Флора-фауна
Митот наречен Ironman


Кај нас, а уште повеќе и во странство, сè почесто кога паѓа муабет за триатлон најблиска асоцијација на луѓето им е Ironman или, трката на т.н „железни луѓе”. Изразот е убав, па човек се чувствува како супер-херој, а и сакаш да се чувствуваш посебно, кога правиш нешто несекојдневно.
Но, да почнам со ред. Што е Ironman? Триатлонска трка или нешто многу повеќе од тоа? На почеток, еве малку историја…
Во 1977 година Џон Колинс и неговата жена Џуди, заедно со група спортски ентузијасти сакајќи да одредат кој би бил ултимативниот спортист, се решаваат да направат ултра триатлонска трка (со цел да бидат опфатени повеќе дисциплини), последично одбираат место во САД, каде би имале сурови услови, што би го направиле самиот натпревар уште потежок.
Го одбираат островот Ваикики на Хаваи на кој се одржувала 3,8 км пливачка трка Waikiki Rough Water Swim и 180 км велосипедска трка Around-Oahu Bike Race ги спојуваат овие две дистанци и за крај додаваат 42,2 км трчање (маратон).
- „Тој што ќе заврши прв, ќе го наречеме Ironman” – беа легендарните зборови на Џон Колинс, откако беа одредени локацијата и дистанцата.

И така, на 18 февруари 1978 година, беше одржана првата Ironman трка, (3,8 км пливање, 180 км велосипед и 42,2 км трчање) на која учествувале 15 натпреварувачи. Во 1981 година трката е префрлена во Кона на Големиот Остров во Хаваи, каде што до ден денес секоја година се одржува официјалното Светско првенство во Ironman.
Условите на самиот остров се повеќе од сурови, големи бранови и секогаш немирно море, велосипед се вози низ предели со сè уште активни вулкани со температури над 45 степени и огромна влажност и трчање по ридска патека по многу топло и влажно време. И така почнува приказната наречена Ironman или триатлон составен од 3,8 км пливање, 180 км возење велосипед и 42,2 км трчање. Во 2001 година е воведена и Half Ironman дистанца или позната и како Ironman 70.3, која се состои од 1,9 км пливање, 90 км велосипед, 21,1 км трчање.
Денеска, со повеќе од сто Ironman и Ironman 70.3 трки, ова натпреварување претставува нешто многу повеќе од само трка. Прерасна во глобално движење и во можеби најпознатиот светски бренд кога се во прашање endurance спортовите, инспирација за многумина, сон за остварување на невозможното, трка која на многумина ќе им го промени животот.

Но, да разјасниме нешто, Ironman пред сè е бренд или по наше кажано фирма/компанија, и тоа многу профитабилна и успешна, со страшна посветеност на маркетинг (од мотивирачки видеа, брендирана облека, инспиративни приказни и се повеќе и повеќе трки од година в година). Со котизација од 260 евра за полу Ironman и 650-800 евра за цел Ironman, во секој случај се едни од најскапите трки во светот.
Но, кога ќе се земе предвид дека лиценцата за организирање трка под брендот Ironman изнесува 250.000 долари и тоа за полудистанца (плус и целиот трошок на организација на самата трка, обезбедување патека, официјални лица, волонтери…), па така висината на котизацијата можеби е и оправдана.

Но, има и една друга приказна, самиот Ironman бренд потикна уште неколку други брендови да организираат трки во иста ваква дистанца, под друго име. Трките се познати како „полудистанца” за Ironman 70.3 и “цела дистанца” за Ironman. Трки чија котизација се движи помеѓу 30 и 160 евра што ги прави и тоа како подостапни и како локација и како трошок.
Минатиот викенд бев во Хрватска и учествував на една ваква трка (близу Задар), Punta Scala Half Distance Challenge, и слободно можам да кажам дека споредено со другите четири Ironman 70.3 на кој сум учествувал, во ништо не беше полоша трка. Дури, ако споредам со Ironman 70.3 во Пула лани, оваа беше и тоа како подобро организирана трка.

