoto namaluvanje (iscrpuvanje) na ovie jaglenohidratni rezervi (glikogen) vo teloto kje se namali i intenzitetot pri koj mozheme da dejstvuvame. so trening, ovoj soodnos se menuva i teloto mozhe da dobie povekje energija od mastite pri shto kje se zashtedi od glikogenskite rezervi koi pak kje ovozmozhat pointenzivna rabota vo podolg period. karakteristiki na muskulnite vlakna elitnite sportisti vo sportovite na izdrzhlivost imaat povisok procent na muskulni vlakna od tip 1. ovoj tip na vlakna ima pogolem broj na mitohondrii (kletochni strukturi) vo odnos na vlaknata od tip 2 i oksidativni enzimi koj ovozmozhuvaat pogolem aeroben metabolizam. treningot za izdrzhlivost nema da mozhe da gi transformira muskulnite vlakna od tip 2 vo tip 1, no kje mozhe da gi adaptira, odnosno metabolichkite karakteristiki na muskulnite vlakna mozhe da bidat promeneti taka shto oksidativnoto proizvodstvo na energija stanuva poefikasno.
Објава← Назад кон архивата