Одлична локација за пливање, температурата одлична, патеката убаво одбележана и убаво дизајнирана. Патеката за велосипед беше совршена, со нов асфалт, горе-долу рамна патека (500 м. висинска разлика), убаво обезбедена од полиција и волонтери, четири станици за вода (во бидони). И секако „најзабавниот” дел беше трчањето – ридска патека (150 м висинска разлика), променлив терен (песок, камени блокови и асфалт), но и незаборавна глетка трчајќи на раб на морето и дури четири станици за вода, овошје, гелови и чаеви. Со еден збор, одлична трка, ќе беше полесно да беше не толку сурово трчањето, но на крајот на краиштата, треба да биде и малку интересно. На 28 мај иста ваква полудистанца имаше и во Белград, на 2 јули има во Котор, Црна Гора во ноември има и во Пореч, Хрватска итн.
Да не бидам погрешно сфатен, секако кога веќе се решаваш за таков чекор, да се спремиш и да завршиш полудистанца или цел Ironman, сакаш тоа да биде баш Ironman трка. Сакаш да се почувствуваш посебно, сакаш да ти кажат дека си железен човек , маицата за завршена трка и тоа како гордо ќе ја носиш секојпат кога ќе трчаш на кеј и во секој случај, ќе биде настан кој ќе остане длабоко во тебе до крајот на животот. И, нема ништо лошо во тоа.
Но, секое задоволство има цена, едно е разликата во цената за учество (во Задар беше 45 евра во Белград 30 евра а Ironman 70.3 e 260 евра) а друго трошокот за сместување, патување. Белград е на 450 км. Од Скопје и лесно се наоѓа за 20-30 евра сместување. За добра Ironman трка треба да одите до Австрија или Германија (или подалеку), кога имате Ironman трка имате и 2000 учесници кои како и вас ќе бараат сместување, па цените и не се така ниски, ако треба да патувате 1500-2000 км ви требаат два дена плус за одмор и соземање после пат. По некоја моја груба калкулација, за Ironman 70,3 трка би ви биле потребни од 600-800 евра (во зависност од типот на сместување и дали ќе делите превоз или ќе одите). А за полудистанца во Белград или каде било на бившите ЈУ простори, ќе ви требаат 200-300 евра.

Дали вреди да се дадат 400-500 евра плус за да се биде во Ironman трка??? Искрено, не знам. Можеби првата трка е убаво да ви биде Ironman трка, сепак 1500-2000 натпреварувачи на старт е глетка што не се заборава, Ironman логото секаде околу тебе и целата таа машинерија дава посебен шмек и големина на секој настан. Но, во секој случај, ако не можете да си дозволите 700 евра за да учествувате на Ironman трка не значи дека не можете да бидете железен човек и не можете да пробате да остварите некој сон. Никој нема да ви одземе или да ве смета за помалку вредни, ако завршите полудистанца во Белград или во Хрватска, или кај и да е, баш напротив мислам дека учество во „мали” трки со 200-300 учесници го прави целиот предизвик потежок, а желбата да се заврши поголема.
Едно од водечките слогани на самиот Ironman e „Единствено што ти треба е железна волја”. Сепак, мислам дека слоганот реално малку избегаат од ова некако се повеќе и повеќе ти треба и се подлабок џеб за баш да бидеш Ironman. Или можеби самиот концепт на брандот не бил наменет за земји со економска моќ како Македонија. Како и да е, ако ја имате желбата и посветеносто да пробате да завршите полу и цела дистанца, немојте да ве лимитира Ironman брендот, скапите велосипеди што ги има на постерите и врвната опрема.
Пред две години во Будимпешта на Ironman 70.3 имаше стотина учесници што возеја МТБ и имаа „нормална” облека и сите завршија во предвиденото време. Сите граници се генерално во нас и во нашата глава, во мојот претходен текст пишував за тоа колку чини да се биде триатлонец и да не се повторувам, но секогаш одново ќе се враќам на тоа и на прашањата – дали сакаш да си триатлонец, дали сакаш да бидеш Ironman, дали сакаш да пробаш нешто ново, да постигнеш нешто големо.
Многу пати единствено што ви треба, сепак, е само железна волја. Нема мали и големи трки, има трки што ги завршуваш и тие што не ги завршуваш. Без разлика како и да се нарекува трката што ќе се состои од 1,9 км пливање, 90 км велосипед и 21,2 км трчање или 3,8 км пливање, 180 км велосипед и 42,2 км трчање, вие ќе бидете Ironman, и тоа е нешто што никој никогаш нека да ви го одземе.
Верувам дека во иднина само ќе се зголемува бројот на трки, оние под брендот на Ironman, ама и оние “локални” кој ќе имаат истата должина само некое друго име.

Откако почнав да се занимавам со овој спорт, сонувам да организирам полудистанца во Македонија, точно знам каде ќе биде пливањето, возењето велосипед, трчањето, и тоа ќе биде една од најубавите трки во Европа. И сум повеќе од сигурен дека оваа трка може да се организира. Но, за да се оствари мојот сон, треба прво вие да пробате да сонувате, треба аматерскиот триатлонот да стане она што е велосипедизмот или трчањето денес кај нас, требаат 500 учесници на стартот на трката.
На 25 јуни во Отешево ќе се одржи државното првенство во триатлон, натпреварот ќе биде во спринт делница (750 м. пливање, 20 км велосипед, 5 км трчање). Ова е совршена прилика и ти да го почнеш својот сон, да дојдеш да го почувствуваш триатлонот и да бидеш дел од нешто убаво и големо.
До некоја наредна трка или настан, срдечен поздрав…

mitot narechen ironman kaj nas, a ushte povekje i vo stranstvo, sè pochesto koga pagja muabet za triatlon najbliska asocijacija na lugjeto im e ironman ili, trkata na t.n „zhelezni lugje”. izrazot e ubav, pa chovek se chuvstvuva kako super-heroj, a i sakash da se chuvstvuvash posebno, koga pravish neshto nesekojdnevno. no, da pochnam so red. shto e ironman? triatlonska trka ili neshto mnogu povekje od toa? na pochetok, eve malku istorija… vo 1977 godina djon kolins i negovata zhena djudi, zaedno so grupa sportski entuzijasti sakajkji da odredat koj bi bil ultimativniot sportist, se reshavaat da napravat ultra triatlonska trka (so cel da bidat opfateni povekje disciplini), posledichno odbiraat mesto vo sad, kade bi imale surovi uslovi, shto bi go napravile samiot natprevar ushte potezhok. go odbiraat ostrovot vaikiki na havai na koj se odrzhuvala 3,8 km plivachka trka waikiki rough water swim i 180 km velosipedska trka around-oahu bike race gi spojuvaat ovie dve distanci i za kraj dodavaat 42,2 km trchanje (maraton). „toj shto kje zavrshi prv, kje go narecheme ironman” – bea legendarnite zborovi na djon kolins, otkako bea odredeni lokacijata i distancata. i taka, na 18 fevruari 1978 godina, beshe odrzhana prvata ironman trka, (3,8 km plivanje, 180 km velosiped i 42,2 km trchanje) na koja uchestvuvale 15 natprevaruvachi. vo 1981 godina trkata e prefrlena vo kona na golemiot ostrov vo havai, kade shto do den denes sekoja godina se odrzhuva oficijalnoto svetsko prvenstvo vo ironman. uslovite na samiot ostrov se povekje od surovi, golemi branovi i sekogash nemirno more, velosiped se vozi niz predeli so sè ushte aktivni vulkani so temperaturi nad 45 stepeni i ogromna vlazhnost i trchanje po ridska pateka po mnogu toplo i vlazhno vreme. i taka pochnuva prikaznata narechena ironman ili triatlon sostaven od 3,8 km plivanje, 180 km vozenje velosiped i 42,2 km trchanje. vo 2001 godina e vovedena i half ironman distanca ili poznata i kako ironman 70.3 , koja se sostoi od 1,9 km plivanje, 90 km velosiped, 21,1 km trchanje. deneska, so povekje od sto ironman i ironman 70.3 trki, ova natprevaruvanje pretstavuva neshto mnogu povekje od samo trka. prerasna vo globalno dvizhenje i vo mozhebi najpoznatiot svetski brend koga se vo prashanje endurance sportovite, inspiracija za mnogumina, son za ostvaruvanje na nevozmozhnoto, trka koja na mnogumina kje im go promeni zhivotot. no, da razjasnime neshto, ironman pred sè e brend ili po nashe kazhano firma/kompanija, i toa mnogu profitabilna i uspeshna, so strashna posvetenost na marketing (od motivirachki videa, brendirana obleka, inspirativni prikazni i se povekje i povekje trki od godina v godina). so kotizacija od 260 evra za polu ironman i 650-800 evra za cel ironman, vo sekoj sluchaj se edni od najskapite trki vo svetot. no, koga kje se zeme predvid deka licencata za organiziranje trka pod brendot ironman iznesuva 250.000 dolari i toa za poludistanca (plus i celiot troshok na organizacija na samata trka, obezbeduvanje pateka, oficijalni lica, volonteri…), pa taka visinata na kotizacijata mozhebi e i opravdana. no, ima i edna druga prikazna, samiot ironman brend potikna ushte nekolku drugi brendovi da organiziraat trki vo ista vakva distanca, pod drugo ime. trkite se poznati kako „poludistanca” za ironman 70.3 i “cela distanca” za ironman. trki chija kotizacija se dvizhi pomegju 30 i 160 evra shto gi pravi i toa kako podostapni i kako lokacija i kako troshok. minatiot vikend bev vo hrvatska i uchestvuvav na edna vakva trka (blizu zadar), punta scala half distance challenge, i slobodno mozham da kazham deka sporedeno so drugite chetiri ironman 70.3 na koj sum uchestvuval, vo nishto ne beshe polosha trka. duri, ako sporedam so ironman 70.3 vo pula lani, ovaa beshe i toa kako podobro organizirana trka. odlichna lokacija za plivanje, temperaturata odlichna, patekata ubavo odbelezhana i ubavo dizajnirana. patekata za velosiped beshe sovrshena, so nov asfalt, gore-dolu ramna pateka (500 m. visinska razlika), ubavo obezbedena od policija i volonteri, chetiri stanici za voda (vo bidoni). i sekako „najzabavniot” del beshe trchanjeto – ridska pateka (150 m visinska razlika), promenliv teren (pesok, kameni blokovi i asfalt), no i nezaboravna gletka trchajkji na rab na moreto i duri chetiri stanici za voda, ovoshje, gelovi i chaevi. so eden zbor, odlichna trka, kje beshe polesno da beshe ne tolku surovo trchanjeto, no na krajot na kraishtata, treba da bide i malku interesno. na 28 maj ista vakva poludistanca imashe i vo belgrad, na 2 juli ima vo kotor, crna gora vo noemvri ima i vo porech, hrvatska itn. da ne bidam pogreshno sfaten, sekako koga vekje se reshavash za takov chekor, da se spremish i da zavrshish poludistanca ili cel ironman, sakash toa da bide bash ironman trka. sakash da se pochuvstvuvash posebno, sakash da ti kazhat deka si zhelezen chovek , maicata za zavrshena trka i toa kako gordo kje ja nosish sekojpat koga kje trchash na kej i vo sekoj sluchaj, kje bide nastan koj kje ostane dlaboko vo tebe do krajot na zhivotot. i, nema nishto losho vo toa. no, sekoe zadovolstvo ima cena, edno e razlikata vo cenata za uchestvo (vo zadar beshe 45 evra vo belgrad 30 evra a ironman 70.3 e 260 evra) a drugo troshokot za smestuvanje, patuvanje. belgrad e na 450 km. od skopje i lesno se naogja za 20-30 evra smestuvanje. za dobra ironman trka treba da odite do avstrija ili germanija (ili podaleku), koga imate ironman trka imate i 2000 uchesnici koi kako i vas kje baraat smestuvanje, pa cenite i ne se taka niski, ako treba da patuvate 1500-2000 km vi trebaat dva dena plus za odmor i sozemanje posle pat. po nekoja moja gruba kalkulacija, za ironman 70,3 trka bi vi bile potrebni od 600-800 evra (vo zavisnost od tipot na smestuvanje i dali kje delite prevoz ili kje odite). a za poludistanca vo belgrad ili kade bilo na bivshite ju prostori, kje vi trebaat 200-300 evra. dali vredi da se dadat 400-500 evra plus za da se bide vo ironman trka??? iskreno, ne znam. mozhebi prvata trka e ubavo da vi bide ironman trka, sepak 1500-2000 natprevaruvachi na start e gletka shto ne se zaborava, ironman logoto sekade okolu tebe i celata taa mashinerija dava poseben shmek i golemina na sekoj nastan. no, vo sekoj sluchaj, ako ne mozhete da si dozvolite 700 evra za da uchestvuvate na ironman trka ne znachi deka ne mozhete da bidete zhelezen chovek i ne mozhete da probate da ostvarite nekoj son. nikoj nema da vi odzeme ili da ve smeta za pomalku vredni, ako zavrshite poludistanca vo belgrad ili vo hrvatska, ili kaj i da e, bash naprotiv mislam deka uchestvo vo „mali” trki so 200-300 uchesnici go pravi celiot predizvik potezhok, a zhelbata da se zavrshi pogolema. edno od vodechkite slogani na samiot ironman e „edinstveno shto ti treba e zhelezna volja” . sepak, mislam deka sloganot realno malku izbegaat od ova nekako se povekje i povekje ti treba i se podlabok djeb za bash da bidesh ironman. ili mozhebi samiot koncept na brandot ne bil namenet za zemji so ekonomska mokj kako makedonija. kako i da e, ako ja imate zhelbata i posvetenosto da probate da zavrshite polu i cela distanca, nemojte da ve limitira ironman brendot , skapite velosipedi shto gi ima na posterite i vrvnata oprema. pred dve godini vo budimpeshta na ironman 70.3 imashe stotina uchesnici shto vozeja mtb i imaa „normalna” obleka i site zavrshija vo predvidenoto vreme. site granici se generalno vo nas i vo nashata glava, vo mojot prethoden tekst pishuvav za toa kolku chini da se bide triatlonec i da ne se povtoruvam, no sekogash odnovo kje se vrakjam na toa i na prashanjata – dali sakash da si triatlonec, dali sakash da bidesh ironman, dali sakash da probash neshto novo, da postignesh neshto golemo. mnogu pati edinstveno shto vi treba, sepak, e samo zhelezna volja. nema mali i golemi trki, ima trki shto gi zavrshuvash i tie shto ne gi zavrshuvash. bez razlika kako i da se narekuva trkata shto kje se sostoi od 1,9 km plivanje, 90 km velosiped i 21,2 km trchanje ili 3,8 km plivanje, 180 km velosiped i 42,2 km trchanje, vie kje bidete ironman, i toa e neshto shto nikoj nikogash neka da vi go odzeme. veruvam deka vo idnina samo kje se zgolemuva brojot na trki, onie pod brendot na ironman, ama i onie “lokalni” koj kje imaat istata dolzhina samo nekoe drugo ime. otkako pochnav da se zanimavam so ovoj sport, sonuvam da organiziram poludistanca vo makedonija, tochno znam kade kje bide plivanjeto, vozenjeto velosiped, trchanjeto, i toa kje bide edna od najubavite trki vo evropa. i sum povekje od siguren deka ovaa trka mozhe da se organizira. no, za da se ostvari mojot son, treba prvo vie da probate da sonuvate, treba amaterskiot triatlonot da stane ona shto e velosipedizmot ili trchanjeto denes kaj nas, trebaat 500 uchesnici na startot na trkata. na 25 juni vo oteshevo kje se odrzhi drzhavnoto prvenstvo vo triatlon , natprevarot kje bide vo sprint delnica (750 m. plivanje, 20 km velosiped, 5 km trchanje). ova e sovrshena prilika i ti da go pochnesh svojot son, da dojdesh da go pochuvstvuvash triatlonot i da bidesh del od neshto ubavo i golemo. do nekoja naredna trka ili nastan, srdechen pozdrav…
Објава← Назад кон архивата